10 quốc gia nghèo nhất thế giới: nguyên nhân cơ cấu của một cuộc khủng hoảng nhân đạo

Chênh lệch giàu nghèo toàn cầu vẫn là một trong những mối quan tâm lớn nhất của các tổ chức quốc tế. Hàng năm, IMF và Ngân hàng Thế giới công bố các báo cáo cập nhật về phát triển và thu nhập bình quân đầu người của các quốc gia. Trong số những phát hiện đáng chú ý nhất là sự tập trung của đói nghèo cực đoan tại các khu vực cụ thể trên hành tinh. Bài viết này trình bày một phân tích toàn diện về các quốc gia nghèo nhất thế giới năm 2025, các chỉ số giải thích thực trạng này và những thách thức cấu trúc mà họ phải đối mặt.

Làm thế nào để đo lường mức độ nghèo của một quốc gia?

Để xác định quốc gia nghèo nhất thế giới, các chuyên gia sử dụng GDP bình quân đầu người điều chỉnh theo sức mua (PPC) như một thước đo chính. Khác với các phương pháp đo lường khác, chỉ số này không chỉ xem xét tổng sản phẩm nội địa của một quốc gia mà còn tính đến chi phí sinh hoạt địa phương và số lượng dân cư.

Cách tiếp cận này cho phép so sánh chính xác hơn giữa các nền kinh tế có đồng tiền khác nhau và cấu trúc giá cả đa dạng. Mặc dù không hoàn toàn phản ánh bất bình đẳng xã hội nội bộ hoặc chất lượng dịch vụ công cộng, nó vẫn là một trong những công cụ tốt nhất hiện có để đánh giá mức thu nhập trung bình và mức độ dễ bị tổn thương kinh tế của các quốc gia.

Bảng xếp hạng cập nhật mười quốc gia nghèo nhất thế giới (2025)

Các quốc gia có GDP bình quân đầu người thấp nhất chủ yếu tập trung ở Châu Phi Hạ Sahara, bên cạnh các khu vực bị xung đột kéo dài và bất ổn chính trị.

Những giá trị này phản ánh các nền kinh tế cực kỳ dễ tổn thương, nơi thu nhập trung bình hàng năm gần như chỉ vượt quá hai nghìn đô la Mỹ.

Nguyên nhân gốc rễ của đói nghèo cực đoan

Dù có đặc điểm địa lý và văn hóa riêng biệt, quốc gia nghèo nhất thế giới và các quốc gia lân cận chia sẻ những trở ngại cấu trúc tương tự nhau, duy trì vòng luẩn quẩn của trì trệ kinh tế.

Xung đột vũ trang và tính yếu kém của thể chế

Chiến tranh nội bộ, đảo chính chính trị và bạo lực hệ thống làm suy yếu các cấu trúc chính phủ, đẩy lùi vốn đầu tư nước ngoài và làm hỏng hạ tầng thiết yếu. Sudan miền Nam, Somalia, Yemen và Trung Phi là những ví dụ điển hình cho thấy sự bất ổn phá hoại mọi khả năng phát triển kinh tế bền vững.

Nền kinh tế yếu kém và ít phát triển

Phần lớn các vùng này phụ thuộc vào nông nghiệp tự cung tự cấp hoặc xuất khẩu nguyên liệu thô, không có ngành công nghiệp đáng kể hoặc ngành dịch vụ thứ cấp mạnh mẽ. Sự thiếu đa dạng này khiến họ dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá quốc tế và các khủng hoảng khí hậu, gây ra hậu quả tàn khốc.

Thiếu hụt trong giáo dục, y tế và hạ tầng

Đầu tư không đủ vào các lĩnh vực này làm giảm năng lực sản xuất của dân cư và làm giảm các lợi ích kinh tế trong tương lai. Các cộng đồng ít được đào tạo hơn tạo ra giá trị gia tăng thấp hơn, duy trì đói nghèo qua các thế hệ.

Dân số tăng nhanh

Khi dân số mở rộng nhanh hơn khả năng sản xuất, GDP bình quân đầu người stagnate hoặc giảm, ngay cả khi tổng GDP tăng. Động thái này ảnh hưởng gần như tất cả mười quốc gia nghèo nhất thế giới.

