Hướng dẫn hoàn chỉnh giao dịch cổ phiếu cho người mới bắt đầu năm 2025: Bắt đầu từ số không để học đầu tư

Bước đầu tiếp cận giao dịch cổ phiếu

Muốn học chơi cổ phiếu nhưng luôn cảm thấy mơ hồ? Nhìn các bạn bè chia sẻ kinh nghiệm giao dịch, bạn có cũng cảm thấy muốn thử không? Đừng lo lắng, hướng dẫn dành cho người mới này sẽ từng bước giúp bạn hiểu các nền tảng cơ bản của giao dịch cổ phiếu, giúp bạn tránh được nhiều sai lầm không đáng có.

Cách chọn nền tảng giao dịch phù hợp

Muốn thực hiện giao dịch cổ phiếu, bước quan trọng nhất là chọn một nền tảng giao dịch đáng tin cậy. Điều này tương tự như tìm một “đồng đội” tốt. Trên thị trường có rất nhiều lựa chọn, từ các công ty chứng khoán truyền thống lâu đời đến các nền tảng giao dịch trực tuyến mới nổi.

Các yếu tố then chốt khi đánh giá nền tảng:

Chi phí Phí giao dịch của các nền tảng khác nhau rất lớn. Phí giao dịch cổ phiếu Đài Loan thường khoảng 0.1425%, nhưng các công ty chứng khoán sẽ có các chương trình giảm giá đặt lệnh điện tử khác nhau. Giao dịch cổ phiếu Mỹ cần chú ý đến phí tối thiểu, một số nền tảng tính phí trên mỗi giao dịch có thể trên 10 USD, ảnh hưởng lớn đến nhà đầu tư nhỏ.

Giao diện dễ sử dụng Người mới nên ưu tiên chọn các ứng dụng hoặc nền tảng web có thao tác trực quan. Giao diện đơn giản giúp làm quen nhanh hơn. Nếu bạn thường xuyên giao dịch ngắn hạn, cần chọn nền tảng có tốc độ báo giá nhanh, hệ thống ổn định cao.

Dịch vụ bổ sung Xem xét nền tảng có cung cấp chức năng định kỳ định lượng (rất hữu ích cho nhà đầu tư nhỏ), có báo cáo nghiên cứu chuyên nghiệp, công cụ chọn cổ phiếu hỗ trợ hay không.

Dịch vụ địa phương Nếu dự định dùng nền tảng giao dịch quốc tế, giao diện tiếng Trung phồn thể sẽ giúp thao tác dễ dàng hơn. Có dịch vụ khách hàng địa phương cũng rất quan trọng, giúp tránh rắc rối về chênh lệch múi giờ. Một số nền tảng hỗ trợ nạp rút tiền bằng đồng TWD, giúp tiết kiệm công đoạn đổi tiền.

Mẹo nhỏ: Trước khi chọn nền tảng, bạn có thể đăng ký tài khoản thử để làm quen, sau đó nạp tiền thật khi đã cảm thấy thao tác thuận tiện.

Lựa chọn đầu tư cổ phiếu Đài Loan và Mỹ

Hướng dẫn đầu tư cổ phiếu Đài Loan

Ưu điểm của cổ phiếu Đài Loan:

• Quen thuộc với các doanh nghiệp địa phương, dễ nắm bắt xu hướng ngành
• Quản lý chặt chẽ hơn, kiểm soát rủi ro thị trường tốt hơn

Nhược điểm của cổ phiếu Đài Loan:

• Quy mô thị trường nhỏ hơn, thanh khoản không bằng các thị trường lớn quốc tế
• Thông tin một số doanh nghiệp còn thiếu minh bạch và quản trị công ty vẫn còn khoảng cách so với các doanh nghiệp lớn quốc tế

Các hình thức và phí tham gia giao dịch cổ phiếu Đài Loan:

Giao dịch trực tiếp qua tài khoản chứng khoán

• Phí giao dịch: 0.1425% trên giá trị giao dịch
• Thuế chứng khoán: 0.3% khi bán

Đầu tư quỹ hoặc ETF

• Phí ETF: 0.1425%, thuế chứng khoán 0.1%, phí nội bộ khoảng 0.4%-1%
• Phí mua quỹ: cổ phiếu 3% / trái phiếu 1.5%, phí quản lý hàng năm 0.2%, phí quản lý quỹ 1%-2.5%, phí lưu ký 0.2%

