Thứ tự học cổ phiếu: Hướng dẫn đầu tư thực tế từ cơ bản

Những điều cần biết trước khi bắt đầu đầu tư chứng khoán

Nhiều người bỏ qua thứ tự học về chứng khoán và lao vào thị trường một cách mù quáng. Tuy nhiên, nếu không có sự học tập có hệ thống, đó có thể trở thành “trò chơi mất tiền”. Học về chứng khoán bước đầu là làm rõ các khái niệm cơ bản. Chứng khoán là sản phẩm tài chính thể hiện quyền sở hữu của doanh nghiệp, bằng cách mua chúng, nhà đầu tư sẽ sở hữu một phần cổ phần của công ty đó. Ví dụ, sở hữu 1 cổ phiếu Samsung Electronics tương đương với việc sở hữu khoảng 0.0000018% cổ phần của toàn bộ công ty Samsung Electronics(tính đến ngày 21 tháng 2 năm 2025).

Nguồn lợi nhuận từ đầu tư chứng khoán gồm hai loại chính. Thứ nhất, chênh lệch giá khi cổ phiếu tăng giá theo sự phát triển của doanh nghiệp. Thứ hai, dòng tiền định kỳ từ cổ tức mà doanh nghiệp trả. So với các sản phẩm tài chính khác, chứng khoán nổi bật với tính thanh khoản cao. Có thể bán bất cứ lúc nào cần thiết để chuyển đổi thành tiền mặt, điều này khác biệt rõ ràng so với các tài sản khác như bất động sản.

Xem xét lợi nhuận dài hạn từ các cổ phiếu tốt, chỉ số S&P 500 kể từ năm 1957 đã ghi nhận trung bình khoảng 10% lợi nhuận hàng năm. Điều này giúp bù đắp lạm phát và tăng giá trị thực của tài sản theo thời gian.

Hiểu rõ xu hướng đầu tư của bản thân là nhiệm vụ số một

Trong thứ tự học về chứng khoán, bước quan trọng nhất là xác định chính xác xu hướng đầu tư của bản thân. Không phải ai cũng phù hợp để đầu tư chứng khoán. Cần đánh giá khách quan tình hình tài chính hiện tại, số vốn có thể bỏ ra, khả năng chịu đựng thua lỗ về tâm lý, v.v.

Giá cổ phiếu có thể giảm mạnh bất ngờ. Vào tháng 3 năm 2020, trong đợt dịch COVID-19, chỉ số S&P 500 giảm khoảng 34% chỉ trong một tháng. Trong những biến động như vậy, trạng thái tâm lý không hoảng loạn bán tháo là điều kiện tiên quyết. Do đó, việc đánh giá khách quan khả năng chịu rủi ro của bản thân trước khi ra quyết định đầu tư là rất quan trọng.

Hiểu các phương thức đầu tư chứng khoán đa dạng

Có nhiều cách để đầu tư vào chứng khoán. Trong quá trình học về chứng khoán, cần nắm rõ đặc điểm của từng phương thức.

Đầu tư trực tiếp vào từng cổ phiếu là mua bán cổ phiếu của một doanh nghiệp cụ thể. Có thể đạt lợi nhuận cao, nhưng rủi ro thua lỗ cũng lớn. Phương thức này đòi hỏi phân tích kỹ lưỡng và kinh nghiệm đủ vững.

Đầu tư gián tiếp qua ETF và quỹ là mua bán các sản phẩm phân tán đầu tư vào nhiều cổ phiếu khác nhau. Ưu điểm là giảm thiểu rủi ro của từng mã cổ phiếu. Phù hợp hơn cho người mới bắt đầu.

Giao dịch theo phần trăm nhỏ (giao dịch lẻ) là phương thức gần đây rất phổ biến. Có thể mua cổ phiếu đắt tiền với số tiền nhỏ, nhưng phí giao dịch có thể cao hơn một chút.

Đầu tư theo phương thức tích lũy là tự động đầu tư một khoản cố định mỗi tháng, rất hiệu quả cho tăng trưởng tài sản dài hạn. Giảm bớt áp lực về thời điểm vào thị trường.

Lựa chọn công ty chứng khoán và quy trình mở tài khoản

Trong thứ tự học về chứng khoán, để bước vào giai đoạn thực chiến, cần chọn công ty chứng khoán và mở tài khoản. Các yếu tố cần xem xét khi chọn công ty chứng khoán gồm phí giao dịch, dịch vụ cung cấp, tính thân thiện của ứng dụng di động, v.v. Nhiều nhà đầu tư giữ tài khoản lâu dài, nên chọn lựa cẩn thận từ đầu.

Gần đây, chỉ mất vài phút để mở tài khoản qua ứng dụng điện thoại. Những thứ cần chuẩn bị là giấy tờ tùy thân(Chứng minh nhân dân, bằng lái xe, hộ chiếu, v.v.).

Các bước mở tài khoản theo từng giai đoạn:

Bước 1: Chọn công ty chứng khoán và tải xuống ứng dụng chính thức
Bước 2: Quét giấy tờ tùy thân qua ứng dụng và xác minh danh tính qua điện thoại
Bước 3: Nhập chính xác thông tin cá nhân và nguồn thu nhập
Bước 4: Xem xét đơn đăng ký mở tài khoản và đồng ý các điều khoản, ký số điện tử
Bước 5: Nhận thông báo hoàn tất mở tài khoản

Lưu ý: Nếu đã từng mở tài khoản tiền gửi, việc mở tài khoản tại các tổ chức tài chính khác có thể mất tới 20 ngày làm việc do quy định phòng chống tội phạm tài chính. Tuy nhiên, các công ty chứng khoán liên kết với KakaoBank, TossBank, v.v. không bị hạn chế này.

