Hướng dẫn đầu tư vào các sàn giao dịch châu Âu: Tiềm năng ở đâu?

Thị trường chứng khoán châu Âu: Một mạng lưới cơ hội phi tập trung

Khi chúng ta nói về sàn giao dịch châu Âu, không phải là một thực thể duy nhất, mà là một tập hợp các trung tâm giao dịch liên kết hoạt động theo quy định riêng. Các trung tâm giao dịch chính bao gồm Sàn Giao Dịch Chứng Khoán London, Euronext, Frankfurt và SIX của Thụy Sĩ. Hệ thống phi tập trung này, mặc dù phức tạp để theo dõi đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ, mang lại sự đa dạng tự nhiên mà ít thị trường nào có thể sánh bằng.

Hoạt động kết hợp tại các trung tâm này cho phép mua bán cổ phiếu của các công ty đa quốc gia niêm yết trên các thị trường vốn khác nhau, đặc biệt là trong Liên minh Châu Âu. Đặc điểm nổi bật chính là: không phải là một thị trường duy nhất, mà là một mạng phản ánh các động thái kinh tế của nhiều quốc gia và ngành nghề.

Những gì đang thúc đẩy thị trường chứng khoán châu Âu hiện nay?

Hướng đi của giá cả trên các sàn giao dịch châu Âu được xác định bởi các yếu tố vĩ mô cụ thể. Trước tiên, quỹ đạo tăng trưởng kinh tế của khu vực đồng euro vẫn còn chưa rõ ràng. Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Châu Âu, các chu kỳ chính trị quốc gia và sự phơi nhiễm với các thị trường toàn cầu — đặc biệt là Trung Quốc — liên tục gây áp lực lên các định giá.

Ba động thái chính định hình bối cảnh hiện tại

Lạm phát đang giảm, nhưng cần thận trọng

Lãi suất cao đã giảm liên tục mức độ lạm phát ở Tây Âu. Tuy nhiên, theo dữ liệu của Deutsche Bank, mặc dù áp lực lạm phát đã giảm, các mức lãi suất vẫn còn đủ cao để các ngân hàng trung ương duy trì chính sách hạn chế trong thời gian dài hơn. Sự kiên trì của lãi suất cao này có lợi cho lĩnh vực tài chính, nhưng lại gây áp lực tiêu cực lên các doanh nghiệp tăng trưởng, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.

Kinh tế yếu đi rõ rệt qua các chỉ số hoạt động

Chỉ số PMI (Chỉ số Quản lý Mua hàng) của ngành sản xuất và dịch vụ tại khu vực đồng euro và Vương quốc Anh vẫn duy trì dưới 50, dấu hiệu rõ ràng của suy thoái. Sự yếu kém này bắt nguồn từ sự phức tạp của giai đoạn hậu Covid và bất ổn địa chính trị do cuộc xâm lược Ukraine. Câu hỏi trung tâm là liệu châu Âu có trải qua một “hạ cánh mềm” hay đối mặt với một cuộc suy thoái sâu hơn.

Thị trường lao động linh hoạt duy trì tiêu dùng

Dù lãi suất cao, tỷ lệ thất nghiệp của khu vực đồng euro đã đạt 6,4% vào mùa hè — mức thấp kỷ lục—. Đồng thời, tiền lương tăng trung bình 4,6% mỗi năm, vượt qua mức lạm phát tính bằng euro. Động thái này, đặc biệt rõ rệt hơn ở châu Âu so với Mỹ do sự hiện diện mạnh mẽ của các công đoàn, dự kiến sẽ cung cấp một mức độ bền vững cho chi tiêu tiêu dùng.

Các chỉ số chính để theo dõi các sàn giao dịch châu Âu

Đối với các nhà đầu tư muốn giao dịch mà không phải lo lắng theo dõi hàng trăm công ty riêng lẻ, các chỉ số chứng khoán là công cụ quan trọng. Mỗi chỉ số phản ánh hiệu suất tổng thể của các giá trị lớn nhất, thường được tính theo vốn hóa thị trường.

DAX 40: Nhịp đập của nền kinh tế Đức

Chỉ số này là chỉ số tham chiếu của thị trường Frankfurt và gồm 40 công ty lớn nhất, thanh khoản nhất của Đức. Các công ty như Adidas, Siemens, Volkswagen, Deutsche Bank và Mercedes Benz tạo thành. DAX 40 được theo dõi rộng rãi vì Đức đại diện cho nền kinh tế mạnh nhất châu Âu. Hiệu suất năm 2023 là 6,82%, đứng thứ hai trong các chỉ số chính châu Âu.