Hướng dẫn đầu tư cổ phiếu Mỹ

Ưu điểm của cổ phiếu Mỹ so với Đài Loan:

• Lựa chọn đa dạng, từ Apple, Microsoft đến Tesla, có thể đầu tư vào các doanh nghiệp hàng đầu toàn cầu
• Nhiều công ty sáng tạo (như ngành AI, xe điện) niêm yết tại Mỹ, tiềm năng tăng trưởng lớn
• Phí thấp hơn, không thu thuế chứng khoán (khi bán cổ phiếu Đài Loan phải chịu 0.3%), thân thiện với nhà đầu tư nhỏ

Rủi ro khi đầu tư cổ phiếu Mỹ:

• Có thể chưa hiểu rõ về các doanh nghiệp Mỹ, cần dành thời gian nghiên cứu nhiều hơn
• Thời gian giao dịch có chênh lệch múi giờ (từ 21:30 tối đến 4:00 sáng hôm sau theo giờ Đài Loan), muốn theo dõi sát cần thức khuya
• Rủi ro tỷ giá cần theo dõi, biến động lớn có thể xóa bỏ lợi nhuận đầu tư

Các hình thức và phí tham gia giao dịch cổ phiếu Mỹ:

Giao dịch cổ phiếu truyền thống

Thông qua đại lý ủy quyền (công ty chứng khoán nội địa):

• Phí giao dịch: 0.25%-1%
• Phí sàn giao dịch: 0.0008%
• Phí hoạt động giao dịch: số cổ phiếu × $0.000145 (tối thiểu $0.07, tối đa $7.27)

Giao dịch trực tiếp qua nhà môi giới quốc tế:

• Phí: 0%-0.1%
• Phí sàn: 0.0008%
• Phí hoạt động: số cổ phiếu × $0.000145 (tối thiểu $0.07, tối đa $7.27)

Giao dịch hợp đồng chênh lệch (CFD)

Phương thức này không cần sở hữu cổ phiếu thực tế, mà kiếm lợi từ chênh lệch giá tăng giảm. Hầu hết các nền tảng CFD hỗ trợ giao dịch nhiều loại tài sản trong cùng một tài khoản như cổ phiếu Mỹ, ngoại hối, kim loại quý, rất phù hợp cho nhà đầu tư nhỏ xây dựng danh mục đa dạng.

Phí CFD gồm:

• Chi phí chênh lệch (spread)
• Lãi suất qua đêm

Đặc điểm chính của CFD:

• Hỗ trợ đòn bẩy, vốn nhỏ vẫn có thể kiểm soát vị thế lớn (ví dụ dùng 1000 tệ có thể giao dịch trị giá 1 vạn tệ)
• Hỗ trợ mua bán ngắn hạn và bán khống, không lo thị trường tăng giảm đều có lợi nhuận
• Vào lệnh dễ, chỉ cần vài trăm tệ là bắt đầu được
• Thị trường hoạt động 24/7, có cơ hội giao dịch liên tục

Nhưng cần chú ý: Đòn bẩy là con dao hai lưỡi, vừa làm tăng lợi nhuận vừa làm tăng rủi ro thua lỗ. Nếu không đặt lệnh dừng lỗ, rủi ro rất cao, nhà đầu tư mới cần cẩn thận khi sử dụng.

Đầu tư ETF Mỹ

Mua ETF qua đại lý ủy quyền hoặc nền tảng quốc tế là cách phân tán rủi ro tốt.

Phí giao dịch ETF tham khảo:

• Phí quản lý khoảng 0.03%-0.2%
• Phí giao dịch tương tự cổ phiếu, nhiều nền tảng thường có giảm giá

Ưu điểm của ETF là đầu tư một lần có thể tiếp cận đa dạng thị trường, giảm bớt gánh nặng chọn cổ phiếu riêng lẻ, đặc biệt phù hợp cho dân văn phòng bận rộn, đầu tư theo định kỳ định lượng.

Những kiến thức cơ bản về giao dịch cổ phiếu

Các thuật ngữ cần biết

Trước khi bắt đầu giao dịch cổ phiếu, cần làm quen với một số thuật ngữ cơ bản như “lệnh thị trường”, “sàn nội/ngoại”, để không bị rối khi đặt lệnh.

