Chi phí trung bình của vốn: Công cụ xem xét lợi nhuận đầu tư mà nhà đầu tư cần biết

Nhà đầu tư thường gặp phải cùng một vấn đề: khi phân tích dự án đầu tư mới của công ty, nên so sánh tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng với cái gì để có thể đưa ra quyết định chính xác? Nếu chỉ xem xét lợi nhuận kỳ vọng sẽ nhận được, có thể dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm, vì bạn quên xem xét rằng “việc huy động vốn” cũng có chi phí. Đây là lý do tại sao nhà đầu tư và nhà phân tích tài chính cần phải hiểu giá trị WACC hoặc Weighted Average Cost of Capital có thể được dịch là chi phí trung bình có trọng số của vốn

Tại sao WACC lại quan trọng đối với quyết định đầu tư

Khi công ty muốn thực hiện một dự án đầu tư mới, điều đầu tiên cần tìm là vốn. Vốn này có thể đến từ việc vay từ ngân hàng hoặc gọi vốn từ cổ đông. Cũng như vậy, việc ngân hàng đồng ý cho công ty vay tiền cũng có chi phí. (lãi suất) và việc cổ đông đồng ý cho công ty sử dụng tiền của họ cũng có chi phí. (tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng của họ)

Giá trị WACC chính là tính toán chi phí trung bình của việc huy động vốn này. Nếu lợi nhuận từ dự án đầu tư kỳ vọng cao hơn WACC của công ty, điều đó cho thấy dự án đó có giá trị và đáng để đầu tư. Nếu thấp hơn, điều đó cho thấy khoản đầu tư đó có thể không đáng giá.

Chi phí trung bình của vốn bao gồm những phần nào

Giá trị WACC là sự kết hợp của hai nguồn vốn chính:

Chi phí từ khoản vay (Cost of Debt)

Đây là chi phí công ty phải trả để vay tiền từ ngân hàng hoặc tổ chức tài chính, được thể hiện dưới dạng lãi suất. Giả sử công ty vay 100 triệu baht với lãi suất 7% mỗi năm, điều đó có nghĩa là công ty phải trả lãi 7 triệu baht mỗi năm

Chi phí từ cổ đông (Cost of Equity)

Khi cổ đông đầu tư tiền vào công ty, họ kỳ vọng sẽ nhận được lợi nhuận dưới dạng cổ tức hoặc tăng giá trị cổ phiếu. Đây là chi phí từ vốn chủ sở hữu. Tỷ suất lợi nhuận họ kỳ vọng có thể là 15% mỗi năm

Xác định công thức tính WACC

Khi công ty có vốn từ chỉ một nguồn duy nhất (chỉ từ khoản vay hoặc chỉ từ cổ đông) phép tính sẽ dễ dàng, nhưng khi vốn đến từ hai nguồn, cần sử dụng công thức sau để tìm trung bình có trọng số:

WACC = (D/V) × R_d × (1 - T_c) + (E/V) × R_e

Trong đó:

• D/V = tỷ lệ nợ so với tổng giá trị vốn
• R_d = lãi suất hoặc chi phí nợ
• T_c = thuế suất lợi tức doanh nghiệp
• E/V = tỷ lệ vốn từ cổ đông so với tổng giá trị vốn
• R_e = tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng của cổ đông

Ký hiệu (1 - T_c) này xuất phát từ thực tế là công ty có thể khấu trừ lãi suất từ lợi nhuận trước thuế, điều này làm giảm chi phí thực tế của nợ

Ứng dụng: Ví dụ tính toán thực tế

Hãy xem xét công ty ABC được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán, với cấu trúc vốn như sau:

• Nợ: 100 triệu baht (chiếm 60% tổng giá trị vốn)
• Vốn chủ sở hữu: 160 triệu baht (chiếm 40% tổng giá trị vốn)
• Lãi suất vay: 7% mỗi năm
• Thuế suất doanh nghiệp: 20%
• Tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng từ cổ đông: 15%

Thay các giá trị vào công thức:

WACC = (100/260) × 0,07 × (1 - 0,20) + (160/260) × 0,15

WACC = 0,3846 × 0,07 × 0,80 + 0,6154 × 0,15

WACC = 0,0215 + 0,0923

WACC = 0,1138 hoặc khoảng 11,38%

Trong trường hợp này, nếu dự án đầu tư mới của công ty ABC có tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng là 15%, vì 15% > 11,38% nên dự án này được coi là có giá trị và đáng để đầu tư, vì lợi nhuận nhận được vượt quá chi phí huy động vốn

