Sự khác biệt cốt lõi của tiền điện tử: Token và Coin thực sự khác nhau như thế nào?

Trong thế giới tiền điện tử, khái niệm Token và Coin thường bị nhầm lẫn. Những đồng tiền như Bitcoin, Litecoin trong thời kỳ đầu đều được gọi chung là Coin, nhưng kể từ khi Ethereum ra đời, khái niệm tiền ảo Token trở nên phổ biến, dẫn đến nhiều nhà đầu tư khó phân biệt rõ ràng. Bài viết này sẽ phân tích sâu về sự khác biệt bản chất, đặc tính đầu tư và phương pháp giao dịch của hai khái niệm này.

Sự khác biệt cơ bản giữa Coin và Token là gì?

Để hiểu đặc tính của tiền ảo token, trước tiên cần rõ Coin là gì. Coin sở hữu blockchain riêng của mình, ví dụ như Bitcoin (BTC) hoạt động trên blockchain Bitcoin, Ethereum (ETH) hoạt động trên blockchain Ethereum, chúng là tài sản bản địa của các mạng lưới blockchain này.

Trong khi đó, Token không có blockchain riêng mà xây dựng trên hệ sinh thái blockchain hiện có. Token, trong tiếng Trung thường dịch là đồng token hoặc thẻ thông hành, đại diện cho quyền lợi, chứng nhận hoặc tài sản số hóa cụ thể, có thể giao dịch, chuyển nhượng và đổi lấy trên blockchain tương ứng.

Tiêu chuẩn ERC-20 do Ethereum ra mắt vào năm 2015 đã hoàn toàn thay đổi hệ sinh thái tiền điện tử, cho phép bất kỳ ai cũng có thể phát hành Token trên Ethereum. Tính đến ngày nay, Ethereum vẫn là blockchain phát hành Token nhiều nhất.

Các loại Token hiện có?

Theo phân loại của Ủy ban Giám sát Thị trường Tài chính Thụy Sĩ (FINMA), Token được chia thành ba loại chính:

Token thanh toán: Chủ yếu nhằm mục đích thực hiện các chức năng thanh toán an toàn, hiệu quả, phí thấp, tiêu biểu là stablecoin.

Token chức năng: Cung cấp quyền truy cập vào các ứng dụng khác nhau, như các token ERC-20 trên Ethereum, ví dụ như UNI, LINK, COMP đều thuộc nhóm này.

Token tài sản: Đại diện cho quyền sở hữu hoặc quyền lợi thu nhập của một dự án, người sở hữu có thể hưởng lợi từ sự tăng giá trị của token, tương tự như cổ phiếu. Cần lưu ý rằng, việc sở hữu token này thường không đồng nghĩa với quyền sở hữu công ty dự án hoặc quyền chia lợi nhuận.

Trong thực tế, nhiều Token thường mang đặc tính của hai hoặc ba loại trên cùng một lúc, rất khó phân loại chính xác.

So sánh đặc tính đầu tư của Token và Coin

Tại sao nhà đầu tư lại ưa thích tiền ảo Token?

So với Coin, Token có những lợi thế khác biệt. Nếu xem Coin như tầng hạ tầng, thì Token là tầng dịch vụ ứng dụng. Coin chủ yếu giải quyết vấn đề hạ tầng blockchain, còn Token dựa trên nền tảng này cung cấp các ứng dụng hoặc dịch vụ khác nhau.

Khả năng mở rộng của Token mạnh hơn. Giá trị của một blockchain thường bị giới hạn trong chính hạ tầng của nó, một khi thất bại thì rất khó cứu vãn. Trong khi đó, Token có thể liên tục ra mắt các ứng dụng mới theo nhu cầu thị trường, ví dụ như MakerDAO ra mắt hoạt động RWA (token hóa tài sản thực tế), thể hiện tính linh hoạt của Token.

Biến động của Token thường lớn hơn Coin. Các Token như UNI, SNX, MKR thường có biến động giá vượt xa BTC, ETH, đặc biệt trong thị trường tăng trưởng, thể hiện rõ ràng hơn. Điều này mang lại nhiều cơ hội lợi nhuận cho các nhà giao dịch ngắn hạn, nhưng đồng thời cũng đi kèm rủi ro cao hơn.

Làm thế nào để giao dịch tiền ảo Token?

Có hai phương thức chính để đầu tư Token:

Giao dịch spot

Giao dịch spot là giao dịch dựa trên tài sản thực tế, thanh khoản đầy đủ. Ví dụ, giá hiện tại của UNI là 3 USD, người mua chỉ cần thanh toán 3 USD để sở hữu đầy đủ 1 token UNI.

Lưu ý quan trọng: Khi giao dịch spot, cần cảnh giác với rủi ro giả mạo token cùng tên. Nếu hai nhóm phát hành token cùng tên, mua phải token giả chưa niêm yết trên sàn có thể không bán được. Cách kiểm tra là xác thực địa chỉ hợp đồng của token qua website chính thức hoặc trình duyệt blockchain.

Giao dịch ký quỹ

Giao dịch ký quỹ cho phép nhà đầu tư dùng một phần vốn làm ký quỹ để giao dịch, không cần thanh toán toàn bộ. Ví dụ, dùng đòn bẩy 10x mua dài hạn UNI, chỉ cần thanh toán 0.3 USD để kiểm soát vị thế trị giá 3 USD.

Các hợp đồng chênh lệch (CFD) và hợp đồng U-định hướng là các dạng giao dịch ký quỹ phổ biến, nhà giao dịch không thực sự sở hữu token bản địa.

Lời nhắc kiểm soát rủi ro: Do Token có độ biến động lớn, tỷ lệ đòn bẩy tốt nhất không nên vượt quá 10 lần. Các token mới nổi dễ xuất hiện biến động dữ dội, cần cảnh giác rủi ro cháy tài khoản.

Việc chọn nền tảng giao dịch an toàn là vô cùng quan trọng

Dù là giao dịch spot hay ký quỹ, việc chọn một nền tảng giao dịch an toàn, được cơ quan có thẩm quyền giám sát là bước đầu tiên. Đảm bảo nền tảng có cơ chế kiểm soát rủi ro hoàn chỉnh, phí rõ ràng, chính sách bảo vệ người dùng tốt để yên tâm đầu tư token tiền điện tử.

Tổng thể, Token và Coin đều có ưu điểm riêng, nhà đầu tư nên dựa trên khả năng chịu rủi ro và mục tiêu đầu tư của mình để linh hoạt lựa chọn loại hình giao dịch và phương thức phù hợp, từ đó đạt được lợi nhuận tốt hơn trên thị trường tiền điện tử.