FTSE 100: Chỉ số Anh chịu áp lực

Với 100 công ty có vốn hóa lớn nhất trên Sàn Giao Dịch London, chiếm khoảng 80% tổng giá trị thị trường của LSE. Bao gồm các tên như AstraZeneca, Unilever, Vodafone, BP và Rio Tinto. Tuy nhiên, năm 2023 là năm hoạt động kém nhất với mức giảm -1,27%, phản ánh khó khăn kinh tế của Vương quốc Anh và sự phơi nhiễm với biến động tỷ giá.

Euro Stoxx 50: Đa dạng hóa toàn châu Âu

Được thiết kế bởi STOXX (công ty con của Deutsche Börse Group), chỉ số này theo dõi 50 công ty lớn nhất của khu vực đồng euro, bao gồm 11 quốc gia và nhiều ngành: ngân hàng, năng lượng, công nghệ và tiêu dùng. Các thành phần chính gồm Airbus, LVMH, TotalEnergies, ASML và Santander. Tăng trưởng đạt 6,45% trong năm 2023, đóng vai trò là chỉ số phản ánh sức khỏe kinh tế của khu vực euro.

IBEX 35: Hiệu suất tốt nhất châu Âu

Chỉ số tham chiếu của Tây Ban Nha phản ánh 35 công ty thanh khoản nhất của Chỉ số Tổng quát của Sàn Giao Dịch Madrid (BME). Với các công ty như BBVA, Inditex, ArcelorMittal, Iberdrola và Repsol, đạt lợi nhuận 9,72% trong năm 2023, gần như ngang bằng với S&P 500 của Mỹ (9,82%) và dẫn đầu các chỉ số chính châu Âu.

CAC 40: Chỉ số Pháp

Gồm 40 cổ phiếu vốn hóa lớn nhất trong số 100 cổ phiếu lớn nhất của Euronext Paris, bao gồm các công ty như Alstom, BNP Paribas, L’Oreal, Renault và Stellantis. Lợi nhuận năm 2023 là 5,29%, mức trung bình nhưng tích cực, hoạt động như chỉ số tự do float theo trọng số vốn hóa.

Sự chuyển đổi âm thầm của thị trường chứng khoán châu Âu

Châu Âu đã bị bỏ quên một cách bất công trong khi thị trường Mỹ thu hút sự chú ý toàn cầu. Tuy nhiên, phân tích chi tiết của Lazard Asset Management tiết lộ một sự thay đổi cấu trúc sâu sắc trong thành phần các sàn giao dịch châu Âu.

Phân bổ lại theo ngành: Sự phát triển của các lĩnh vực mới

Trong giai đoạn từ 2010 đến 2023, cấu trúc ngành của các thị trường châu Âu đã trải qua những biến đổi đáng kể. Ngành công nghiệp tăng từ 11,3% lên 15,0%. Chăm sóc sức khỏe tăng từ 9,7% lên 16,1%. Tiêu dùng không thiết yếu tăng từ 8,9% lên 11,3%. Nhưng thay đổi đáng chú ý nhất là trong lĩnh vực công nghệ thông tin: từ 2,9% lên 6,7%.

Những thay đổi này diễn ra trên nền của các ngành truyền thống: tài chính giảm từ 21,1% xuống 17,5%, vật liệu giảm từ 11,0% xuống 6,9%, năng lượng giảm từ 10,9% xuống 6,0%, và dịch vụ truyền thông giảm từ 6,5% xuống 3,1%. Dù những thay đổi này không xảy ra trong một đêm, nhưng thể hiện rõ một quá trình tái cấu trúc có chủ đích và rõ ràng.

Tại sao châu Âu cân bằng hơn Mỹ

So sánh giữa các sàn giao dịch châu Âu và thị trường Mỹ tiết lộ một sự thật khó chịu cho những ai loại bỏ lục địa cũ: cơ cấu ngành của châu Âu đa dạng hơn đáng kể.

Tại Mỹ, ngành công nghệ chiếm gần 30% vốn hóa. Ở châu Âu, mặc dù đã tăng kể từ 2010, nhưng chỉ đạt 6,7%. Điều này có nghĩa là bất kỳ khủng hoảng ngành nào cũng sẽ ảnh hưởng sâu hơn nhiều đến Wall Street so với các trung tâm châu Âu. Đối với nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận ổn định, sự đa dạng này là lý tưởng: không ngành nào chiếm tỷ trọng quá lớn, giúp đạt được lợi nhuận ổn định hơn qua các chỉ số.