Cách giải thích giá trị WACC một cách chính xác

Giá trị WACC càng thấp, điều đó có nghĩa là công ty có thể huy động vốn với giá rẻ hơn, điều này là tin tốt cho việc đầu tư. Tuy nhiên, không nên chỉ nhìn vào giá trị WACC một mình, vì còn có các yếu tố khác cần phải xem xét, chẳng hạn như:

• Đặc điểm của ngành công nghiệp: Công ty trong từng ngành có WACC khác nhau. Công ty trong ngành có rủi ro cao (chẳng hạn như công nghệ) thường có WACC cao hơn công ty trong ngành ổn định (chẳng hạn như dịch vụ công ích)

• Rủi ro của dự án: Dự án có rủi ro cao có thể cần tỷ suất lợi nhuận cao hơn WACC

• Các chỉ tiêu khác: Nên so sánh WACC với NPV (giá trị hiện tại ròng) và IRR (tỷ suất lợi nhuận nội bộ) cũng vậy

Thiết kế cấu trúc vốn tối ưu

Công ty muốn tìm tỷ lệ nợ và cổ đông tốt nhất, để đạt được 2 mục tiêu:

1. Giảm giá trị WACC xuống mức tối thiểu: Điều này có nghĩa là công ty sẽ huy động vốn với chi phí thấp nhất

2. Tăng giá trị thị trường của cổ phiếu thường lên mức tối đa: Điều này sẽ giúp cổ đông nhận được giá trị tối đa

Tuy nhiên, nếu công ty vay quá nhiều có thể tăng rủi ro phá sản. Do đó, cấu trúc vốn tốt phải duy trì cân bằng giữa vay mượn và huy động vốn từ cổ đông

Những hạn chế cần cẩn trọng khi sử dụng WACC

1. WACC không thể dự báo tương lai

Giá trị WACC sử dụng dữ liệu hiện tại, nhưng lãi suất và rủi ro có thể thay đổi trong tương lai. Công ty có thể cần điều chỉnh cấu trúc nợ lại khi lãi suất thay đổi

2. Không tính đến rủi ro cụ thể của dự án

WACC chỉ là giá trị trung bình của toàn bộ công ty, nhưng mỗi dự án đầu tư có rủi ro khác nhau. Dự án rủi ro cao hơn có thể cần tỷ suất lợi nhuận cao hơn WACC

3. Phép tính có độ phức tạp

Cần sử dụng dữ liệu chính xác và cập nhật. Chỉ cần sai lệch 1% trong việc ước tính chi phí nợ hoặc chi phí cổ đông cũng có thể thay đổi giá trị WACC một cách đáng kể

4. WACC chỉ là một ước tính

Do các yếu tố luôn thay đổi, nên WACC không thể cho biết chính xác được. Đây là lý do tại sao nhà đầu tư nên sử dụng WACC kết hợp với các chỉ tiêu tài chính khác

Chiến lược sử dụng WACC để đạt lợi ích tối đa

Nên cập nhật phép tính thường xuyên

Khi lãi suất thay đổi, hoặc khi công ty tăng nợ hoặc giảm nợ, giá trị WACC cũng sẽ thay đổi theo. Cập nhật thường xuyên (chẳng hạn như hàng quý) sẽ giúp bạn có thể theo dõi khả năng của khoản đầu tư một cách nhất quán

Sử dụng WACC kết hợp với các công cụ khác

Không nên chỉ dựa vào WACC một mình. Nên sử dụng kết hợp với NPV, IRR và các chỉ tiêu khác về lợi nhuận để có được một bức tranh rõ ràng hơn về giá trị của khoản đầu tư

Xem xét bối cảnh công ty

Không nên so sánh WACC của công ty với công ty khác hoạt động trong các ngành công nghiệp khác nhau, vì các ngành công nghiệp khác nhau có mức rủi ro và cấu trúc vốn khác nhau

Tóm tắt: WACC là một công cụ quan trọng nhưng không phải là cách duy nhất

Giá trị WACC hoặc chi phí trung bình của vốn là một chỉ tiêu quan trọng trong việc đánh giá giá trị của khoản đầu tư. Nó cho bạn biết công ty phải trả bao nhiêu để huy động vốn, và nếu tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng cao hơn WACC, thì dự án đó đáng giá để đầu tư.

Tuy nhiên, WACC vẫn có những hạn chế, do đó không nên sử dụng duy nhất cho quyết định đầu tư. Nhà đầu tư nên phân tích một cách toàn diện bằng cách xem xét rủi ro, tỷ suất lợi nhuận, môi trường ngành công nghiệp và các công cụ tài chính khác để có thể đưa ra quyết định đầu tư một cách thận trọng, và thu được tỷ suất lợi nhuận tốt nhất trong dài hạn