Chương trình hạ lãi suất sắp đến, đà giảm của đô la Mỹ có khó chống đỡ? Xu hướng tỷ giá USD năm 2025 và chiến lược đầu tư

Mỹ kim hạ lãi suất mở ra kỷ nguyên mới

Tháng 9 năm 2024, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chính thức bắt đầu chu kỳ hạ lãi suất mới. Theo bản đồ chính sách mới nhất, mục tiêu của lần hạ lãi suất này là đưa lãi suất USD về khoảng 3% trước cuối năm 2026. Đối với các nhà đầu tư toàn cầu, chu kỳ hạ lãi suất này không chỉ ảnh hưởng đến xu hướng của chính đồng USD mà còn sẽ định hình lại toàn bộ cấu trúc phân bổ tài sản.

Hạ lãi suất nghĩa là gì? Nói đơn giản, là “tiền trở nên rẻ hơn”. Khi lãi suất USD giảm, bản chất lợi nhuận của dòng vốn sẽ thúc đẩy dòng tiền chảy vào các tài sản rủi ro — cổ phiếu, tiền điện tử, vàng và các mục tiêu có lợi suất cao hơn kỳ vọng. Điều này đối với các nhà đầu tư dài hạn dự đoán USD giảm giá, vừa là cơ hội vừa là rủi ro.

Bản chất và cấu trúc của tỷ giá USD

Bản chất của tỷ giá USD là “tỷ giá hối đoái”, phản ánh sức mua của USD so với các đồng tiền khác. Ví dụ, EUR/USD thể hiện số USD cần để đổi 1 Euro. Khi EUR/USD tăng từ 1.04 lên 1.09, nghĩa là Euro tăng giá, USD giảm giá; ngược lại thì USD tăng giá.

Nhưng để hiểu chính xác lý do USD giảm, còn cần phải xem đến “Chỉ số USD”. Chỉ số USD không phải là một tỷ giá đơn lẻ, mà là chỉ số tổng hợp sức mạnh của USD so với rổ các đồng tiền (Euro, Yên, Bảng Anh, v.v). Điều này có nghĩa là USD tăng hoặc giảm không chỉ phụ thuộc vào chính sách của Mỹ, mà còn phụ thuộc vào thái độ của các ngân hàng trung ương của các đồng tiền cạnh tranh. Do đó, việc Mỹ đơn thuần hạ lãi suất không nhất thiết dẫn đến giảm chỉ số USD, mà còn phải xem xét các chính sách của các ngân hàng trung ương khác trên toàn cầu.

Bốn động lực chính đằng sau sự giảm giá của USD

1. Chính sách lãi suất — yếu tố trực tiếp nhất

Lãi suất là chỉ số rõ ràng nhất phản ánh sức mạnh của USD. Lãi suất cao thu hút dòng vốn quốc tế đổ vào các tài sản USD, đẩy tỷ giá USD tăng; lãi suất thấp thì ngược lại. Nhưng các nhà đầu tư có kinh nghiệm sẽ không bị mê hoặc bởi các con số bề mặt — điều quan trọng là kỳ vọng thay đổi chứ không phải số liệu hiện tại.

Thị trường thường đã phản ứng trước các thay đổi chính sách. USD sẽ không đợi đến khi ngân hàng trung ương xác nhận hạ lãi suất mới bắt đầu yếu đi, mà đã phản ứng từ trước dựa trên kỳ vọng. Điều này giải thích tại sao bản đồ chính sách thường gây ra biến động mạnh khi công bố — dòng tiền thông minh đã chuẩn bị từ trước.

2. Cung tiền — sức mạnh dài hạn tiềm ẩn

Nới lỏng định lượng (QE) làm tăng cung USD, làm loãng giá trị USD; thắt chặt định lượng (QT) giảm cung, hỗ trợ USD tăng giá. Hiện tại, Fed đang thực hiện QT, nhưng hiệu ứng này không thể thấy ngay lập tức, cần thời gian để thể hiện rõ ràng.

