Rạp chiếu phim giảm, màn hình tăng nhẹ, các rạp chiếu phim nước ngoài bước vào giai đoạn "tối ưu hóa hàng tồn kho"

“Thử nghiệm đã phản hồi khá tích cực, chúng tôi đang nghiên cứu kéo dài dịch vụ thử nghiệm này hơn nữa.” Quản lý của Rạp chiếu phim Thời đại Liên hợp Tây Tiết Thành (gọi tắt là “Thời đại Liên hợp”) Trần Minh Huệ nói với phóng viên của Tạp chí Chứng khoán. Đến cuối tháng 2 năm nay, rạp đã ra mắt dịch vụ sáng tạo: khách xem phim không hài lòng có thể yêu cầu hoàn 40% giá vé trong vòng 20 phút.

Dịch vụ này đã gây phản hồi vượt mong đợi. Trần Minh Huệ thừa nhận, việc ra mắt dịch vụ này một mặt là do cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, rạp muốn khám phá hướng kinh doanh khác biệt; mặt khác là nhằm nâng cao trải nghiệm xem phim của khách hàng.

Trong vài năm gần đây, doanh thu phòng vé hàng năm của Trung Quốc luôn dao động quanh 500 tỷ nhân dân tệ, tỷ lệ lấp đầy phòng chiếu toàn ngành dao động giảm. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, một số rạp đã chọn rút khỏi thị trường, số lượng rạp trong nước năm nay đã giảm; cũng có nhiều rạp chọn nâng cấp thiết bị, tối ưu dịch vụ để giữ chân khách.

Số lượng rạp giảm

Sau Tết Nguyên đán hàng năm là cao điểm đóng cửa rạp. Từ tháng 2 năm nay, nhiều rạp liên tiếp phát hành thông báo đóng cửa. Theo số liệu của Top Consulting, tính đến nay, số rạp tạm dừng hoạt động đã vượt quá 300, tổng số rạp hoạt động tại Trung Quốc là 13.341, giảm 280 so với cuối năm 2025 là 13.621.

Lấy thành phố Vũ Hán làm ví dụ, từ tháng 3 năm nay đã có các rạp như Lainer Wanlong, Trung ảnh Tinh Mỹ, Rạp chiếu phim Wangjiawan của Huaxia Brothers đóng cửa. Trong đó, Huaxia Brothers đã hoạt động được 15 năm tại rạp Huángpí, dự kiến đóng cửa vào ngày 6 tháng 4.

Trước đó, ngành rạp chiếu phim trong nước đã trải qua nhiều năm tăng trưởng nhanh chóng. Năm 2018, tổng số rạp lần đầu vượt 10.000, đạt 10.517, đến cuối năm 2019 và 2020 lần lượt tăng lên 11.470 và 12.000. Nhưng trong hai năm gần đây, tốc độ tăng trưởng rõ rệt chậm lại, thậm chí bắt đầu giảm trong năm nay.

Nguồn dữ liệu: Top Consulting

“Việc số lượng rạp trong nước giảm vào năm 2026 là kết quả tất yếu của việc ngành chuyển từ mở rộng tăng trưởng sang tối ưu hóa tồn kho.” CEO của Top Consulting, Trần Phi, nói với phóng viên.

Trần Phi phân tích thêm, một mặt, số màn hình tại Trung Quốc vẫn tăng nhẹ, trong các rạp mới xây, các thành phố cấp 3, 4 chiếm 51%, phản ánh thị trường mở rộng vẫn là trọng điểm; mặt khác, năm 2025 có 740 rạp đóng cửa, số rạp giảm trong năm 2026, cộng thêm các chuỗi rạp hàng đầu tạm dừng hợp tác với các rạp nhỏ, tập trung vào vận hành trực tiếp, cho thấy ngành đã thoát khỏi đà mở rộng mù quáng, bước vào giai đoạn điều chỉnh hợp lý với giảm số lượng nhưng nâng cao chất lượng.

Trần Phi cho rằng, hiện tại, ngành rạp trong nước đang tồn tại vấn đề dư thừa cấu trúc. Mặc dù tổng số rạp khá nhiều, nhưng phân bổ không đồng đều. Các thành phố cấp 1, 2 có mật độ rạp khá dày đặc, một số khu vực thậm chí cạnh tranh quá mức, còn các thành phố cấp 3, 4 và vùng nông thôn vẫn còn nhiều khoảng trống thị trường. Sự ổn định về tổng thể và điều chỉnh cấu trúc trong năm nay chính là “tự sửa” của thị trường trước tình trạng cung cầu mất cân đối.

