## ลงทุน Trust สำหรับคนไทยต้องรู้อะไรบ้าง REIT กับทรัสต์ต่างกันตรงไหน

นักลงทุนส่วนใหญ่ยังสับสนว่า **Trust** กับ **REIT** นี่มันเรื่องเดียวกันหรือต่างกัน หรือว่ากองทุนรวมที่เราชินตาชินใจนั่นแหละ ความจริงแล้ว สามารถเป็นคนละเรื่องกันได้ เพราะแม้ว่าทั้งสามจะเป็นเครื่องมือในการบริหารสินทรัพย์ แต่กลไกการทำงานและข้อกำหนดกฎหมายั้นแตกต่างออกไป วันนี้เราจะมาหมดปัญหาการสับสนนี้ให้ขาด และเข้าใจว่า Trust เหมาะสำหรับนักลงทุนแบบไหน

## Trust คืออะไร เปิดใจให้อดัมมา

**Trust** นั่นเป็นเครื่องมือทางกฎหมายสำหรับการบริหารจัดการสินทรัพย์ โดยหลักการคือ มีคนที่เป็นเจ้าของทรัพย์สิน (ผู้ก่อตั้ง) โอนทรัพย์สินนั้นให้กับคนอื่นที่เชื่อถือได้ (ผู้จัดการ) เพื่อให้นำผลตอบแทนไปจ่ายให้กับอีกคนหนึ่ง (ผู้รับผลประโยชน์)

ทรัพย์สินที่เอามาจัดการผ่าน Trust ได้หลากหลายชนิด เช่น เงินสด อสังหาริมทรัพย์ หุ้น พันธบัตร ธุรกิจต่างๆ จนถึงงานศิลปะ หนี้สิน หรือสินทรัพย์อื่นๆ ที่สามารถสร้างรายได้ได้

พูดให้เข้าใจง่ายๆ Trust คือระบบ "ให้คนอื่นช่วยจัดการเงินคุณ" เพื่อให้รายได้ที่ได้มาไปช่วยเหลือบุคคลที่สาม หรือบรรลุวัตถุประสงค์เฉพาะที่กำหนดไว้

### ที่ไหนใช้ Trust ได้ และที่ไหนต้องระวัง

**Trust นั้นมีประโยชน์หลายด้าน:**

ประการแรก สามารถส่งผลตอบแทนให้บุคคลที่สามได้โดยไม่ต้องโอนทรัพย์สินจริงๆ เอาไว้ได้ดี ยิ่งถ้าต้องการจัดการมรดกที่ซับซ้อน

ประการที่สอง ผู้จัดการ Trust (ผู้ว่าราชการ) ต้องปฏิบัติตามสัญญาเสียตรงตัว ซึ่งปกป้องเจ้าของทรัพย์ได้เป็นอย่างดี

ประการที่สาม ประเทศบางแห่งให้ประโยชน์ภาษีกับ Trust ขึ้นอยู่กับกฎหมายแต่ละประเทศ

ประการที่สี่ Trust ที่เพิกถอนได้ช่วยให้มืออาชีพจัดการทรัพย์สินขณะเจ้าของป่วยหรือไม่มีความสามารถ และสามารถเพิกถอนมาจัดการเองได้เมื่อสบายแล้ว

ประการที่ห้า Trust มีความยืดหยุ่นในการจัดตั้งและปรับแปลงมากกว่า REIT หรือกองทุนธรรมดา เพราะเป็นเพียงสัญญาระหว่างผู้เกี่ยวข้อง ไม่ต้องลงทะเบียนหรือขออนุมัติหลายขั้น

### Trust มีกี่ประเภท ต้องรู้จักอยู่นั่น

Trust แบ่งออกตามเงื่อนไขการเพิกถอน:
- **Revocable Trust** - เพิกถอนได้ สามารถเปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกได้
- **Irrevocable Trust** - เพิกถอนไม่ได้ ตั้งแต่ลงนามแล้วไม่สามารถย้อนกลับได้

นอกจากนี้ยังมี Trust ประเภทอื่นๆ ตามวัตถุประสงค์:
- Asset Protection Trust - ป้องกันสินทรัพย์
- Charitable Trust - เพื่อการกุศล
- REIT (Real Estate Investment Trust) - ลงทุนอสังหาริมทรัพย์
- Land/Real Estate Trust - จัดการอสังหาริมทรัพย์
- Marital Trust - จัดการสินสมรส
- Special Needs Trust - จัดการเฉพาะด้านต่างๆ

และอีกมากมาย ทั้งนี้ทั้งนั้น Trust ที่ "ทำกำไรจากการลงทุน" เรียกว่า **Active Trust** ส่วน Trust ที่เพียงแค่ "ถือครองทรัพย์สิน" เพื่อประโยชน์อื่นๆ เรียกว่า **Passive Trust**

## ใครคือ 3 พระเอกในเรื่อง Trust

เมื่อมี Trust ต้องมี 3 ฝ่ายดำเนินการ:

**1. Settlor (ผู้ก่อตั้ง) - เจ้าของทรัพย์**
คนที่เป็นเจ้าของทรัพย์สินตั้งต้น พอลงนามสัญญา Trust แล้ว จะยังคงมีกรรมสิทธิ์ แต่ไม่สามารถใช้ประโยชน์หรือควบคุมทรัพย์สินนั้นแล้ว

**2. Trustee (ผู้จัดการ) - คนที่ไว้วางใจ**
บุคคลหรือสถาบันที่รับหน้าที่บริหารจัดการ Trust ตามสัญญา ไม่ได้ได้รับผลประโยชน์จากสินทรัพย์ แต่สามารถเรียกค่าจัดการได้

