Thuyết sao: Người mới giao dịch cần biết đến lý thuyết quan trọng này

Tại sao Lý thuyết Dow lại quan trọng đối với nhà giao dịch

Lý thuyết Dow là một phương pháp phân tích kỹ thuật được phát triển hơn 100 năm trước bởi Charles H. Dow và William Peter Hamilton vào thế kỷ 20. Mặc dù xuất phát từ việc nghiên cứu thị trường chứng khoán, ngày nay lý thuyết Dow đã trở thành nền tảng phân tích giá cho các loại tài sản giao dịch phổ biến như tiền điện tử, vàng, chỉ số và cặp tiền tệ.

Đối với nhà đầu tư theo phân tích kỹ thuật, lý thuyết này không phải là lựa chọn mà là điều bắt buộc, vì nó cung cấp khung để hiểu hành vi của thị trường, tâm lý đầu tư và các yếu tố thúc đẩy biến động giá. Khác với phân tích cơ bản (Fundamental Analysis), vốn cần xem các số liệu kinh tế, lý thuyết Dow chỉ tập trung vào hành vi giá và khối lượng giao dịch, giúp dễ dàng và nhanh chóng áp dụng.

Làm sao biết thị trường đang ở đâu

Lý thuyết Dow dạy chúng ta phân chia biến động giá thành 3 cấp độ dựa trên kích thước và thời gian

Thời gian này là gì?

Xu hướng chính (Primary Trend) - dài hạn từ 200 ngày đến 1 năm hoặc kéo dài đến 4 năm. Đây là hướng đi lớn của thị trường. Nếu bạn giao dịch danh mục dài hạn, hãy chú ý xu hướng này.

Xu hướng trung gian (Intermediate Trend) - kéo dài từ 3 tuần đến 3 tháng, có nhiệm vụ điều chỉnh xu hướng chính. Nhà giao dịch trung hạn tập trung theo dõi phần này nhiều nhất.

Xu hướng nhỏ (Minor Trend) - không quá 3 tuần, là các tín hiệu chu kỳ hoặc điều chỉnh nội bộ trong xu hướng lớn hơn. Nhà giao dịch ngày thường thường chơi ở cấp độ này.

Dù là xu hướng nào, cả 3 cấp độ đều có đặc điểm cơ bản giống nhau: Xu hướng tăng (Uptrend), Xu hướng giảm (Downtrend), hoặc đi ngang (Sideway)

Đặc điểm của từng xu hướng là gì

Trong phân tích giá, Lý thuyết Dow sử dụng các thuật ngữ đặc biệt:

Xu hướng tăng - giá tạo Higher High (HH) nghĩa là đỉnh mới cao hơn đỉnh cũ, và Higher Low (HL) nghĩa là đáy mới vẫn cao hơn đáy cũ. Đặc điểm biểu đồ giống như bậc thang đi lên.

Xu hướng giảm - ngược lại xu hướng tăng, giá tạo Lower High (LH) và Lower Low (LL), tức là đỉnh thấp hơn đỉnh trước và đáy thấp hơn đáy trước.

Đi ngang - giá di chuyển trên mặt nước, không tạo đỉnh cao hơn hay đáy thấp hơn rõ ràng, lặp đi lặp lại theo mô hình HH HL LH LL, không rõ xu hướng.

6 nguyên lý cốt lõi của lý thuyết Dow

Lý thuyết Dow dựa trên 6 nguyên lý:

1. Thị trường đã phản ánh tất cả - tất cả các thông tin, dự đoán lợi nhuận, tâm lý và dữ liệu khác đã phản ánh trong giá.

2. Xu hướng có 3 cấp độ - như đã mô tả: Primary, Intermediate, Minor.

3. Mỗi xu hướng gồm 3 giai đoạn:

• Giai đoạn tích lũy (Accumulation) - các nhà đầu tư lớn mua vào, giá còn thấp, xu hướng chưa rõ ràng.
• Giai đoạn tham gia của công chúng (Public Participation) - thị trường bắt đầu nói chuyện, khối lượng tăng, giá theo hướng rõ ràng. Đây là điểm lý tưởng để giao dịch.
• Giai đoạn phân phối (Distribution) - các nhà đầu tư lớn bắt đầu bán ra, các tổ chức lớn tìm cách thoát hàng, giá còn tăng nhưng rủi ro cao.

