Từ giấc mơ giáo dục đến k lần coin: GIGGLE làm thế nào để khuấy động ranh giới giữa từ thiện và đầu cơ

Có một câu chuyện trong thế giới tiền điện tử - Nền tảng giáo dục do CZ thành lập vì sự chán nản đã vô tình tạo ra một meme, và đồng coin này đã quyên góp được 900.000 đô la cho từ thiện trong vòng 12 giờ. Nghe có vẻ như một câu chuyện tiếp thị hoàn hảo, nhưng những vấn đề ẩn sau thì đáng để suy ngẫm.

Từ 0 đến 1000 lần điên cuồng

Câu chuyện bắt đầu vào tháng 3 năm 2024, CZ tình cờ đề cập trên Twitter rằng muốn tạo một nền tảng giáo dục miễn phí - Giggle Academy. Động cơ rất thuần khiết: hơn 1 tỷ trẻ em trên toàn cầu không thể đến trường, đặc biệt là ở khu vực châu Phi. Thay vì tiêu tiền xây dựng trường học, tốt hơn là sử dụng điện thoại đã phổ biến và học tập gamification để giúp trẻ em vừa chơi vừa học kỹ năng kiếm tiền. Logic này đủ thực tế.

Điểm chuyển mình đến từ ngày 21 tháng 9 - Giggle Academy thông báo chấp nhận quyên góp bằng tiền điện tử. Cộng đồng không chờ phản ứng chính thức mà tự tạo ra token GIGGLE. Cơ chế rất thú vị: mỗi giao dịch sẽ bị đánh thuế 5%, 100% số tiền vào hợp đồng thông minh GiggleFund.

Kết quả: Trong vòng 24 giờ, đã huy động được hơn 1 triệu USD, trong đó 90% đến từ thuế giao dịch. Ngay cả CZ cũng bị sốc đến mức phải thay đổi cách nói: “Điều này hoàn toàn thay đổi cách nhìn của tôi về meme.” Ngày hôm đó, giá trị thị trường của GIGGLE đã tăng vọt lên 50 triệu USD.

Cốt truyện sau đó diễn biến đầy kịch tính - Ngày 25 tháng 9, tài khoản chính thức bị hack, giá trị thị trường giảm 60% xuống dưới 10 triệu; Ngày 3 tháng 10, niêm yết trên Binance Alpha; Ngày 9 tháng 10, ra mắt hợp đồng tương lai; Ngày 25 tháng 10, sau khi lên sàn giao dịch, giá coin vượt 300 đô la, giá trị thị trường đạt 300 triệu đô la; Ngày 4 tháng 11 lại giảm xuống 50 đô la. Đến giữa tháng 11 năm nay, GIGGLE đã phục hồi từ mức thấp nhất, vẫn giữ giá trị thị trường hàng trăm triệu.

Tình huống khó khăn: Từ thiện đã trở thành mô hình tài chính

Có một nghịch lý thú vị xuất hiện ở đây.

Logic bề mặt rất đẹp: giá coin càng cao → giao dịch càng sôi động → dòng tax chảy vào quỹ từ thiện càng nhiều → trẻ em nhận được nhiều nguồn tài nguyên giáo dục hơn. Có vẻ như đây là một vòng lặp tích cực.

Nhưng logic thực tế phức tạp hơn: Sự tăng giá của coin thu hút những người đầu cơ, không phải là những người ủng hộ giáo dục. Khi vào ngày 4 tháng 11, Binance công bố sẽ đưa 50% phí giao dịch giao ngay/hợp đồng vào Giggle Fund, và dự án lại sử dụng một nửa để mua lại và tiêu hủy coin, câu chuyện này đã biến từ “từ thiện giáo dục” thành “cơ chế hỗ trợ token”.

Nói cách khác - tài nguyên giáo dục mà trẻ em nhận được, về bản chất, được xây dựng dựa trên lợi ích của những người nắm giữ coin. Khi giá GIGGLE giảm, điều gì sẽ xảy ra? Quy mô quỹ từ thiện sẽ thu hẹp. Khi các nhà đầu cơ rời khỏi thị trường, điều gì sẽ xảy ra? Toàn bộ hệ thống có thể sụp đổ.

Hành động này có ý nghĩa gì

1. Meme không còn là sự đầu tư thuần túy. Nó đang tìm kiếm “tính hợp pháp” - thông qua việc gắn bó với ý nghĩa xã hội (giáo dục, từ thiện) để có được sự hỗ trợ cho câu chuyện. GIGGLE đã trở thành mẫu thử nghiệm cho điều này.

2. Vai trò của các sàn giao dịch lớn đã thay đổi. Binance không chỉ là nơi giao dịch, mà còn tích cực tham gia vào thiết kế sinh thái của đồng tiền - thông qua việc chia sẻ phí giao dịch để thúc đẩy sự ổn định giá đồng tiền, từ đó thúc đẩy việc gây quỹ từ thiện. Đây là kiểu “hợp tác cùng thắng” mới.

3. Rủi ro vẫn còn rất lớn. Bất kỳ dự án từ thiện nào phụ thuộc vào giá coin đều về bản chất là đang đánh cược rằng giá coin sẽ không sụp đổ. Lịch sử cho thấy hầu hết các meme cuối cùng đều trở về 0. Khi GIGGLE về 0, số tiền chảy vào Giggle Fund sẽ ra sao?

Những suy nghĩ cuối cùng

Câu chuyện của GIGGLE không phải để phủ nhận giá trị của từ thiện hay giáo dục, mà là nhắc nhở: khi những điều tốt đẹp và lợi ích giao thoa, cần có một cơ chế minh bạch hơn.

Các câu hỏi cần được đặt ra bao gồm: Làm thế nào để theo dõi việc sử dụng quỹ của Giggle? Làm thế nào để định lượng tiến độ thực tế của các dự án giáo dục? Nếu giá coin duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, làm thế nào để đảm bảo quỹ từ thiện? Những người nắm giữ coin trong cộng đồng đang đầu tư vào tương lai hay đang đánh cược vào một cam kết có thể thành hiện thực?

CZ có thể có ý định tốt ban đầu, nhưng khi meme trở thành kênh huy động vốn chính, dự án này đã bước vào một lãnh thổ lạ — lãnh thổ này既有 ánh sáng từ thiện, cũng có bóng tối đầu cơ.

Dự án hoạt động trong chế độ hỗn hợp này sẽ được lịch sử đánh giá như thế nào? Chúng ta cùng chờ xem.