Ba góc nhìn để hiểu giá trị thực của cổ phiếu: Vượt ra ngoài giá trị bề mặt để đầu tư thông minh

Là nhà đầu tư, chúng ta xử lý các con số mỗi ngày, nhưng bạn có thực sự hiểu các khía cạnh khác nhau của cổ phiếu trong tay mình không? Bài viết này sẽ phân tích sâu ba phương pháp cốt lõi để đánh giá giá trị cổ phiếu, giúp bạn tránh những cẫy trong quyết định đầu tư.

▶ Tại sao cần nhiều góc nhìn để xem xét cổ phiếu?

Khi bạn mở terminal giao dịch để xem giá cổ phiếu, bạn chỉ nhìn thấy sự đồng thuận của thị trường tại một thời điểm cụ thể. Nhưng đằng sau giá này, ẩn chứa ba “chân lý” khác nhau. Một số nhà đầu tư chỉ nhìn giá rồi đặt lệnh, kết quả là sa vào bẫy; còn những nhà giao dịch có kinh nghiệm sẽ xem xét đồng thời ba khía cạnh để đưa ra quyết định sáng suốt hơn.

① Bắt đầu từ sổ sách: Hiểu giá trị sách của cổ phiếu

Giá trị sách là gì?

Giá trị sách (còn gọi là giá trị tài sản ròng) phản ánh hình ảnh thực tế của công ty trên báo cáo tài chính. Cách tính rất trực tiếp: lấy tổng tài sản của công ty trừ đi tổng nợ, rồi chia cho tổng số cổ phiếu đã phát hành.

Con số này cho bạn biết: nếu công ty thanh lý hôm nay, theo lý thuyết mỗi cổ phiếu nhà đầu tư có thể nhận được bao nhiêu tiền.

Phân tích với ví dụ thực tế:

Giả sử một công ty sở hữu 7.500.000 euro tài sản, chịu 2.410.000 euro nợ, phát hành 580.000 cổ phiếu. Khi đó giá trị sách trên mỗi cổ phiếu là (7.500.000-2.410.000) ÷ 580.000 = 8,775 euro.

Tại sao nhà đầu tư chú ý đến nó?

Trong lĩnh vực đầu tư giá trị, giá trị sách là công cụ quan trọng để sàng lọc các cơ hội tiềm năng. Các thần thánh đầu tư sẽ tìm kiếm những mục tiêu như thế: công ty có nền tảng cơ bản vững chắc, nhưng giá cổ phiếu bị định giá thấp so với giá trị sách. Bằng cách so sánh tỷ lệ “giá thị trường/giá trị sách”, bạn có thể nhanh chóng xác định xem công ty bị thị trường định giá thấp hay cao.

Ví dụ, khi so sánh dữ liệu hai công ty năng lượng, nếu công ty A có tỷ lệ này là 0,8, còn công ty B là 1,2, thì công ty A có định giá rẻ hơn trên cơ sở giá trị sách.

Nhưng nó cũng có hạn chế:

Phương pháp này không hiệu quả khi đánh giá công ty công nghệ và cổ phiếu vốn hóa nhỏ, vì giá trị của các doanh nghiệp này thường không nằm ở tài sản hữu hình mà ở công nghệ, thương hiệu và các tài sản vô hình khác. Ngoài ra, báo cáo tài chính có thể bị “kế toán sáng tạo” làm sáng tỏ, dẫn đến con số sách bị sai lệch.

② Giá phát hành ban đầu: vai trò của valor nominal

Nó là gì?

Giá trị mặt của cổ phiếu ban đầu (tức valor nominal) là giá tham chiếu trên mỗi cổ phiếu do công ty thiết lập tại thời điểm IPO. Cách tính rất đơn giản: vốn điều lệ đã đăng ký ÷ tổng số cổ phiếu phát hành.

Giả sử công ty nào đó có vốn điều lệ 6.500.000 euro, phát hành 500.000 cổ phiếu, thì giá trị mặt ban đầu của mỗi cổ phiếu là 13 euro.

Tại sao nó hầu như vô dụng trong đầu tư cổ phiếu?

Cổ phiếu khác với trái phiếu, không có ngày đáo hạn rõ ràng. Giá trị mặt chỉ có tác dụng vào thời điểm phát hành lần đầu, sau đó nó mất đi ý nghĩa tham chiếu. Giá cổ phiếu sẽ liên tục thay đổi do các yếu tố cung cầu thị trường, kỳ vọng lợi nhuận, môi trường vĩ mô, v.v., đã lâu rồi nó đi xa khỏi giá trị mặt ban đầu.

Điều duy nhất nó còn có giá trị:

Trong trái phiếu chuyển đổi, valor nominal lại có ý nghĩa. Chủ sở hữu loại trái phiếu này có thể trong điều kiện nhất định chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu mới với giá đã được thỏa thuận trước. Ví dụ, một công ty hàng không lớn vào tháng 5 năm 2021 phát hành trái phiếu chuyển đổi, đã sử dụng giá cổ phiếu trung bình trong một khoảng thời gian trước đó làm tham chiếu cho giá chuyển đổi.

③ Thị trường nói: giá trị thực tế của cổ phiếu

Giá thị trường thực sự là gì?

Giá thị trường chính là con số bạn nhìn thấy trên giao diện giao dịch — giá giao dịch mà bên mua và bên bán đạt được tại mỗi thời điểm. Nếu có một lượng lớn lệnh mua ồ ạt vào, giá tăng; nếu áp lực bán tăng, giá giảm. Nó được quyết định bởi các quyết định của vô số tham gia viên thị trường.

