Ý nghĩa của trái phiếu đến thực tế: Hướng dẫn đầu tư dành cho người mới bắt đầu làm quen với tài chính cá nhân

Bạn đang có ý định bắt đầu đầu tư tài chính nhưng còn băn khoăn không biết bắt đầu từ đâu? Nhân cơ hội này, hãy cùng tìm hiểu Ý nghĩa của trái phiếu một cách chính xác, cũng như các phương pháp đầu tư nằm ở giữa tiền gửi và cổ phiếu để hướng tới lợi nhuận cân đối.

Định nghĩa và vai trò của trái phiếu trong đầu tư tài chính

Ý nghĩa của trái phiếu có thể được định nghĩa trong một câu là, đó là một loại giấy vay nợ do chính phủ, các tổ chức công, các công ty tài chính, doanh nghiệp tư nhân phát hành để huy động vốn từ nhà đầu tư. Người mua trái phiếu sẽ cho tổ chức phát hành vay tiền, đổi lại sẽ nhận lãi trong một khoảng thời gian cố định và đến kỳ đáo hạn sẽ nhận lại gốc.

Tại thị trường đầu tư tài chính năm 2025, lý do trái phiếu được chú ý là rõ ràng. Nó mang lại lợi nhuận cao hơn gửi tiết kiệm ngân hàng(chẳng hạn như kỳ hạn 3 năm của trái phiếu chính phủ đạt khoảng 3.3%/năm), đồng thời vẫn có thể bảo vệ tài sản khỏi biến động của thị trường cổ phiếu. Đặc biệt, các sản phẩm trái phiếu kỹ thuật số dựa trên blockchain, trái phiếu ESG(môi trường, xã hội, quản trị) và các sản phẩm sáng tạo khác liên tục ra mắt, mở rộng phạm vi lựa chọn.

Năm yếu tố cốt lõi cấu thành trái phiếu

Để hiểu đúng về trái phiếu, cần nắm rõ năm đặc điểm sau đây.

Thứ nhất, độ an toàn Chất lượng tín dụng của tổ chức phát hành càng cao thì rủi ro hoàn trả gốc và lãi càng thấp. Trái phiếu chính phủ hoặc trái phiếu doanh nghiệp có xếp hạng AAA hoặc loại trái phiếu chất lượng cao có khả năng mất vốn rất thấp, mang lại độ an toàn tương đương gửi tiền ngân hàng.

Thứ hai, thu nhập lãi định kỳ Hầu hết các trái phiếu đều trả lãi theo chu kỳ 3-6 tháng. Tính đến năm 2025, lãi suất danh nghĩa của trái phiếu chính phủ 3 năm khoảng 2.3~2.4%, còn trái phiếu doanh nghiệp có thể kỳ vọng lãi từ 4~6% tùy theo xếp hạng tín dụng.

Thứ ba, tính thanh khoản Trái phiếu có thể giao dịch tự do trên thị trường sơ cấp hoặc thứ cấp trước khi đáo hạn. Thị trường trái phiếu Hàn Quốc trung bình mỗi ngày có khối lượng giao dịch khoảng 25 nghìn tỷ won, rất sôi động, và có thể quy đổi thành tiền mặt bất cứ lúc nào, khác biệt lớn so với gửi tiết kiệm.

Thứ tư, biến động giá Khi lãi suất thị trường biến động, giá trái phiếu sẽ biến động ngược chiều. Khi lãi giảm, giá trái phiếu cũ sẽ tăng do hấp dẫn hơn, còn khi lãi tăng, giá sẽ giảm. Có thể tận dụng để kiếm lợi từ chênh lệch giá mua bán.

Thứ năm, ưu đãi về thuế Nhà đầu tư cá nhân đầu tư trực tiếp vào trái phiếu sẽ chỉ bị đánh thuế trên thu nhập lãi, còn lợi nhuận từ chênh lệch giá sẽ được miễn thuế. Một số trái phiếu như trái phiếu ESG còn có ưu đãi thuế bổ sung.

Gửi tiết kiệm định kỳ vs trái phiếu: lựa chọn nào đúng đắn?

Về mặt hình thức, cả hai đều là sản phẩm trả lãi, nhưng về bản chất lại khác nhau.

Gửi tiết kiệm là gửi tiền vào ngân hàng, chờ đến kỳ hạn sẽ nhận lãi theo hợp đồng, là sản phẩm “bảo đảm gốc”. Theo Luật Bảo vệ người gửi tiền hiện hành, số tiền gửi tối đa 50 triệu won được bảo vệ, dự kiến sẽ nâng hạn mức lên 100 triệu won trong năm nay.

Trong khi đó, trái phiếu phụ thuộc vào khả năng thanh toán của tổ chức phát hành, có thể giao dịch tự do trước kỳ hạn. Khi hủy giữa chừng, gửi tiết kiệm sẽ bị trừ lãi, còn trái phiếu có thể tận dụng giảm lãi suất để bán ra lấy lợi nhuận.

Các loại trái phiếu và so sánh lợi suất

Thị trường trái phiếu có nhiều loại dựa trên chủ thể phát hành, xếp hạng tín dụng, kỳ hạn.

Trái phiếu chính phủ: do chính phủ phát hành, xếp hạng cao nhất, độ an toàn rất cao, lợi nhuận thấp hơn.

Trái phiếu đặc biệt: do các doanh nghiệp công như Điện lực Hàn Quốc, Công ty đường cao tốc phát hành, rủi ro cao hơn trái phiếu chính phủ nhưng vẫn đảm bảo độ an toàn và lợi nhuận tốt hơn.

Trái phiếu địa phương: do chính quyền địa phương phát hành, rủi ro cao hơn trái phiếu chính phủ nhưng vẫn là lựa chọn ổn định, có thể đầu tư.

Trái phiếu ngân hàng: do các ngân hàng và tổ chức tài chính phát hành, có tính thanh khoản cao, phù hợp cho quản lý dòng tiền ngắn hạn.

Trái phiếu doanh nghiệp: do các doanh nghiệp phát hành, lợi nhuận dao động lớn tùy theo xếp hạng tín dụng của công ty. Cần kiểm tra kỹ năng lực tài chính của tổ chức phát hành trước khi đầu tư.

Trái phiếu nước ngoài: như trái phiếu Mỹ, là tài sản an toàn toàn cầu, có thể phân tán rủi ro qua đầu tư đô la và phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

So sánh lợi suất các loại trái phiếu năm 2025

Đối tượng phù hợp để đầu tư trái phiếu

Nhà đầu tư cần dòng tiền đều đặn: Nhờ trả lãi định kỳ, có thể dự đoán thu nhập hàng năm hoặc hàng quý.

Người chuẩn bị nghỉ hưu: Không bị ảnh hưởng lớn bởi biến động của cổ phiếu, có thể tìm kiếm lợi nhuận cao hơn gửi tiết kiệm.

Nhà đầu tư muốn đa dạng hóa danh mục: Trái phiếu có độ biến động thấp hơn cổ phiếu, giữ đến kỳ hạn sẽ nhận đủ lãi và gốc, giảm thiểu rủi ro tổng thể.

Quan tâm đến ưu đãi thuế và phân tán toàn cầu: Lợi nhuận từ chênh lệch giá không bị đánh thuế, có thể đầu tư trái phiếu nước ngoài để phân tán rủi ro tỷ giá.

Ba rủi ro cần chú ý khi đầu tư trái phiếu

Giá trái phiếu giảm khi lãi suất tăng Khi Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc tăng lãi suất, giá trái phiếu cũ có thể giảm. Ví dụ, đang sở hữu trái phiếu lãi 3%, nếu lãi thị trường tăng lên 4%, trái phiếu đó sẽ kém hấp dẫn hơn, giá sẽ giảm. Nếu dự đoán lãi tăng, nên chọn trái phiếu ngắn hạn 1~3 năm hoặc trái phiếu lãi biến động.

Rủi ro tổn thất do tổ chức phát hành yếu kém Nếu mua trái phiếu của doanh nghiệp mà doanh nghiệp đó gặp khó khăn tài chính, khả năng trả nợ gốc sẽ giảm, thậm chí mất vốn. Đặc biệt, trái phiếu xếp hạng thấp có rủi ro cao hơn. Nếu muốn hạn chế rủi ro, ưu tiên các trái phiếu xếp hạng AAA hoặc AA.