3. Cấu trúc thương mại — yếu tố cấu trúc giảm giá

Thâm hụt thương mại dài hạn của Mỹ (nhập khẩu > xuất khẩu) là yếu tố cấu trúc khiến USD giảm giá. Khi Mỹ nhập khẩu tăng, các doanh nghiệp cần nhiều USD để thanh toán, tạm thời đẩy USD lên; khi xuất khẩu giảm, nhu cầu USD giảm, đẩy USD xuống. Những biến động này thường diễn ra chậm, nhưng rõ ràng về hướng.

4. Uy tín tín dụng và vị thế toàn cầu của Mỹ

USD trở thành đồng tiền dự trữ toàn cầu chủ yếu dựa trên ảnh hưởng chính trị, kinh tế, quân sự toàn cầu của Mỹ. Nhưng kể từ khi thoát khỏi tiêu chuẩn vàng, làn sóng “phi đô la hóa” đang âm thầm lan rộng — sự hình thành của khu vực đồng Euro, hợp đồng dầu thô bằng nhân dân tệ, sự trỗi dậy của tiền điện tử, tất cả đều đang xói mòn vị thế thống trị của USD.

Đặc biệt từ năm 2022 trở lại đây, các ngân hàng trung ương trên thế giới liên tục giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ, tăng dự trữ vàng. Nếu Mỹ không thể xây dựng lại niềm tin quốc tế, thì sự giảm giá của USD sẽ không còn là xu hướng ngắn hạn nữa, mà trở thành xu hướng cấu trúc dài hạn.

Góc nhìn lịch sử: USD bắt nguồn từ đâu

Trong 50 năm qua, USD đã trải qua tám chu kỳ quan trọng. Năm 2008, khủng hoảng tài chính khiến dòng vốn đổ về USD, đẩy mạnh giá trị USD; năm 2020, đại dịch khiến Mỹ phải kích thích lớn, làm USD yếu tạm thời, nhưng sau đó nền kinh tế Mỹ phục hồi nhanh, USD lại mạnh trở lại; trong chu kỳ tăng lãi suất đột biến 2022-2023, USD so với nhiều đồng tiền khác đạt đỉnh cao, chỉ số USD từng vượt qua 114.

Hiện tại, chu kỳ này đang đảo chiều. Hạ lãi suất, thúc đẩy phi đô la hóa, rủi ro địa chính trị gia tăng — tất cả đều đang đẩy USD giảm giá.

Năm 2025: USD sẽ giảm hay tăng? Thống nhất thị trường và rủi ro

Theo tình hình hiện tại, các yếu tố gây bất lợi cho USD rõ ràng vượt trội các yếu tố tích cực:

Yếu tố tiêu cực:

• Mở rộng chiến tranh thương mại: Mỹ không còn chỉ chiến tranh thương mại với Trung Quốc, mà còn áp dụng các biện pháp trừng phạt thuế quan toàn cầu, làm giảm các doanh nghiệp sử dụng USD trong thương mại quốc tế
• Phi đô la hóa gia tăng: các ngân hàng trung ương trên thế giới tiếp tục giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ, tăng dự trữ vàng, làm giảm tính thanh khoản của USD
• Rủi ro địa chính trị: xung đột liên tục, thị trường bất ổn tăng cao

Yếu tố tích cực: hạn chế

Do đó, khả năng chỉ số USD dao động ở mức cao rồi giảm trong tương lai là lớn hơn, chứ không phải giảm mạnh theo chiều hướng đơn chiều.

Tuy nhiên, có một logic quan trọng: Dù lãi suất USD bắt đầu giảm, nhưng các thành phần trong chỉ số USD (ngoại trừ Yên) cũng đều đang giảm lãi suất. Ai giảm nhanh, giảm nhiều hơn, đồng tiền đó sẽ tương đối tăng giá. Ví dụ, nếu Mỹ tích cực hạ lãi suất còn châu Âu giữ nguyên, USD sẽ giảm, Euro tăng là điều tất yếu.