Nhà sản xuất phim, giám chế, nhà lập kế hoạch Tần Phi cũng chia sẻ trong phỏng vấn: “Hiện tại, tổng số rạp trong nước khá bão hòa, thị trường có thể không đủ khả năng duy trì quá nhiều rạp, nên việc giảm số lượng rạp là điều bình thường, phù hợp quy luật ngành.”

Tỷ lệ lấp đầy thấp

Rạp chiếu phim là dự án tiêu tốn vốn điển hình. Trước đó, tập đoàn hàng đầu trong ngành là Wanda Films đã công bố kế hoạch đầu tư xây dựng 162 rạp mới, 1258 phòng chiếu, với chi phí xây dựng một phòng chiếu lên tới 2,5 triệu nhân dân tệ, một rạp 8 phòng chiếu có chi phí xây dựng lên tới 20 triệu nhân dân tệ.

Chi phí vận hành rạp cũng không nhỏ. Theo các chuyên gia trong ngành, chi phí cứng của rạp gồm tiền thuê mặt bằng, nhân công, khấu hao thiết bị và chi phí trang trí, những khoản này thường khó cắt giảm.

Nguồn thu của rạp chủ yếu dựa vào chia sẻ doanh thu phòng vé. Trong cơ chế phân chia hiện tại, một vé xem phim 50 nhân dân tệ, sau khi trừ thuế và phần chia cho nhà sản xuất, nhà phát hành và rạp, rạp chỉ thực nhận khoảng 20 nhân dân tệ. Khi doanh thu phòng vé thấp, chi phí vận hành của rạp khó có thể bù đắp.

Thực tế, khi số lượng rạp tăng, tỷ lệ lấp đầy của rạp trong nước trong những năm gần đây liên tục giảm. Dữ liệu của Lantern Professional cho thấy, năm 2019, tỷ lệ lấp đầy của rạp là 10,9%, từ 2020 đến nay đều dưới 10%, năm 2025 là 7,1%, từ năm 2026 trở đi chỉ còn 6,6%.

Ngày 11 tháng 3 năm nay, rạp Fai Wang ở Thượng Hải, quận Bảo Sơn, đã đóng cửa. Đây là rạp có 7 phòng chiếu, 839 chỗ ngồi. Vào đỉnh cao năm 2019, doanh thu phòng vé hàng năm của rạp này trên 7 triệu nhân dân tệ, tỷ lệ lấp đầy là 14,5%; năm 2025, doanh thu giảm còn 3,39 triệu, tỷ lệ lấp đầy giảm còn 5%.

“Chúng tôi đi xem phim bình thường, trừ những kỳ cao điểm quan trọng, thường chỉ có một hai người trong một phòng chiếu. Những kỳ cao điểm như Tết Nguyên đán thì sẽ tốt hơn, nhưng rạp cũng không thể trông chờ hoàn toàn vào những kỳ đó để ‘cứu vãn’ tình hình.” Tần Phi thẳng thắn nói, tỷ lệ lấp đầy hiện tại chưa đủ để duy trì sự phát triển lành mạnh của ngành.

Trước tình hình này, phóng viên biết được, một số công ty chuỗi rạp đã đưa việc kiểm soát chi phí vận hành rạp vào công việc trọng tâm, đặc biệt là các rạp có tỷ lệ thuê mặt bằng chiếm phần lớn chi phí vận hành, một số chuỗi đã đề ra mục tiêu giảm thuê, đàm phán trực tiếp với chủ cho thuê, hy vọng giảm chi phí cố định để nâng cao lợi nhuận từng cửa.

Hồng Điện Phim trong báo cáo năm 2025 đề cập, công ty tập trung vào các khu vực, thực hiện giảm thuê, giảm thuê mặt bằng, thông qua cải tiến tiết kiệm năng lượng, mua sắm tập trung, tăng cường bảo trì thiết bị phòng ngừa, cùng với tối ưu hóa tổ chức, nâng cao hiệu quả chi phí nhân lực, giảm rõ rệt chi phí vận hành hàng ngày.

