ROI Cách Tính? Hướng Dẫn Phương Pháp Tính Tỷ Lệ Lợi Nhuận Đầu Tư và Ứng Dụng Thực Tiễn

Tỷ Suất Lợi Nhuận Đầu Tư ROI Là Gì

Tỷ suất lợi nhuận đầu tư (Return on Investment, viết tắt ROI), còn được gọi là tỷ suất hoàn vốn đầu tư, là chỉ số tài chính cốt lõi để đo lường khả năng sinh lợi từ đầu tư. Nói một cách đơn giản, ROI là tỷ lệ giữa lợi nhuận ròng từ đầu tư của bạn và vốn ban đầu bạn bỏ ra, thường được biểu thị dưới dạng phần trăm.

Chỉ số này có phạm vi ứng dụng rất rộng, có thể được dùng cho quyết định quản lý tài chính cá nhân, cũng như để đánh giá khả năng sinh lợi của doanh nghiệp và hiệu quả của các kênh đầu tư khác nhau. Cho dù là chứng khoán, bất động sản, đặt quảng cáo hay dự án kinh doanh, miễn là liên quan đến đầu vào và đầu ra, đều có thể sử dụng chỉ số ROI để đo lường.

Cách Tính ROI: Công Thức Cốt Lõi và Phát Triển

Cách suy nghĩ khi tính toán tỷ suất lợi nhuận đầu tư thực sự rất trực tiếp: xem bạn kiếm được bao nhiêu (lợi nhuận ròng), sau đó chia cho số tiền bạn đã bỏ ra (vốn ban đầu).

Công thức tính ROI: ROI = (Lợi nhuận ròng / Chi phí đầu tư) × 100%

Trong đó, lợi nhuận ròng = Thu nhập từ đầu tư - Chi phí đầu tư

Trường hợp cơ bản để hiểu cách tính ROI

Giả sử bạn dùng 1 triệu đô la mua một cổ phiếu nào đó, một năm sau bán với giá 1,3 triệu đô la. Cách tính ROI cho khoản đầu tư này như sau:

• Lợi nhuận ròng = 1,3 triệu - 1 triệu = 0,3 triệu đô la
• ROI = (0,3 triệu / 1 triệu) × 100% = 30%

Tỷ lệ 30% này cho thấy, với mỗi 100 đô la bạn đầu tư, bạn kiếm được 30 đô la.

Ứng Dụng ROI Trong Các Lĩnh Vực Khác Nhau

Cách tính ROI trong đầu tư chứng khoán

Đầu tư chứng khoán khá phức tạp, vì thu nhập và chi phí không chỉ có một loại. Dưới đây là một ví dụ hoàn chỉnh:

Giả sử bạn mua 1000 cổ phiếu với giá 10 đô la một cổ phiếu, sau một năm nắm giữ bán với giá 12,5 đô la một cổ phiếu. Trong năm này bạn nhận được 500 đô la cổ tức, nhưng chi trả 125 đô la hoa hồng giao dịch.

Các bước tính toán như sau:

• Tổng thu nhập = Thu nhập từ bán cổ phiếu + Cổ tức = (12,5 × 1000) + 500 = 13.000 đô la
• Tổng chi phí = Mua ban đầu + Hoa hồng giao dịch = (10 × 1000) + 125 = 10.125 đô la
• Lợi nhuận ròng = 13.000 - 10.125 = 2.875 đô la
• ROI = (2.875 / 10.000) × 100% = 28,75%

ROI trong quảng cáo thương mại điện tử

Trong hoạt động thương mại điện tử, công thức tính ROI sẽ có một số điều chỉnh:

ROI = (Tổng doanh thu - Giá vốn hàng hóa) / Giá vốn hàng hóa × 100%

Ví dụ: Một sản phẩm có giá vốn 100 đô la, giá bán 300 đô la. Thông qua quảng cáo bán được 10 sản phẩm, chi phí quảng cáo 500 đô la.