Mẹo giảm phí giao dịch: Trước đây, khi đặt lệnh qua nhân viên, phí khoảng 0.5% là khá cao. Hiện nay, giao dịch trực tuyến qua HTS, MTS trở thành tiêu chuẩn, phí đã giảm đáng kể. Bắt đầu từ các công ty chứng khoán có phí thấp sẽ giúp tiết kiệm chi phí dài hạn.

Hai phương pháp phân tích chứng khoán

Trong quá trình học về chứng khoán, cần làm quen với hai phương pháp phân tích quan trọng.

Phân tích kỹ thuật dựa trên các biến động giá quá khứ và mẫu hình khối lượng giao dịch để dự đoán giá cổ phiếu tương lai. Sử dụng các chỉ số như biểu đồ, đường trung bình động(Moving Average), MACD(Moving Average Convergence Divergence). Phương pháp này thường dành cho các nhà giao dịch ngắn hạn.

Phân tích cơ bản là xem xét toàn diện tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, xu hướng ngành của doanh nghiệp để định giá nội tại của cổ phiếu. Các chỉ số như PER(Tỷ lệ P/E), PBR(Tỷ lệ P/B), ROE(Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu). Thường được các nhà đầu tư dài hạn ưa chuộng.

Hiểu rõ cả hai phương pháp và vận dụng phù hợp sẽ giúp đưa ra quyết định đầu tư cân đối hơn.

Xây dựng chiến lược đầu tư: ngắn hạn vs dài hạn

Chiến lược đầu tư chứng khoán chủ yếu chia thành hai loại:

Chiến lược đầu cơ ngắn hạn là tìm kiếm lợi nhuận nhanh trong thời gian ngắn. Giao dịch trong ngày (day trading) là ví dụ điển hình. Có thể mang lại lợi nhuận cao, nhưng rủi ro thua lỗ cũng lớn. Cần theo dõi tin tức thời gian thực, phân tích kỹ thuật, giao dịch theo đà (momentum), v.v. Phương pháp này đòi hỏi tần suất giao dịch cao và phí giao dịch lớn.

Chiến lược đầu tư dài hạn kéo dài trên 5 năm. Đầu tư giá trị là tiêu biểu, còn gọi là chiến lược của Warren Buffett. Nhờ lợi nhuận kép qua lãi kép, lợi nhuận có thể tăng theo cấp số nhân theo thời gian. Nhiều quốc gia còn ưu đãi thuế cho đầu tư dài hạn.

Người mới bắt đầu nên bắt đầu với chiến lược dài hạn.

Chiến lược giảm thiểu rủi ro

Phần cuối cùng trong thứ tự học về chứng khoán là quản lý rủi ro. Muốn có lợi nhuận ổn định, cần có chiến lược giảm thiểu thua lỗ.

Đa dạng hóa danh mục là nguyên tắc “đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Giữ cổ phiếu của các doanh nghiệp khác nhau như Samsung Electronics, Hyundai, Naver, v.v., cùng lúc giúp giảm tác động của sự giảm giá của một mã hoặc ngành.

Chiến lược cắt lỗ là tự động bán khi giá cổ phiếu giảm xuống dưới mức nhất định để hạn chế thua lỗ.

Tái cân đối danh mục là kiểm tra và điều chỉnh các khoản đầu tư theo tỷ lệ mục tiêu định kỳ. Giúp phản ứng linh hoạt với biến động thị trường và duy trì cân bằng danh mục.

Đầu tư theo phần là không đầu tư toàn bộ số tiền một lần, mà chia ra nhiều lần. Ví dụ, bỏ 1 triệu yên mỗi tháng trong 5 tháng, giúp giảm áp lực về thời điểm vào thị trường.

Mẹo thực chiến dành cho người mới bắt đầu

Sau khi hoàn thành học về chứng khoán, khi bắt đầu đầu tư thực tế, cần ghi nhớ các điểm sau.

Bắt đầu với số tiền nhỏ. Không nên bỏ ra số tiền lớn ngay từ đầu, mà tích lũy kinh nghiệm qua vốn nhỏ là cách khôn ngoan.

Không bị ảnh hưởng bởi xu hướng nhất thời. Tránh bị cuốn theo cơn sốt “mã theme” hay “mã tăng ảo” một cách mù quáng, dễ dẫn đến thua lỗ lớn. Hãy ra quyết định dựa trên phân tích lý trí.

Liên tục học hỏi. Dành 30 phút mỗi ngày đọc tin tức kinh tế, hàng tuần xem kết quả kinh doanh của các mã quan tâm, theo dõi các chỉ số kinh tế chính.

Ghi nhật ký đầu tư. Ghi lại lý do và kết quả mỗi lần giao dịch để phân tích mô hình của chính mình và cải thiện quyết định.

Kết luận: Từ học về chứng khoán đến thực chiến

Nếu tuân thủ thứ tự học về chứng khoán một cách có hệ thống, kết hợp phân tích kỹ lưỡng và quản lý rủi ro, đầu tư chứng khoán có thể trở thành công cụ mạnh mẽ để gia tăng tài sản dài hạn. Hãy kiên trì như một cuộc chạy marathon, đầu tư cẩn trọng và tiến từng bước nhỏ hướng tới mục tiêu tăng trưởng tài sản bền vững.