**3. Beneficiary (ผู้รับผลประโยชน์) - คนโชคดี**
ผู้ที่ได้รับผลตอบแทนจาก Trust ตามสัญญา มีสิทธิเรียกร้องหากทรัสตีทำผิดและติดตามเอาทรัพย์คืนได้

## Trust ต้องมีอะไรจึงสมบูรณ์ 3 เงื่อนไขต้องครบ

Trust จึงเป็นทางการไม่ใช่แค่เพราะ 3 ฝ่ายมา แต่ต้องครบ 3 เงื่อนไขดังนี้:

**1. Certainty of Word - เจตนาต้องชัดเจน**
ต้องมีสัญญาลายลักษณ์อักษรที่ชัดแจ้งระหว่าง Settlor และ Trustee ว่าต้องทำอะไรตรงไหน

**2. Certainty of Subject Matter - ทรัพย์สินต้องเจาะจง**
ต้องมีความชัดเจนว่าทรัพย์สินอะไร มีอยู่จริงหรือเปล่า และจะบริหารจัดการยังไง

**3. Certainty of Object - ผู้รับประโยชน์ต้องแน่นอน**
ผู้ที่จะได้รับประโยชน์ต้องมีตัวตน ไม่ใช่คนที่เสียชีวิตหรือหายตัวไปแล้ว

## Trust vs REIT vs Fund - อยากรู้ต้องศึกษา

**Trust vs REIT มีความเหมือนจริงๆ:**

REIT ก็คือ Trust ประเภทหนึ่ง โดยเฉพาะสำหรับอสังหาริมทรัพย์ ประเด็นต่างคือ REIT จำกัดเฉพาะการลงทุนใน real estate แต่ Trust ทั่วไปสามารถบริหารสินทรัพย์ได้เกือบทุกชนิด

ทั้ง Trust และ REIT ต่างก็ไม่ใช่นิติบุคคลตามกฎหมาย และต่างก็ตั้งขึ้นโดยสัญญา

**Trust vs กองทุนรวม (Fund) นี่ต่างกันเสียเดือน:**

- **โครงสร้างกฎหมาย:** กองทุนเป็นนิติบุคคล แต่ Trust ไม่ใช่
- **วิธีการบริหาร:** Fund นำเงินจากผู้ถือหน่วยไปลงทุนตามแผน ส่วน Trust เป็นการโอนทรัพย์ให้ Trustee ดำเนินการ
- **กระบวนการจัดตั้ง:** Fund ต้องลงทะเบียนและขออนุญาต Trust มีความยืดหยุ่นมากกว่า

## ประเทศไทย อนุญาตให้ลงทุน Trust แบบไหนบ้าง

ในไทย ทรัสต์ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งขึ้นเพื่อการระดมทุนในตลาดทุนเท่านั้น คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (SEC) อนุญาต 2 รูปแบบ:

**1. Active Trust - Trust จัดการเพื่อสร้างผลประโยชน์**
ถูกก่อตั้งมาเพื่อบริหารทรัพย์สินให้เกิดรายได้ เช่น:
- II/HNW Trust Fund - สำหรับสถาบันและนักลงทุนรายใหญ่
- REIT - สำหรับอสังหาริมทรัพย์

**2. Passive Trust - Trust ถือครองทรัพย์สินตามจุดประสงค์**
จัดตั้งขึ้นเพื่อดูแลสินทรัพย์เพื่อประโยชน์เฉพาะ เช่น:
- ESOP - เพื่อออกและเสนอขายหุ้นให้กรรมการและพนักงาน
- EJIP - โครงการร่วมลงทุนระหว่างนายจ้างและลูกจ้าง
- Reserve Account / Sinking Fund - สำหรับเก็บเงินชำระหนี้หุ้นกู้

ในทางปฏิบัติ Trust ส่วนใหญ่ที่จัดตั้งในไทยเป็น REIT ทำให้นักลงทุนทั่วไปส่วนใหญ่รู้จัก Trust เพียงผ่าน REIT อย่างเดียว แต่ข้อดีคือ REIT จำพวดสินทรัพย์ได้ง่าย ไม่มีปัญหาคุณภาพ ทำให้แม้มือใหม่ก็สามารถเข้าซื้อขายได้

## สรุป ถ้าไทยต้องลงทุน Trust ลงทุนเรื่องอะไร

**Trust** ตัวจริงคือเครื่องมือบริหารสินทรัพย์ที่เกิดมาจากสัญญาและความไว้วางใจ แม้จะเริ่มใช้เพื่อจัดการมรดกแต่ปัจจุบันสามารถนำมาจัดการสินทรัพย์ได้เกือบทุกประเภท

เมื่อเจ้าของทรัพย์มีสินทรัพย์เป็นอสังหาริมทรัพย์ Trust นั้นก็กลายเป็น REIT ซึ่งเป็นตัวเลือกสำหรับคนที่อยากลงทุนสินทรัพย์ใหญ่แต่งบประมาณจำกัด

ประเด็นสำคัญ: Trust เหมาะกับการรวมตัวของบุคคลหลายคนเพื่อมุ่งหวังเดียวกัน ส่วน REIT เหมาะสำหรับนักลงทุนมือใหม่ที่ต้องการลงทุนอสังหาริมทรัพย์เพราะมีความโปร่งใสและจำพวดได้ง่าย อย่างไรก็ตาม ถ้าคิดลงทุน Trust ในไทยในตอนนี้ ส่วนใหญ่คุณก็จะเจอ REIT เป็นหลัก จึงคุ้มค่าที่จะศึกษา REIT ให้เข้าใจลึกๆ เพื่อตัดสินใจลงทุนได้อย่างเฉียบคม