Quá trình tính toán:

• Tổng doanh thu = 300 × 10 = 3.000 đô la
• Tổng chi phí = (100 × 10) + 500 = 1.500 đô la
• ROI = (3.000 - 1.500) / 1.500 × 100% = 100%

Lưu ý: Trong ngành thương mại điện tử, “ROI” mà các chuyên gia đề cập đôi khi thực sự là chỉ ROAS (tỷ suất lợi nhuận quảng cáo), hai chỉ số này có cách tính khác nhau, đừng nhầm lẫn.

ROI và ROAS: Hai Chỉ Số Dễ Nhầm Lẫn

Trong lĩnh vực quảng cáo, ROI và ROAS thường được dùng thay thế cho nhau, nhưng ý nghĩa của chúng hoàn toàn khác nhau.

Công thức tính ROAS: ROAS = Thu nhập do quảng cáo tạo ra / Chi phí quảng cáo × 100%

Sự khác biệt cốt lõi giữa hai chỉ số:

• ROI đo lường lợi nhuận (thu nhập trừ đi tất cả chi phí)
• ROAS đo lường thu nhập (chỉ tập trung vào doanh thu bán hàng do quảng cáo tạo ra)
• ROI xem xét toàn bộ chi phí (sản xuất, vận hành, quảng cáo, v.v.)
• ROAS chỉ xem xét chi phí quảng cáo

Dùng ví dụ trước để so sánh, ROAS được tính như sau: ROAS = (300 × 10) / 500 = 6 = 600%

Có thể thấy giá trị ROAS rõ ràng cao hơn ROI. Khi phân tích hiệu quả quảng cáo, sự khác biệt này rất quan trọng.

Tỷ Suất Lợi Nhuận Năm Hóa: Giải Quyết Vấn Đề So Sánh Theo Thời Gian

ROI cơ bản có một nhược điểm rõ ràng - không xem xét độ dài thời gian đầu tư. Hai dự án đầu tư có ROI bằng nhau, có thể một cái dùng 1 năm, cái kia dùng 5 năm, hiệu suất kiếm được lại khác nhau rất nhiều.

Để giải quyết vấn đề này, khái niệm tỷ suất lợi nhuận năm hóa xuất hiện:

Tỷ suất lợi nhuận năm hóa(%) = [(Tổng tỷ suất lợi nhuận + 1) ^ (1/Năm đầu tư) - 1] × 100%

Trường hợp so sánh thực tế:

• Phương án đầu tư A: Tổng tỷ suất lợi nhuận 2 năm là 100%
• Phương án đầu tư B: Tổng tỷ suất lợi nhuận 4 năm là 200%

Cái nào đáng được đầu tư hơn? Tính tỷ suất lợi nhuận năm hóa:

• Tỷ suất lợi nhuận năm hóa của A = [(1 + 1) ^ (1/2) - 1] × 100% = 41,4%
• Tỷ suất lợi nhuận năm hóa của B = [(2 + 1) ^ (1/4) - 1] × 100% = 31,6%

Mặc dù tổng lợi nhuận của B cao hơn, nhưng tỷ suất lợi nhuận năm hóa của A cao hơn, điều này có nghĩa hiệu quả đầu tư của A tốt hơn.

ROI vs ROA vs ROE: So Sánh Các Chỉ Số Tài Chính Doanh Nghiệp

ROI không chỉ có thể đo lường lợi nhuận đầu tư cá nhân mà còn có thể đo lường lợi nhuận đầu tư của doanh nghiệp. Nhưng nhiều người dễ nhầm lẫn ROI, ROA, ROE. Ba chỉ số này đều đo lường tỷ suất lợi nhuận, nhưng từ các góc độ khác nhau:

Ví dụ cụ thể: Một công ty có tài sản 1 triệu đô la, trong đó 500.000 đô la là vay mượn, 500.000 đô la là vốn cổ đông. Công ty đầu tư vào một dự án 100.000 đô la, sau khi kiếm được lợi nhuận trả về 200.000 đô la.