Ngoài ra, nhà đầu tư không thể bỏ qua “đặc tính phòng ngừa rủi ro”. Một khi xảy ra khủng hoảng địa chính trị mới hoặc khủng hoảng tài chính, dòng vốn vẫn sẽ chảy về USD để trú ẩn. Đây chính là “hàng rào cuối cùng” của USD như đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Sự phản ứng dây chuyền của các tài sản khi USD giảm

Vàng: lợi ích trực tiếp nhất

Khi USD giảm, vàng là người hưởng lợi lớn nhất. Bởi vì vàng tính theo USD, USD giảm giá trực tiếp làm giảm chi phí mua vàng. Đồng thời, hạ lãi suất làm giảm chi phí cơ hội của vàng — vì các tài sản khác đều có lãi suất giảm, vàng không lãi trở nên hấp dẫn hơn.

Thị trường chứng khoán: dòng vốn tích cực nhưng ngoại lai có thể rút lui

Hạ lãi suất USD sẽ thúc đẩy dòng vốn chảy vào thị trường chứng khoán, đặc biệt là cổ phiếu công nghệ và tăng trưởng. Nhưng nếu USD giảm quá mạnh, dòng vốn ngoại có thể chuyển sang châu Âu, Nhật Bản hoặc các thị trường mới nổi, làm giảm sức hút của cổ phiếu Mỹ.

Tiền điện tử: công cụ chống lạm phát

USD giảm làm giảm sức mua của USD. Bitcoin, với danh xưng “vàng kỹ thuật số”, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn và USD mất giá, thường được xem là tài sản bảo toàn chống lạm phát, do đó khi USD giảm, thị trường tiền điện tử thường tăng.

Cạnh tranh tỷ giá: đối đầu từng cặp

USD/JPY (đô la Mỹ/Yên Nhật): Ngân hàng trung ương Nhật Bản đang kết thúc thời kỳ lãi suất siêu thấp, dòng vốn quay trở lại Nhật Bản đẩy Yên tăng giá. Trong tương lai, khả năng Yên tăng giá, USD giảm giá so với Yên là rất lớn.

TWD/USD (đồng Đài tệ/USD): Đài Loan theo đà giảm lãi suất của USD nhưng không đồng bộ, cộng thêm chính sách kiểm soát bất động sản, không dám giảm lãi suất đột ngột, và do chủ yếu xuất khẩu, tỷ giá thấp có lợi cho xuất khẩu. Do đó, trong chu kỳ USD giảm, TWD sẽ tăng giá nhưng biên độ không lớn.

EUR/USD (Euro/USD): Kinh tế châu Âu yếu hơn nhưng đồng Euro vẫn khá ổn định. Dù Ngân hàng Trung ương châu Âu giảm lãi suất từng bước, mức giảm của USD cũng không quá lớn vì các vấn đề nội tại của châu Âu vẫn còn nhiều.

Đầu tư thực chiến: làm thế nào để kiếm lợi trong thời kỳ USD giảm

Chu kỳ hạ lãi suất này không chỉ là tiêu đề tin tức, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận đầu tư và phân bổ tài sản của bạn. Thay vì chờ đợi thụ động, hãy chủ động chuẩn bị, theo xu hướng để kiếm lợi.

Cơ hội ngắn hạn: Trước và sau các công bố dữ liệu kinh tế quan trọng như CPI, việc làm, chỉ số USD thường biến động mạnh. Nhà giao dịch thông minh có thể theo dõi các thời điểm này để thực hiện các chiến lược mua bán trong ngắn hạn.

Đầu tư trung hạn: Sau khi xác nhận xu hướng USD giảm, có thể dần tăng tỷ lệ phân bổ vàng, tiền điện tử và các tài sản phòng hộ khác, đồng thời chú ý đến các cơ hội chênh lệch tỷ giá.

Quản lý rủi ro: Nhớ rằng, khi còn tồn tại bất định thì vẫn có cơ hội giao dịch, nhưng cũng có rủi ro. Mọi quyết định mạnh mẽ đều cần có kế hoạch cắt lỗ phù hợp.

Thời kỳ USD giảm đã bắt đầu, điều quan trọng là bạn đã chuẩn bị sẵn sàng chưa.