Các công ty châu Âu đã toàn cầu hóa mạnh mẽ

Một thay đổi căn bản ít người đề cập: nguồn thu nhập của các công ty niêm yết trên các sàn giao dịch châu Âu đã dịch chuyển mạnh ra ngoài. Năm 2012, 61% doanh thu đến từ thị trường châu Âu. Đến năm 2023, tỷ lệ này giảm còn 42%. 58% còn lại đến từ các châu lục khác.

Các thị trường quan trọng nhất là Bắc Mỹ (26%) và các thị trường mới nổi bao gồm Mỹ Latinh và châu Phi (25%). Điều này biến các công ty châu Âu thành các đối tác toàn cầu với sự phơi nhiễm vào các động thái quốc tế, không chỉ là doanh nghiệp địa phương.

Định giá hấp dẫn sau đợt điều chỉnh

Khoảng 7 trong 10 ngành chính cấu thành các sàn giao dịch châu Âu có tỷ số P/E (Giá trên lợi nhuận mỗi cổ phiếu) dưới trung bình 10 năm của chúng. Điều này có nghĩa là các dịch vụ truyền thông, tiêu dùng không thiết yếu, hàng tiêu dùng thiết yếu, năng lượng, tài chính, vật liệu và dịch vụ cơ bản đang giao dịch ở mức giá tương đối thấp.

Sự giảm giá này phản ánh sự chậm lại của kinh tế châu Âu hiện tại và có thể đảo chiều khi khu vực hoàn tất chu kỳ điều chỉnh lãi suất, đặc biệt nếu xảy ra một hạ cánh mềm của nền kinh tế.

Hiệu suất gần đây và triển vọng của các sàn giao dịch châu Âu

Năm 2023 ghi nhận sự phục hồi sau các áp lực địa chính trị và kinh tế trước đó:

• IBEX 35: 9,72% (hiệu suất tốt nhất châu Âu, gần như phù hợp với S&P 500)
• DAX 40: 6,82% (vị trí thứ hai)
• Euro Stoxx 50: 6,45% (vị trí thứ ba)
• CAC 40: 5,29% (vị trí thứ tư)
• FTSE 100: -1,27% (kém hơn do yếu kém của Anh)

Tuy nhiên, từ cuối tháng 7, tất cả các chỉ số đều thể hiện xu hướng giảm, sâu hơn vào tháng 10 do xung đột leo thang ở Trung Đông. Các rủi ro địa chính trị đối với châu Âu là đáng kể: chiến tranh ở Ukraine vẫn tiếp diễn, bất ổn ở Trung Đông đe dọa thị trường dầu mỏ, và vị thế kinh tế vẫn còn mong manh.

Có nên đầu tư vào các sàn giao dịch châu Âu bây giờ không?

Câu trả lời phụ thuộc vào hồ sơ rủi ro của bạn, nhưng dữ liệu cho thấy có cơ hội thực sự:

1. Lạm phát giảm nhưng vẫn còn dai dẳng: Lãi suất có thể duy trì ở mức cao cho đến giữa hoặc cuối năm 2024, nhưng áp lực giảm phát vẫn còn. Điều này cuối cùng sẽ thúc đẩy định giá tăng trưởng.

2. Đa dạng hóa vượt trội: Khác với Mỹ, không ngành nào chiếm tỷ trọng quá lớn. Điều này giúp bảo vệ khỏi các cú sốc ngành.

3. Các công ty toàn cầu có giá trị nội địa thấp: Các công ty châu Âu niêm yết trên các sàn châu Âu tạo ra hơn 50% doanh thu ngoài lục địa, nhưng định giá của chúng chưa phản ánh đúng phạm vi toàn cầu này.

4. Thị trường lao động linh hoạt: Việc làm duy trì sức mạnh và tiền lương vượt lạm phát, dự kiến sẽ duy trì tiêu dùng cá nhân ngay cả trong bối cảnh kinh tế chậm lại.

Như phân tích của Lazard Asset Management chỉ ra: sự giảm giá của châu Âu so với các thị trường toàn cầu, đặc biệt là Mỹ, sẽ thu hẹp lại, không mở rộng ra. Những nhà đầu tư đã loại bỏ các sàn châu Âu dựa trên những nhận thức cũ có thể bỏ lỡ một khu vực đang trong quá trình chuyển đổi, với định giá hấp dẫn và nền tảng vững chắc hơn so với những gì các tiêu đề đề cập.

Giai đoạn tiếp theo của chu kỳ kinh tế toàn cầu có thể mang lại những bất ngờ tích cực cho những ai nhận ra tiềm năng tiềm ẩn trong các thị trường chứng khoán châu Âu.