APY và APR trong ngành crypto: chọn cái nào phù hợp, cần hiểu rõ sự khác biệt trước

Khi bước vào thế giới đầu tư tiền điện tử, hai từ khóa APR và APY thường khiến các nhà đầu tư mới bối rối. Cả hai đều liên quan đến tỷ lệ lợi nhuận, nhưng cơ chế hoạt động hoàn toàn khác nhau. Hiểu sai có thể khiến bạn bỏ lỡ cơ hội sinh lời tốt hoặc phải trả phí cao hơn.

Sự khác biệt chính giữa APY và APR là gì

APR (Annual Percentage Rate) là tỷ lệ lãi suất thông thường, tính dựa trên số tiền gốc và không tính đến lãi suất ghép lãi. Trong khi APY (Annual Percentage Yield) là lợi nhuận thực sự vì đã bao gồm lãi ghép lãi, do đó thường cho ra con số cao hơn APR cùng mức lãi suất.

Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực crypto, vì việc ghép lãi có thể xảy ra hàng ngày hoặc thậm chí hàng giờ.

APR trong crypto: ý nghĩa và cách sử dụng

APR trong bối cảnh tài sản kỹ thuật số đề cập đến tổng lãi nhận được từ staking hoặc cho vay token trong vòng một năm.

Ví dụ, nếu bạn gửi 10 Bitcoin (BTC) vào Pool cho vay với APR 6% và khóa trong 1 năm, bạn sẽ nhận được 0.6 BTC ngoài số vốn ban đầu. Sau 1 năm, số của bạn sẽ là 10.6 BTC.

Ưu điểm của APR trong crypto là không có phí ẩn. Lãi suất chỉ tính dựa trên số tiền bạn gửi vào, khác với hệ thống tài chính truyền thống có thể có các loại phí riêng biệt.

APR có 2 loại

APR cố định (Fixed): lãi suất không thay đổi trong suốt hợp đồng, nhà đầu tư có thể dự đoán chính xác thu nhập.

APR biến đổi (Variable): lãi suất thay đổi theo điều kiện thị trường và chính sách của nền tảng. Nếu thị trường biến động, APY có thể tăng hoặc giảm.

APY trong crypto: sức mạnh của lãi ghép lãi

APY tính đến việc ghép lãi, nghĩa là bạn sẽ nhận lãi từ lãi đã nhận trước đó.

Quay lại ví dụ cũ, nếu đầu tư 10 BTC với APR 6% nhưng tính theo APY với ghép lãi hàng ngày, lợi nhuận thực tế sẽ là 6.18% trong năm đầu, tương đương nhận 0.618 BTC thay vì 0.6 BTC.

Sự khác biệt này có vẻ nhỏ, nhưng theo thời gian, nó sẽ tăng lên đáng kể. Xem ví dụ sau:

Nếu ghép lãi thường xuyên hơn, lợi nhuận sẽ cao hơn:

• Ghép lãi nửa năm: 6.09% APY
• Ghép lãi hàng quý: 6.14% APY
• Ghép lãi hàng tháng: 6.17% APY
• Ghép lãi hàng ngày: 6.18% APY

Cách tính APR và APY

Công thức tính APR

APR sử dụng công thức đơn giản nhất:

APR = P × T

Trong đó:

• P = lãi suất mỗi kỳ (ví dụ: hàng tháng)
• T = thời gian (tính theo năm)

Ví dụ: nếu lãi suất hàng tháng là 0.5%, thì APR = 0.5% × 12 tháng = 6%.

Công thức tính APY

APY sử dụng công thức liên quan đến ghép lãi:

APY = ((1 + r/n)^n - 1)

Trong đó:

• r = lãi suất mỗi kỳ (biểu thị dưới dạng thập phân)
• n = số lần ghép lãi trong năm

Ví dụ, tính APY với lãi suất 6% ghép lãi hàng ngày: APY = ((1 + 0.06/365)^365 - 1) ≈ 0.0618 hay 6.18%

Ứng dụng của APR và APY trong lĩnh vực crypto

Staking: nhận lợi nhuận từ việc giữ token

Staking là gửi token của bạn lên blockchain để hỗ trợ xác nhận giao dịch (Proof-of-Stake) và nhận phần thưởng lãi.

Ví dụ, staking Ethereum (ETH) với APR 4% trên nền tảng DeFi sẽ giúp bạn nhận lãi hàng năm. Một số nền tảng còn cho phép thu lãi hàng ngày, nghĩa là bạn đang nhận APY cao hơn APR.

Yield Farming: cung cấp thanh khoản và nhận phần thưởng

Yield Farming là hoạt động đầu tư thụ động, bạn đưa token vào Liquidity Pool trên giao thức DeFi để cung cấp thanh khoản cho nền tảng, và các sàn giao dịch sẽ thưởng APR hoặc APY cho bạn.

Tỷ lệ APY trong Yield Farming thường cao hơn staking truyền thống, nhưng đi kèm rủi ro cao hơn như trượt giá (slippage) hoặc rủi ro của nền tảng.

APY so với APR: ai hưởng lợi nhiều hơn?

Đối với nhà đầu tư: APY cho lợi nhuận cao hơn vì ghép lãi giúp tiền của bạn tăng trưởng nhanh hơn. Ví dụ, với 10,000 đồng có APY 5% ghép lãi hàng ngày, sau 3 năm bạn sẽ có lợi nhuận khoảng 1,576.25 đồng.

Đối với người vay: APR là lựa chọn tốt hơn vì thường thấp hơn, giúp bạn trả lãi ít hơn.

Trong lĩnh vực crypto: do lãi suất thường cao hơn thị trường tài chính truyền thống, nhà đầu tư cần chú ý đến APY và các rủi ro đi kèm. Lợi nhuận cao không đồng nghĩa với rủi ro thấp.

Ví dụ so sánh APR và APY trong thực tế

Tình huống: bạn đầu tư 100,000 đồng với lãi suất 5% mỗi năm.

Chỉ tính APR:

• Năm thứ 1: nhận 5,000 đồng → tổng 105,000 đồng
• Năm thứ 2: nhận 5,000 đồng → tổng 110,000 đồng
• Năm thứ 3: nhận 5,000 đồng → tổng 115,000 đồng

Tính APY ( ghép lãi hàng tháng ≈ 5.12%):

• Năm thứ 1: nhận 5,120 đồng → tổng 105,120 đồng
• Năm thứ 2: nhận 5,252 đồng → tổng 110,372 đồng
• Năm thứ 3: nhận 5,388 đồng → tổng 115,760 đồng

Chênh lệch chỉ khoảng 760 đồng sau 3 năm, nhưng theo thời gian dài, lợi thế của APY sẽ càng rõ rệt. Và khi ghép lãi thường xuyên hơn, lợi nhuận sẽ tăng lên nữa.

Lưu ý: Lãi suất cao đi đôi với rủi ro cao

Trong lĩnh vực crypto, lãi suất APR hoặc APY trên 10% mỗi năm cần cảnh giác. Bạn cần kiểm tra:

• Độ tin cậy của nền tảng
• Rủi ro của giao thức
• Biến động giá token

Việc chọn giữa APR và APY phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư của bạn, nhưng điều quan trọng là phải hiểu rõ để tránh bị lừa bởi các lãi suất quá hấp dẫn nhưng thực tế không khả thi.