Tính giá thị trường rất đơn giản: tổng vốn hóa thị trường của công ty ÷ số cổ phiếu đã phát hành.

Kịch bản thực tế:

Một công ty có vốn hóa thị trường 6.940 triệu euro, có 3.020.000 cổ phiếu, thì giá thị trường là 2,298 euro/cổ phiếu.

Ưu điểm và rủi ro của giá thị trường:

Là một nhà giao dịch, giá thị trường là tham chiếu duy nhất bạn hoạt động mỗi ngày. Nó phản ánh tất cả kỳ vọng của thị trường về công ty trong tương lai — tốt và xấu. Nhưng điều này cũng có nghĩa là giá có thể lệch khỏi giá trị thực của doanh nghiệp.

Các yếu tố phi lý tính ảnh hưởng đến giá thị trường:

• Sự thay đổi hướng chính sách của ngân hàng trung ương (như kỳ vọng tăng lãi suất) có thể dẫn đến giảm giá cổ phiếu phi lý tính, ngay cả khi nền tảng cơ bản của công ty không thay đổi
• Những sự kiện bất ngờ trong ngành có thể gây ra phản ứng dây chuyền
• Kỳ vọng kinh tế vĩ mô tăng hoặc giảm sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ ngành
• Nhiệt tình đầu cơ về một ngành nhất định có thể đẩy cao cả những công ty không liên quan

Do đó, giá thị trường có thể định giá quá cao hoặc quá thấp một cổ phiếu nào đó.

④ Làm thế nào để ứng dụng thực tế ba khía cạnh này?

Kịch bản một: Sàng lọc các khoản đầu tư kiểu giá trị tiềm năng

Khi bạn xem xét đầu tư vào một công ty năng lượng, đừng chỉ nhìn giá cổ phiếu. Đồng thời xem giá trị sách, tính tỷ lệ giá/giá trị sách, so sánh với các đối thủ cạnh tranh. Công ty có tỷ lệ càng thấp càng rẻ trên cơ sở sách. Nhưng hãy nhớ, đây chỉ là bước sàng lọc đầu tiên, vẫn cần đánh giá chất lượng hoạt động của công ty.

Kịch bản hai: Sử dụng giá thị trường để giao dịch

Giá thị trường là cơ sở bạn thiết lập mục tiêu lãi và mục tiêu chốt lỗ. Nếu bạn lạc quan vào cổ phiếu nào đó nhưng thấy giá hiện tại quá cao, bạn có thể đặt lệnh mua có giới hạn giá. Ví dụ, một ông lớn công nghệ đóng cửa ở mức 113,02 đô la Mỹ, nhưng bạn dự đoán hôm nay nó có thể tiếp tục giảm, bạn có thể đặt lệnh mua giới hạn 110 đô la. Khi giá chạm mức đó, lệnh tự động thực hiện.

Kịch bản ba: Hiểu ý nghĩa đằng sau giá cả

Giá thị trường tăng không nhất thiết có nghĩa là công ty trở nên tốt hơn, nó có thể chỉ là thay đổi tâm lý thị trường. Một nhà đầu tư lý tính sẽ xem xét toàn diện giá trị sách, giá thị trường cũng như các chỉ số khác (như tỷ lệ P/E, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, v.v.) để hình thành y kiến hoàn chỉnh.

⑤ Mẹo thực tế về thời gian giao dịch

Trên thị trường toàn cầu, cùng một cổ phiếu có thời gian giao dịch khác nhau ở các khu vực khác nhau (tính theo giờ Tây Ban Nha):

• Các sàn giao dịch chính ở Châu Âu: từ 9:00 sáng đến 17:30 chiều
• Thị trường Mỹ: từ 15:30 chiều đến 22:00 tối
• Thị trường Nhật Bản: từ 2:00 sáng đến 8:00 sáng
• Thị trường Trung Quốc: từ 3:30 sáng đến 9:30 sáng

Ngoài thời gian giao dịch, bạn chỉ có thể gửi các lệnh được đặt trước, việc thực hiện cụ thể tùy thuộc vào thị trường có chạm mức bạn đặt hay không.

▶ Bảng so sánh nhanh

▶ Nhà đầu tư nên nhớ gì

Đầu tư cổ phiếu không phải là một trò chơi toán học đơn giản. valor nominal từng hữu ích nhưng giờ về cơ bản đã lỗi thời, giá trị sách phù hợp để loại bỏ các cạm bẫy giá trị, giá thị trường là tham chiếu bạn thực sự cần để hoạt động.

Điều quan trọng là hiểu ba con số này mỗi cái đại diện cho cái gì, sau đó ứng dụng linh hoạt chúng theo chiến lược đầu tư của bạn. Chỉ tin một cách mù quáng vào một tỷ lệ nào đó là nguy hiểm — phải kết hợp với phân tích nền tảng cơ bản, triển vọng ngành, chất lượng quản lý và nhiều yếu tố khác.

Trí tuệ đầu tư thực sự, không nằm ở việc nắm giữ một công thức, mà nằm ở việc hiểu hết logic đằng sau giá cả, biết khi nào tin vào thị trường, khi nào nghi ngờ thị trường. Bắt đầu từ đây, các quyết định đầu tư của bạn sẽ vững chắc hơn.