• ROI của dự án = (200.000 - 100.000) / 100.000 = 100%
• Giả sử tổng lợi nhuận của công ty năm đó là 1.500.000 đô la, thì ROA = 1.500.000 / 1.000.000 = 150%
• ROE = 1.500.000 / 500.000 = 300%

Cách Nâng Cao Tỷ Suất Lợi Nhuận Đầu Tư

Từ công thức ROI có thể thấy, để nâng cao tỷ suất lợi nhuận đầu tư, chỉ có hai cách: tăng lợi nhuận hoặc giảm chi phí.

Góc độ kiểm soát chi phí

Đối với nhà đầu tư chứng khoán, có thể:

• Chọn những công ty niêm yết có cổ tức cao, ổn định
• Chọn các sàn chứng khoán có phí thấp, hoặc giảm tần suất giao dịch
• Giảm hiệu quả chi phí giao dịch

Nhưng những tối ưu hóa vi mô này có tác dụng hạn chế, cách nào trực tiếp hơn?

Góc độ lựa chọn đối tượng đầu tư

Cách trực tiếp nhất là chọn các đối tượng đầu tư có ROI cao.

Từ dữ liệu lịch sử, thứ tự ROI trung bình của các loại sản phẩm đầu tư khác nhau như sau:

Tiền mã hóa & Ngoại hối > Chứng khoán > Chỉ số & Quỹ > Trái phiếu

Lợi nhuận cao thường đi kèm với rủi ro cao. Khi chọn đối tượng đầu tư có ROI cao, không thể chỉ nhìn vào con số, mà còn phải xem xét:

• Chỉ số biến động: Với cùng một kỳ vọng ROI, khoản đầu tư có mức biến động thấp hơn sẽ ổn định hơn
• Chỉ số định giá: Chẳng hạn như phần trăm PE, vị trí hiện tại của định giá trong lịch sử, đối tượng được định giá thấp có tiềm năng lợi suất lớn hơn

Ví dụ, chỉ số A có vị trí PE 70% (định giá khá cao), chỉ số B có vị trí PE 50% (định giá vừa phải), khi các điều kiện khác bằng nhau, chỉ số B có rủi ro nhỏ hơn và lợi suất tiềm năng cao hơn.

Một Số Phương Thức Đầu Tư Lợi Nhuận Cao

Lợi tức cao đi kèm với rủi ro cao, kỳ vọng lợi nhuận hợp lý có thể giúp nhà đầu tư tránh chấp nhận rủi ro quá mức. Dưới đây là một số phương thức đầu tư có tỷ suất lợi nhuận tương đối cao trong lịch sử:

Giao dịch hợp đồng chênh lệch(CFD)

CFD là một công cụ giao dịch OTC linh hoạt, có đặc điểm là yêu cầu ký quỹ thấp. Ví dụ CFD chứng khoán, bạn chỉ cần đầu tư 20% giá trị chứng khoán để thiết lập một vị trí.

Nếu dùng 2.000 đô la (chiếm 10% số dư tài khoản) để giao dịch CFD, kiếm được 500 đô la lợi nhuận, thì ROI = (500 / 2.000) × 100% = 25%. So với mua cổ phiếu bằng tiền thực, hiệu ứng đòn bẩy đã tăng đáng kể tỷ suất lợi nhuận vốn.

Giao dịch ký quỹ ngoại hối

Thị trường ngoại hối là thị trường tài chính có tính thanh khoản lớn nhất thế giới. Sử dụng giao dịch hai chiều và hoạt động đòn bẩy, tỷ suất lợi nhuận đôi khi có thể vượt quá 30%. Giao dịch liên tục 24 giờ, cơ hội rất nhiều.

Nhưng rủi ro là, thị trường ngoại hối chịu tác động lớn của tình hình chính trị kinh tế quốc tế, nhà đầu tư thường khó nắm bắt kịp thời. Do đó yêu cầu cao đối với kinh nghiệm của nhà giao dịch và khả năng chịu rủi ro. Trong quá trình giao dịch, đặt hợp lý mức chốt lãi chốt lỗ có thể bảo vệ hiệu quả vốn ban đầu.

