Revolusi Hegota: Ethereum 2026 akan menjadi jaringan seperti apa?

Vào nửa cuối năm 2026, Ethereum sẽ chứng kiến một trong những bước tiến hóa là gì quan trọng nhất kể từ The Merge. Nhóm phát triển cốt lõi vừa công bố tên gọi chính thức cho bản nâng cấp đình đám này: Hegota upgrade. Đây không phải một cải tiến bề ngoài, mà là một phẫu thuật toàn diện nhằm giải quyết các vấn đề cấu trúc đang khiến Ethereum ngày càng nặng nề.

Vì sao Ethereum cần một bước tiến hóa như Hegota?

Vấn đề mà Ethereum đang gặp phải rất cụ thể: state bloat. Khi mạng lưới hoạt động, dữ liệu lịch sử không ngừng tích lũy. Các node đầy đủ phải lưu trữ toàn bộ thông tin này, khiến việc chạy một node trở nên cực kỳ tốn kém về tài nguyên. Kết quả là chỉ những người có máy chủ mạnh mới có thể tham gia, dẫn đến sự tập trung hóa—điều trái ngược với tinh thần của blockchain.

Hegota upgrade muốn xóa bỏ rào cản này. Bằng cách tái cấu trúc cách Ethereum lưu trữ và xác minh dữ liệu, nó sẽ cho phép bất kỳ ai cũng có thể vận hành một node trên máy tính thông thường.

Hai công nghệ sẽ thay đổi mọi thứ

Verkle Trees: Thay thế hoàn toàn Merkle Patricia Trees

Merkle Patricia trees hiện tại—cấu trúc dữ liệu mà Ethereum sử dụng để tổ chức trạng thái—là một di sản từ quá khứ. Verkle Trees sẽ thay thế nó bằng một mô hình vô cùng hiệu quả hơn.

Đặc biệt, Verkle Trees cho phép tạo ra những bằng chứng mật mã nhỏ bằng 1/100 so với hiện tại. Điều này có ý nghĩa gì? Các stateless clients sẽ có thể xác minh toàn bộ chuỗi mà không cần lưu trữ dữ liệu blockchain. Thay vào đó, chúng chỉ cần những bằng chứng nhỏ gọn này.

State expiry: Lưu trữ có thời hạn

Ngoài Verkle Trees, Ethereum sẽ triển khai cơ chế state expiry. Ý tưởng rất đơn giản: dữ liệu cũ—những trạng thái không bao giờ được sử dụng—sẽ được “lưu trữ” vào storage lâu dài, không còn nằm trong state hoạt động.

Imagine một ổ cứng máy tính: bạn không để tất cả tệp trên desktop, mà chuyển những thứ cũ vào một kho lưu trữ riêng. State expiry làm điều tương tự với blockchain.

Điều này mang lại gì cho bạn?

Chạy node trở thành khả thi với mọi người

Hiện nay, chạy một full node đòi hỏi ít nhất 1-2TB lưu trữ và một máy tính khá mạnh. Sau Hegota, yêu cầu này sẽ giảm xuống chỉ vài GB, giống như một ứng dụng di động thông thường.

Đồng bộ node nhanh hơn gấp nhiều lần

Stateless clients có thể tham gia mạng lưới trong vài phút thay vì vài tiếng. Điều này cải thiện độ đàn hồi của mạng: nếu một node bị hỏng, các node mới có thể nhanh chóng thay thế.

Nền tảng cho các giải pháp mở rộng tương lai

Một layer 1 gọn nhẹ sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho các rollup và sidechain. Ethereum sẽ có thể xử lý hàng ngàn giao dịch mỗi giây mà không mất đi tính phi tập trung.

Nhưng sẽ còn những khó khăn nào?

Từ nay đến 2026, đội ngũ phát triển phải hoàn thành những công việc khổng lồ:

• Kiểm thử toàn diện: Những thay đổi này ảnh hưởng đến cốt lõi của Ethereum. Bất kỳ lỗi nào cũng có thể gây ra thiệt hại lớn. Kiểm thử phải kéo dài hàng năm.

• Tương thích ngược: Không được phép hỏng bất kỳ ứng dụng hiện tại nào. Các smart contract phải tiếp tục hoạt động bình thường.

• Truyền thông rõ ràng: Các nhà vận hành node, nhà cung cấp dịch vụ, và miners cần hiểu rõ những gì sắp xảy ra. Nếu không, quá trình nâng cấp sẽ hỗn loạn.

• Hard fork theo kế hoạch: Giống như The Merge, Hegota cần một hard fork. Tất cả các client phần mềm phải được cập nhật.

FAQ: Những câu hỏi thường gặp

Hegota upgrade khi nào diễn ra?
Nửa cuối năm 2026 là mục tiêu hiện tại. Tuy nhiên, đây chỉ là ước tính, có thể thay đổi.

Tại sao tên gọi lại là “Hegota”?
Đó là sự kết hợp của “Heze” (lớp đồng thuận) và “Bogota” (lớp thực thi). Tên gọi này phản ánh sự phối hợp giữa hai lớp kiến trúc.

Mình có cần làm gì không?
Nếu bạn là người dùng bình thường, không cần làm gì. Ví của bạn sẽ vẫn hoạt động. Nếu bạn chạy node hoặc là nhà phát triển, bạn sẽ cần cập nhật phần mềm.

Còn giải pháp Layer 2 thì sao?
Hegota sẽ làm cho Layer 2 hiệu quả hơn. Những rollup hiện tại cũng sẽ hưởng lợi từ một layer 1 gọn nhẹ hơn.

Sẽ có những bước tiến hóa là gì khác sau Hegota không?
Rất có thể. Ethereum là một dự án sống động. Sau khi hoàn thành Hegota, cộng đồng sẽ tiếp tục tìm kiếm những cách để cải thiện nó.

Kết luận: Hegota là phần cuối cùng của một câu chuyện dài

Thông báo về Hegota upgrade cho thấy Ethereum không ngừng tiến hóa. Nó không chỉ xây dựng thêm tính năng, mà còn giải quyết những hạn chế cơ bản từ bên trong.

Dù những thay đổi kỹ thuật có vẻ phức tạp, mục tiêu rất rõ ràng: bảo vệ phi tập trung, duy trì bảo mật, và cho phép Ethereum mở rộng quy mô trong tương lai. Hegota không chỉ là một bản cập nhật—đó là bước tiến hóa để Ethereum trở thành một lớp thanh toán toàn cầu thực sự.