Làm điều “khác biệt”

“Phim ảnh là một sản phẩm tiêu dùng giải trí, hiện vẫn có vai trò không thể thay thế, thị trường vẫn cần phim. Dù là cung cấp trải nghiệm nghe nhìn hay là nơi giao lưu xã hội, vị trí của rạp là không thể thay thế.” Tần Phi nói.

Ngoài việc giảm chi phí, nhiều người trong ngành vẫn cố gắng thực hiện các biện pháp khác, hy vọng giữ chân thêm nhiều khách hàng. Gần đây, rạp Thời đại Liên hợp Tây Tiết đã gây chú ý thị trường nhờ một sáng kiến dịch vụ. Từ tháng 3 đến tháng 4 năm nay, rạp thử nghiệm dịch vụ đảm bảo trải nghiệm xem phim, trong vòng 20 phút đầu, khách không hài lòng có thể yêu cầu hoàn 40% tiền vé.

“Trong số chúng tôi, có khoảng 7 rạp xung quanh, chúng tôi là rạp lâu năm, cạnh tranh thực sự rất lớn. Năm ngoái, chúng tôi đã đầu tư nhiều vào nâng cấp phần cứng, thiết bị, và giờ bắt đầu nâng cao dịch vụ.” Trần Minh Huệ giải thích, rạp là nơi trình chiếu cuối cùng, không thể kiểm soát chất lượng phim, nhưng có thể bắt đầu từ dịch vụ, cố gắng nâng cao trải nghiệm khách hàng, giữ chân khách.

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, các tập đoàn rạp hàng đầu vừa giảm chi phí, tối ưu dịch vụ, vừa bắt đầu đổ nhiều nguồn lực hơn, thúc đẩy phát triển các mô hình đa dạng.

Wanda Films trong những năm gần đây luôn tập trung xây dựng “Không gian giải trí siêu cấp”. Trong hai năm gần đây, công ty đã lần lượt đưa các thương hiệu tiêu dùng mới như Hảo Hảo, 52TOYS, Pali Cube vào sảnh rạp, hy vọng sử dụng khả năng tạo dựng cảnh quan của phim để biến rạp thành trung tâm kết nối sở thích và giao lưu của thế hệ Z.

Năm ngoái, Thượng Hải Films đã ra mắt rạp phim hoạt hình theo chủ đề đầu tiên toàn quốc, đồng thời xây dựng “Hội quán Ảnh Nguyên” nhằm cung cấp các trải nghiệm tiêu dùng như công viên giải trí. Một nhân viên của Thượng Hải Films từng chia sẻ với phóng viên rằng, các biện pháp này sẽ kéo dài thời gian khách lưu lại trước và sau khi xem phim, nâng cao trải nghiệm đắm chìm và cảm giác thuộc về xã hội của khách, đồng thời là bước chuyển đổi rạp từ nơi trình chiếu sang điểm đến tiêu dùng văn hóa.

Trần Phi cho rằng, đối mặt với thực trạng hiện tại, rạp cần chuyển từ cạnh tranh quy mô sang cạnh tranh về giá trị, các con đường khả thi bao gồm nâng cấp công nghệ, nâng cao trải nghiệm khác biệt, thúc đẩy hội nhập đa dạng mô hình, nâng cao doanh thu ngoài doanh thu phòng vé.

Về mặt công nghệ, ông lấy ví dụ, năm 2025, doanh thu của các phòng chiếu hiệu ứng đặc biệt trong nước tăng 48,5% so với cùng kỳ, các phòng IMAX và cao cấp trung bình đạt 999,5 nhân dân tệ/hiệu, cao hơn nhiều so với các phòng bình thường là 489,6 nhân dân tệ/hiệu, phòng IMAX-GT tại Quý Dương đạt doanh thu 28,53 triệu nhân dân tệ/năm, chứng minh rằng các phòng chiếu định dạng cao là chìa khóa phá vỡ bế tắc.

Về hội nhập mô hình, Trần Phi đề xuất, rạp có thể không còn duy trì cấu trúc “sảnh chính—phòng chiếu” như trước nữa, mà trong các thời điểm doanh thu thấp, có thể đưa vào mô hình “phim+”, tổ chức triển lãm nghệ thuật, chợ chủ đề, phát sóng các trận đấu eSports, kéo dài thời gian tiêu dùng của khách từ 2 giờ xem phim sang 3-4 giờ tiêu dùng văn hóa.