Đầu tư vào vàng

Vàng có chức năng bảo toàn và tăng giá trị, là tài sản truyền thống tránh rủi ro. Năm 2019 giá vàng quốc tế tăng 18,4%, đạt mức cao nhất trong 8 năm. Khi bất định toàn cầu trong kinh tế gia tăng, đầu tư vàng có sức hấp dẫn nhất định.

Đầu tư chứng khoán

Thị trường chứng khoán là thị trường tài chính trưởng thành nhất hiện nay. Ví dụ thị trường chứng khoán Mỹ, dữ liệu lịch sử hơn 200 năm cho thấy tỷ suất lợi nhuận đầu tư hàng năm trên 12%. Họa chứng khoán định giá thấp, cổ tức cao của các công ty chất lượng, kết hợp hỗ trợ chính sách, là lựa chọn thường gặp của các nhà đầu tư ổn định.

Những Hạn Chế Chính Khi Sử Dụng ROI

Mặc dù ROI có ứng dụng rộng rãi, nhưng chỉ số này tự có những hạn chế rõ ràng, cần chú ý khi sử dụng:

1. Bỏ qua yếu tố thời gian

Giả sử dự án X có ROI 25%, dự án Y có ROI 15%. Chỉ nhìn vào con số, X có vẻ hấp dẫn hơn. Nhưng nếu lợi nhuận của X đến từ 5 năm tích lũy, còn Y chỉ dùng 1 năm, kết luận lại hoàn toàn đảo ngược.

Cách giải quyết: Khi so sánh các lựa chọn đầu tư, nên dùng tỷ suất lợi nhuận năm hóa thay vì ROI đơn giản.

2. ROI cao thường ẩn chứa rủi ro cao

Thu nhập đầu tư và rủi ro có tương quan thuận. Chỉ tập trung vào con số ROI mà bỏ qua đánh giá rủi ro, kết quả cuối cùng có thể hoàn toàn ngược lại - nhà đầu tư có thể phải đối mặt với tổn thất bất ngờ.

Ví dụ, đầu tư A có ROI tổng cao hơn đầu tư B, nhưng mức biến động của A cũng cao hơn. Trong năm đầu tiên nhà đầu tư có thể đã bị thua lỗ, sau đó hoảng sợ đóng vị thế, dẫn đến tổn thất lớn hơn.

3. Tỷ suất lợi nhuận dễ bị ước tính cao

Nếu bỏ sót một số mục chi phí khi tính ROI, tỷ suất lợi nhuận cuối cùng sẽ bị ước tính cao.

Đầu tư bất động sản là ví dụ điển hình. Nhìn có vẻ ROI không tệ, nhưng nếu không xem xét kỹ lưỡng lãi suất thế chấp, thuế tài sản, bảo hiểm, chi phí bảo trì, v.v., lợi tức thực tế sẽ bị ước tính cao đáng kể.

4. ROI chỉ đo lường lợi nhuận tài chính

Như một chỉ số tài chính, ROI chỉ tập trung vào dòng tiền vào ra, bỏ qua các loại lợi nhuận khác, chẳng hạn như lợi ích xã hội, lợi ích môi trường, v.v. Điều này dẫn đến một số dự án giá trị thực sự bị đánh giá thấp.

Nhằm giải quyết vấn đề này, xuất hiện các chỉ số mở rộng như “tỷ suất lợi nhuận đầu tư xã hội”(SROI), cố gắng định lượng hóa lợi nhuận phi tài chính, cung cấp tham khảo quyết định toàn diện hơn.

Tóm tắt: ROI là chỉ số cơ bản nhất, được sử dụng phổ biến nhất trong quyết định đầu tư, nhưng tuyệt đối không phải là chỉ số duy nhất. Trong đầu tư thực tế, nên kết hợp ROI với tỷ suất lợi nhuận năm hóa, mức biến động, chỉ số rủi ro, chỉ số định giá và nhiều dữ liệu đa chiều khác, để có thể đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn.