Tại sao lương của bạn không theo kịp: Bong bóng tài sản $600 nghìn tỷ đang định hình lại của cải

Giá trị tài sản toàn cầu đạt mốc đáng kinh ngạc $600 nghìn tỷ vào đầu năm 2025, nhưng phần không thoải mái là—phần lớn trong số đó chỉ tồn tại trên giấy tờ. Nghiên cứu của Viện Toàn cầu McKinsey tiết lộ rằng thay vì xây dựng giá trị kinh tế thực sự, hàng nghìn tỷ tài sản đã bị thổi phồng bởi sự tăng giá tài sản chủ yếu mang lại lợi ích cho những người đã có sẵn núi tiền mặt và bất động sản.

Cái sốc thực sự: mỗi $1 đầu tư vào nền kinh tế thực tế đã tạo ra $2 nợ nần. Trong khi đó, khoảng cách giữa những người sở hữu tài sản (cổ phiếu, bất động sản, tiền điện tử) và người lao động vẫn tiếp tục mở rộng.

Khi Lợi nhuận Trên Giấy Không Thực Sự Là Lợi Nhuận

Kể từ năm 2000, tài sản toàn cầu đã phình to thêm $400 nghìn tỷ. Nghe có vẻ khó tin—cho đến khi bạn biết nguồn gốc thực sự của số tiền đó.

Hơn một phần ba của sự bùng nổ đó đại diện cho tài sản ảo: sự tăng giá tài sản hoàn toàn tách rời khỏi năng suất kinh tế thực sự. Khoảng 40% còn lại đơn giản là lạm phát tích tụ ăn mòn sức mua thực tế. Chỉ còn lại khoảng 30% là đầu tư mới thực sự thúc đẩy hoạt động kinh tế.

Nghĩa là gì? Hệ thống đang tự nuôi chính nó. Chính sách tiền tệ dễ dàng từ các ngân hàng trung ương—đặc biệt là các động thái quyết liệt của Cục Dự trữ Liên bang trong và sau COVID-19—đã làm tràn ngập thị trường bằng tiền rẻ. Số tiền này không chảy vào nhà máy hay đổi mới sáng tạo; nó đẩy giá các tài sản hiện có lên cao. Cổ phiếu tăng vọt. Bất động sản tăng giá chóng mặt. Trái phiếu, hàng hóa, và tiền điện tử đều bị thổi phồng cùng nhau trong cái gọi là “bong bóng mọi thứ” của các nhà phân tích tài chính.

Khoảng Cách Giàu Nghèo Trở Nên Vô Lý

Hiện tượng bong bóng tài sản này phản ánh một thực tế tàn nhẫn: sự tập trung của cải ở đỉnh cao đang gia tăng chính xác vì quyền sở hữu tài sản làm tăng thêm của cải cho những người đã có sẵn.

Ở Hoa Kỳ, 1% nhóm giàu nhất nắm giữ 35% tổng tài sản, trung bình mỗi người khoảng 16,5 triệu đô la. Ở Đức, cùng 1% đó kiểm soát 28% tài sản, trung bình 9,1 triệu đô la. Những người này không kiếm tiền qua lương—họ chứng kiến danh mục đầu tư của mình nhân lên qua các đợt tăng giá.

So sánh với hộ gia đình trung bình của Mỹ. Không có nhiều tài sản, thu nhập từ lương không thể cạnh tranh. Khi cổ phiếu và bất động sản tăng 10-15% mỗi năm trong khi lương của bạn chỉ tăng 2-3%, bạn chắc chắn sẽ tụt lại phía sau về mặt toán học. Những người giàu hơn chỉ đơn giản là trở nên giàu hơn bằng cách sở hữu tài sản; phần còn lại bị mắc kẹt trên chiếc máy chạy bộ.

Sự Mất Kết Nối Đang Phá Vỡ Hệ Thống

Vấn đề cốt lõi là: giá trị tài sản đã tách rời khỏi thực tế kinh tế. Giá cổ phiếu, định giá bất động sản, và giá trái phiếu phản ánh khả năng tiếp cận vốn rẻ hơn là sự cải thiện năng suất hoặc tăng trưởng lợi nhuận thực sự.

McKinsey cảnh báo rằng trừ khi năng suất tăng trưởng mạnh mẽ—có thể qua các đột phá dựa trên AI—hệ thống sẽ đối mặt với một lựa chọn: hoặc chịu đựng lạm phát kéo dài làm giảm sức mua của mọi người, hoặc trải qua một đợt điều chỉnh thị trường đau đớn làm bốc hơi hàng nghìn tỷ tài sản trên giấy.

Đối với người tiết kiệm trung bình của Mỹ, khoảng cách giữa hai kịch bản có thể lên tới $160,000 vào năm 2033.

Một Nền Kinh Tế Hai Tầng Đang Hình Thành

Xu hướng này đã tạo ra cái gọi là “hồi phục hình chữ K”—những người giàu tiếp tục leo lên trong khi phần còn lại trôi nổi hoặc đi lùi.

Chủ sở hữu tài sản thấy giá trị ròng của họ nhân lên qua sự tăng giá, bất kể hiệu suất kinh tế ra sao. Họ vay mượn dựa trên các tài sản tăng giá để mua thêm tài sản. Trong khi đó, những người phụ thuộc vào lương đối mặt với sự tăng trưởng thu nhập trì trệ và chứng kiến các rào cản về nhà ở và đầu tư ngày càng cao hơn.

Điều này giải thích tại sao bất bình đẳng về của cải ngày càng mở rộng ngay cả trong những giai đoạn có việc làm mạnh và tăng trưởng kinh tế. Hệ thống hiện nay đang chuyển giao của cải cho những người sở hữu tài sản với cái giá là người lao động.

Câu Hỏi Quan Trọng Phía Trước

$600 nghìn tỷ tài sản toàn cầu dựa trên một nền tảng không ổn định: lạm phát giá tài sản thay vì năng suất kinh tế thực sự. Câu hỏi không phải là liệu bong bóng này có vỡ hay không—mà là khi nào, và điều gì sẽ xảy ra với người bình thường khi điều đó xảy ra.

Nếu không có một đột phá năng suất đáng kể nhờ công nghệ biến đổi, thế giới sẽ phải đối mặt với lạm phát mãn tính hoặc một đợt điều chỉnh gây mất ổn định. Kết quả nào cũng sẽ trừng phạt những người không có tài sản đáng kể, trong khi những người đã giàu có nhiều biện pháp phòng vệ và chiến lược thoát hiểm.

Hiểu rõ về bong bóng tài sản này không chỉ mang tính học thuật—nó cực kỳ cần thiết cho bất kỳ ai muốn xây dựng sự giàu có vào năm 2025 và những năm tiếp theo.