Rủi ro tỷ giá của trái phiếu nước ngoài Trái phiếu nước ngoài bằng đô la, biến động tỷ giá có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận. Khi đồng đô la giảm giá, lợi nhuận quy đổi ra won sẽ giảm, có thể cân nhắc ETF phòng hộ tỷ giá hoặc hạn chế quy mô đầu tư để phân tán rủi ro.

Ba cách bắt đầu đầu tư trái phiếu

Cách 1: Mua trái phiếu riêng lẻ trực tiếp Có thể mua trái phiếu chính phủ, trái phiếu đặc biệt, trái phiếu doanh nghiệp qua các sàn chứng khoán, ngân hàng, nền tảng tài chính. Đầu tư trực tiếp chỉ bị đánh thuế thu nhập lãi, còn lợi nhuận từ chênh lệch giá không chịu thuế.

Cách 2: Tham gia quỹ trái phiếu Tham gia các quỹ do công ty quản lý tài sản phân bổ nhiều trái phiếu, giúp đa dạng hóa với số vốn nhỏ. Tuy nhiên, cần lưu ý phí quản lý quỹ.

Cách 3: Giao dịch ETF trái phiếu Giao dịch như cổ phiếu trên sàn, có phí thấp, thanh khoản cao, phù hợp cho đầu tư phân tán.

Câu hỏi thường gặp về đầu tư trái phiếu cho người mới

Q: Trái phiếu có bảo đảm gốc như gửi tiết kiệm không? A: Không, trái phiếu không được bảo vệ theo Luật Bảo vệ người gửi tiền. Nếu tổ chức phát hành phá sản, có thể mất vốn, đặc biệt trái phiếu hạng thấp có rủi ro cao hơn. Trước khi đầu tư, cần kiểm tra kỹ xếp hạng tín dụng và cấu trúc sản phẩm.

Q: Ngoài xếp hạng tín dụng, cần kiểm tra gì nữa? A: Cần xem xét các yếu tố như mức độ rủi ro của sản phẩm, tính thanh khoản, kỳ hạn, hồ sơ pháp lý, báo cáo tín dụng. Xếp hạng rủi ro phản ánh khả năng thanh khoản và độ phức tạp của sản phẩm.

Q: Lãi suất biến động ảnh hưởng thế nào đến giá trái phiếu? A: Giá trái phiếu và lãi suất có mối quan hệ nghịch chiều. Lãi tăng, giá giảm; lãi giảm, giá tăng. Khi bán trước kỳ hạn, tình hình lãi suất tại thời điểm bán sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận thực tế.

Q: Khi sở hữu cả trái phiếu và cổ phiếu, có lợi ích gì? A: Trái phiếu ít biến động hơn cổ phiếu, giúp giảm rủi ro tổng thể của danh mục, đồng thời mang lại thu nhập ổn định, cân bằng rủi ro và lợi nhuận.

Q: Làm thế nào để so sánh lợi suất trái phiếu? A: Nên so sánh các trái phiếu có cùng xếp hạng tín dụng và kỳ hạn, xem xét cả điều kiện thị trường, khả năng giao dịch, và các yếu tố khác để có đánh giá chính xác.

Q: ESG trái phiếu là gì? A: Là trái phiếu hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững như môi trường, xã hội, quản trị doanh nghiệp. Đầu tư vào ESG trái phiếu không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn góp phần xã hội, nhiều sản phẩm còn có ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ từ chính phủ. Đây là xu hướng toàn cầu, có tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Kết luận: Chiến lược đầu tư trái phiếu thông minh

Hiểu rõ ý nghĩa của trái phiếu và đặc điểm của từng loại sẽ giúp xây dựng danh mục đầu tư cân đối, vừa an toàn vừa có lợi nhuận.

Trong bối cảnh kỳ vọng giảm lãi suất gần đây, giá trái phiếu có khả năng tăng, đây là thời điểm thích hợp để xem xét đầu tư trái phiếu. Nếu muốn có lợi nhuận cao hơn gửi tiết kiệm mà vẫn ổn định hơn cổ phiếu, trái phiếu là lựa chọn đáng cân nhắc.

Người mới bắt đầu nên chọn các sản phẩm an toàn như trái phiếu chính phủ hoặc ETF trái phiếu, sau đó dần mở rộng danh mục bằng trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu nước ngoài khi tích lũy kinh nghiệm. Phương pháp này giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu lợi nhuận trong quá trình đầu tư.