recession dịch: Nhà đầu tư cần biết những gì khi nền kinh tế suy thoái

Hàng năm, các nhà phân tích đều dự báo mức tăng trưởng của nền kinh tế là bao nhiêu phần trăm, nhưng ít người quan tâm đến recession hay suy thoái kinh tế như thế nào, điều này thật đáng tiếc vì chính suy thoái mới là yếu tố quyết định khả năng tồn tại của danh mục đầu tư thực sự.

recession là gì và nó hình thành như thế nào

Recession là suy thoái kinh tế hoặc sự chậm lại rõ rệt của hoạt động kinh tế trong phạm vi rộng trong ít nhất 6 tháng liên tiếp

Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) sử dụng nhiều chỉ số như GDP, tuyển dụng, sản xuất và doanh số bán lẻ để xác định thời điểm xảy ra recession. Nếu nền kinh tế âm liên tục hơn 3 năm và GDP giảm hơn 10%, sẽ chuyển thành Depression, chỉ xảy ra một lần duy nhất tại Mỹ là Đại Suy thoái (Great Depression) từ năm 1929-1939.

Kể từ khi Mỹ tuyên bố độc lập, nền kinh tế của quốc gia này đã trải qua hơn 48 lần suy thoái.

Tại sao lại xảy ra recession?

Recession không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất, mà có thể do nhiều yếu tố cùng lúc:

Yếu tố về chi phí vốn: như khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1950-1970 khiến giá hàng hóa tăng vọt, lạm phát nặng nề, sức mua giảm, kinh tế co lại theo.

Chính sách của chính phủ: khi chính phủ cố gắng kiểm soát lạm phát bằng cách tăng lãi suất, thường kết thúc bằng việc tiêu dùng giảm mạnh quá mức.

Khủng hoảng nợ: như trước năm 2008, khi giá tài sản tăng nhanh, tín dụng mở rộng, nợ nần tích tụ khổng lồ, nhưng không có dấu hiệu cảnh báo, một ngày nào đó doanh nghiệp và hộ gia đình không chịu nổi nữa.

Nhu cầu quá mức từ nước ngoài: nếu các đối tác thương mại lớn chậm lại, các quốc gia phụ thuộc xuất khẩu sẽ không trụ nổi.

Khi recession thực sự xảy ra, nền kinh tế Mỹ sẽ có những gì?

Từ năm 2000, Mỹ đã trải qua 3 lần recession, mỗi lần đều gây chấn động lớn:

1. Recession Dot-Com (Tháng 3 năm 2001 - tháng 11 năm 2001)

• Thời gian: 8 tháng
• GDP giảm: 0.3%
• Mức thất nghiệp cao nhất: 6.3%

Nguyên nhân: bong bóng công nghệ, chỉ số NASDAQ giảm 82% từ 4,861 xuống còn 850 điểm, sự kiện 9/11 gây thêm tác động, FED cắt lãi suất từ 6.5% xuống còn 1%, suy thoái kết thúc nhanh.

2. Great Recession (Tháng 12 năm 2007 - tháng 6 năm 2009)

• Thời gian: 18 tháng
• GDP giảm: 5.1%
• Mức thất nghiệp cao nhất: 10%

Nguyên nhân: giá nhà tăng từ 140 năm 2000 lên 220 năm 2006-2007, các ngân hàng dùng nợ bất động sản để “sửa chữa” thành tài sản mới, khi giá nhà giảm, nợ nần bùng phát, lan rộng vào hệ thống kinh tế thực, gây thất nghiệp lớn.

FED phải thực hiện QE (bơm tiền định lượng), in hơn 1.75 nghìn tỷ USD, cắt lãi suất gần 0.

3. Recession COVID-19 (Tháng 2 năm 2020 - tháng 4 năm 2020)

• Thời gian: 2 tháng
• GDP giảm: 19.2% (điếc!!!)
• Mức thất nghiệp cao nhất: 14.7%

Nguyên nhân: phong tỏa toàn quốc, không ai ra khỏi nhà, tiêu dùng gần như bằng 0, nhà máy đóng cửa, mọi thứ kết thúc, FED thực hiện QE4, in gần 9 nghìn tỷ USD, cắt lãi suất xuống còn 0.25%.

Tài sản di chuyển như thế nào trong giai đoạn recession

Khi recession đến, nhà đầu tư sẽ chuyển danh mục sang “tài sản an toàn” thay vì “tài sản rủi ro”.

Ví dụ rõ ràng khi COVID-19 bùng phát:

• Chỉ số Dow Jones giảm 38.4% (từ 29,569 xuống 18,214)
• Giá dầu giảm gần 98% (từ $54 trên mỗi thùng, còn chưa đến $1!!!)
• Vàng tăng 32% (từ $1,567 lên $2,067 mỗi ounce)
• Trái phiếu 10 năm của Mỹ lợi suất giảm 80% (từ 1.672% xuống còn 0.322% - điều này có nghĩa là nhà đầu tư tranh nhau mua!!!)

Hình thái di chuyển này gọi là “Risk-off” - nhà đầu tư chạy khỏi rủi ro.

Vàng và trái phiếu cũ (bonds) thường tăng trưởng, còn cổ phiếu và hàng hóa (commodities) thì giảm. Nhưng đừng nghĩ rằng tài sản an toàn sẽ luôn tăng, vì khi chính phủ hỗ trợ bằng QE, đồng đô la (dollar) dần mạnh lên, như trong COVID, đồng đô la giảm 13.5%.

Đầu tư thế nào trong giai đoạn recession

❌ Đừng làm

Không nên tăng cược vào tài sản rủi ro: lúc này cổ phiếu có thể giảm thêm, bỏ qua khoản này.

Không vay nợ cao: cẩn thận!!! Nếu có recession, nhà đầu tư nên tập trung vào các mặt hàng tốt, giá rẻ, còn nợ trong danh mục sẽ giảm giá trị.

Không vay mua nhà biến động (ARM - Adjustable-Rate Mortgage): ban đầu recession, lãi suất thấp, tưởng là tốt, nhưng khi kinh tế hồi phục, lãi suất điều chỉnh tăng, khoản trả sẽ đắt hơn.

✅ Nên làm

Chuyển danh mục sang tài sản an toàn: vàng, trái phiếu, trong giai đoạn đầu recession, ít giảm và còn cho lợi nhuận tốt hơn cổ phiếu.

Giữ việc làm ổn định: tạo thu nhập liên tục, dùng thu nhập đó mua cổ phiếu giá rẻ trong recession.

Vay mua nhà cố định (FRM - Fixed-Rate Mortgage): khi recession xảy ra, lãi suất thấp, đây là thời điểm vàng để vay dài hạn, ai muốn mua nhà thì đây là thời điểm thích hợp.

Những điều nhà đầu tư cần hiểu

Dự đoán recession không dễ, nhưng các nhà đầu tư lâu năm không cố gắng dự đoán, họ chỉ chuẩn bị sẵn sàng để danh mục sống sót bằng cách phân bổ đa dạng các loại tài sản.

Recession không phải là điểm kết thúc, mà là cơ hội tích trữ vàng khi giá còn rẻ, nền kinh tế phục hồi, và danh mục của người chuẩn bị sẽ tăng trưởng mạnh mẽ.

Kiểm tra danh mục của bạn, xem có rủi ro quá lớn không, phân bổ tiền, giảm nợ, giữ tiền mặt, chờ đợi giá giảm, recession sẽ trở thành trò chơi giúp bạn chiến thắng chứ không phải thua cuộc.