4. Tất cả phải phù hợp - nếu một chỉ số bắt đầu xu hướng tăng, các chỉ số khác cũng phải theo, để xác nhận thị trường thực sự đang trong xu hướng tăng.

5. Khối lượng phải phù hợp với hướng đi - khi giá tăng, khối lượng phải tăng; khi giá giảm, khối lượng cũng phải tăng. Ngược lại, nếu khối lượng trái chiều xu hướng, đó có thể là tín hiệu cảnh báo xu hướng yếu đi.

6. Xu hướng tiếp tục cho đến khi có tín hiệu đảo chiều rõ ràng - giá không đổi hướng chỉ vì cảm xúc, mà phải có tín hiệu kỹ thuật rõ ràng, như không tạo Higher High trong xu hướng tăng hoặc không tạo Lower Low trong xu hướng giảm.

Double Bottom và Double Top: tín hiệu chuyển đổi xu hướng

Khi giá tạo đáy đôi ở cùng mức rồi cố gắng vượt lên, gọi là Double Bottom, tín hiệu này cho thấy thị trường sắp chuyển từ giảm sang tăng.

Double Top là ngược lại - giá tạo đỉnh đôi rồi mất đà, báo hiệu chuyển từ tăng sang giảm.

Cả hai dạng này đều có dạng chữ “W” hoặc “M” và là một trong những tín hiệu chuyển đổi xu hướng đáng tin cậy của lý thuyết Dow.

Áp dụng Lý thuyết Dow trong giao dịch

Khi xác định được xu hướng theo lý thuyết Dow, bạn đã sẵn sàng lập kế hoạch giao dịch:

Nếu xác định là xu hướng tăng - đặt lệnh MUA theo xu hướng chính, đặt Stop Loss dưới đáy thấp nhất gần nhất, và chốt lời tại các mức kháng cự hoặc đỉnh cao tiếp theo.

Nếu xác định là xu hướng giảm - đặt lệnh BÁN theo xu hướng chính, đặt Stop Loss trên đỉnh cao nhất gần nhất, và chốt lời tại các mức hỗ trợ hoặc đáy thấp tiếp theo.

Nếu là giai đoạn đi ngang - tránh giao dịch hoặc chơi breakout (chờ giá phá vỡ).

Nếu bạn dùng nền tảng CFD cho phép giao dịch cả hai chiều (Long và Short), lý thuyết Dow sẽ giúp bạn ra quyết định rõ ràng hơn.

Ưu điểm và hạn chế của lý thuyết Dow

Ưu điểm:

• Nguyên lý cơ bản rõ ràng, đơn giản
• Giúp xác định xu hướng hiệu quả
• Chú trọng vào khối lượng, yếu tố nhiều người bỏ qua
• Không phụ thuộc vào số liệu kinh tế, phù hợp mọi thị trường, mọi thời điểm

Hạn chế:

• Chậm trễ - cần xác nhận từ thị trường, khi xác nhận rồi giá đã đi xa rồi
• Không quan tâm đến dữ liệu cơ bản - đôi khi tin tức nóng bỏng làm lý thuyết Dow cần điều chỉnh

Ghi chú: Tại sao cần học Lý thuyết Dow

Lý thuyết Dow không phải là phương pháp dự đoán thị trường hoàn hảo, nhưng nó cung cấp khung tư duy hệ thống, giúp bạn:

• Đọc biểu đồ sâu hơn
• Lập kế hoạch giao dịch tự tin hơn
• Tránh ra quyết định dựa trên cảm xúc
• Quản lý rủi ro có hệ thống

Dù bạn giao dịch Stock, Crypto, Vàng, Chỉ số hay Forex, lý thuyết Dow là nền tảng để xây dựng các chiến lược khác. Vì nó đơn giản nhưng hiệu quả, khi đã hiểu rõ, việc giao dịch sẽ trở nên có hệ thống và tính toán hơn, thay vì dựa vào may rủi.