Phân tích từng quốc gia: các nhân vật chính trong bảng xếp hạng

Sudan miền Nam - dẫn đầu về đói nghèo cực đoan

Từ sau khi độc lập năm 2011, xung đột nội bộ chi phối bối cảnh chính trị. Với trữ lượng dầu mỏ đáng kể, việc thiếu quản trị khiến các nguồn lực này không mang lại lợi ích cho dân cư, giữ quốc gia ở vị trí hàng đầu trong bảng xếp hạng nghèo đói.

Burundi - nền kinh tế nông nghiệp đang khủng hoảng

Nền nông nghiệp ít hiệu quả, kết hợp với nhiều thập kỷ bất ổn, đã đưa Burundi vào danh sách các quốc gia có chỉ số phát triển con người thấp nhất toàn cầu.

Trung Phi - tài nguyên khoáng sản bị lãng phí

Dù giàu kim cương, vàng và các khoáng sản khác, chiến tranh liên tục, di cư cưỡng bức và sụp đổ dịch vụ công cộng khiến dân cư vẫn sống trong nghèo đói.

Malawi - dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khí hậu

Phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp tự cung tự cấp, hạn hán và biến đổi khí hậu ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của các gia đình. Công nghiệp hóa tối thiểu làm tình hình thêm trầm trọng.

Mozambique - tiềm năng năng lượng chưa được khai thác

Trữ lượng khí đốt và khoáng sản không chuyển thành phúc lợi cho dân cư. Xung đột khu vực và nền kinh tế ít đa dạng duy trì các cấu trúc nghèo đói.

** Somalia - hậu quả của tình trạng vô chính phủ**

Sau chiến tranh nội chiến kéo dài, thiếu các thể chế công chức hoạt động, an ninh lương thực mãn tính và nền kinh tế phi chính thức chiếm ưu thế định hình thực tế địa phương.

Cộng hòa Dân chủ Congo - khoáng sản không làm giàu cho ai

Dù có trữ lượng đồng, cobalt và vàng lớn, tham nhũng có hệ thống, xung đột vũ trang và quản trị yếu kém tập trung của cải vào số ít, để lại phần lớn dân cư trong cảnh nghèo đói.

Liberia - vết sẹo chiến tranh nội chiến

Ảnh hưởng của các cuộc chiến tranh trước đây vẫn còn rõ nét qua hạ tầng bị tàn phá, thiếu công nghiệp hóa và phục hồi kinh tế chậm chạp.

Yemen - ngoại lệ duy nhất ngoài châu Phi

Tham gia xung đột nội bộ từ năm 2014, quốc gia này đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất đương đại, với nạn đói hàng loạt và phá hoại có hệ thống.

Madagascar - đảo quốc tiềm năng bị khai thác chưa đúng mức

Dù có đa dạng sinh học độc đáo, nguồn lực nông nghiệp và du lịch, bất ổn chính trị lặp đi lặp lại, nghèo đói nông thôn tập trung và năng suất kinh tế thấp ngăn cản sự phát triển.

Hiểu gì về quốc gia nghèo nhất thế giới?

Việc xác định quốc gia nghèo nhất thế giới vượt ra ngoài việc đơn thuần gọi tên một quốc gia trong bảng xếp hạng. Những dữ liệu này tiết lộ cách chiến tranh, thể chế yếu kém và thiếu đầu tư cấu trúc cản trở tiến bộ kinh tế bền vững. Bảng xếp hạng phơi bày những thách thức toàn cầu liên quan đến bất bình đẳng, tăng trưởng cân đối và thực thi các chính sách công hiệu quả.

Hiểu rõ thực trạng kinh tế toàn cầu — bao gồm các quốc gia nghèo nhất và lý do tại sao họ vẫn duy trì tình trạng này — cung cấp những góc nhìn quý giá về rủi ro địa chính trị, xu hướng thị trường và cơ hội đầu tư toàn cầu. Đối với các nhà đầu tư và nhà giao dịch đang phát triển, thông tin này giúp định hướng các quyết định chiến lược về phân bổ nguồn lực.

Bắt đầu hành trình trên thị trường tài chính, việc chọn nền tảng phù hợp là rất quan trọng. Tìm kiếm giải pháp có khả năng tiếp cận nhiều thị trường quốc tế, công cụ phân tích nâng cao và kiểm soát rủi ro hiệu quả. Thử nghiệm các chiến lược trong môi trường mô phỏng trước khi đầu tư vốn thật, để phát triển kiến thức thực tiễn mà không gặp rủi ro. Giáo dục tài chính, kỷ luật phương pháp và các nguồn lực công nghệ phù hợp là nền tảng cho các hoạt động có trách nhiệm trên thị trường.