Quy tắc thời gian giao dịch

Thời gian giao dịch cổ phiếu Đài Loan Thứ Hai đến thứ Sáu, từ 9:00 sáng đến 13:30 chiều (không nghỉ trưa)

Thời gian giao dịch cổ phiếu Mỹ Thứ Hai đến thứ Sáu, theo giờ Đông Mỹ 9:30 sáng đến 16:00 chiều (từ 21:30 tối đến 4:00 sáng hôm sau theo giờ Đài Loan), còn có các phiên giao dịch trước giờ mở cửa và sau giờ đóng cửa

Khác biệt về đơn vị giao dịch

• Cổ phiếu Mỹ: Đơn vị tối thiểu là 1 cổ phiếu, rất phù hợp cho nhà đầu tư nhỏ
• Cổ phiếu Đài Loan: Thường theo lô (1000 cổ), nhưng cũng có thể mua lẻ dưới 1000 cổ
• Cổ Hồng: Đơn vị nhỏ nhất là 1 lô, nhưng số lượng cổ trong 1 lô có thể khác nhau (20 hoặc 100 cổ)

Kỹ năng đọc biểu đồ cơ bản

Cách hiểu thông tin giá cổ phiếu

Giá cổ phiếu là các con số liên tục nhảy trên phần mềm, thể hiện giá hiện tại của mỗi cổ phiếu, thay đổi theo từng giao dịch thực tế. Người mới cần nắm các loại giá cơ bản sau:

• Giá hiện tại: Giá giao dịch của cổ phiếu tại thời điểm hiện tại
• Giá đóng cửa: Giá cuối cùng của ngày giao dịch trước
• Giá mở cửa: Giá của giao dịch đầu tiên trong ngày
• Giá cao nhất/thấp nhất: Giá cao nhất và thấp nhất trong ngày của cổ phiếu đó

Giới thiệu công cụ xem biểu đồ miễn phí

Trên mạng có nhiều công cụ xem biểu đồ miễn phí như TradingView, Investing.com và các nền tảng nội địa như Goodinfo, đều đáp ứng nhu cầu của người mới bắt đầu.

Khi dùng các công cụ này, chỉ cần di chuột đến ngày muốn xem, góc trái trên sẽ hiển thị các thông tin về mở cửa, đóng cửa, cao nhất, thấp nhất của ngày đó.

Kỹ năng phân tích biểu đồ nâng cao

Khi đã có chút kinh nghiệm, bạn có thể học dần:

• Phân tích biểu đồ nến để nhận biết xu hướng tăng giảm
• Dùng đường trung bình động để xác định xu hướng giá
• Các chỉ số kỹ thuật như MACD để tìm điểm mua bán
• Phân tích lệnh đặt để hiểu hành vi thị trường
• Phân tích báo cáo tài chính để đánh giá giá trị thực của doanh nghiệp

Tuy nhiên, các kỹ năng nâng cao này cần thời gian học tập. Nên trước tiên làm quen với các khái niệm giá cơ bản, rồi từ từ nâng cao kỹ năng.

Cách chọn cổ phiếu phù hợp cho người mới

Bước 1: Bắt đầu từ ngành quen thuộc “Mua cổ phiếu bạn hiểu” là nguyên tắc vàng mãi mãi. Với ngành bạn thường tiếp xúc, dễ dự đoán triển vọng phát triển. Ví dụ, người thường dùng sản phẩm của một thương hiệu nào đó sẽ hiểu rõ hơn về công ty đó.

Bước 2: Ưu tiên các doanh nghiệp lớn Chọn cổ phiếu của các công ty có vốn hóa lớn, tên tuổi cao. Các doanh nghiệp dẫn đầu ngành này ổn định hơn, ít bị thao túng gây tăng giảm đột biến.

Bước 3: Đánh giá định giá hợp lý Có thể dùng các chỉ số như P/E (giá cổ phiếu/EPS) hoặc tỷ suất cổ tức để xác định xem cổ phiếu đang ở mức giá hợp lý hay không.

Bước 4: Đa dạng hóa danh mục Đừng đặt tất cả vốn vào một cổ phiếu duy nhất. Có thể kết hợp cổ phiếu giá trị và cổ phiếu tăng trưởng, giúp giảm rủi ro khi thị trường biến động.

Những sai lầm phổ biến cần tránh cho người mới

Cẩn thận khi chọn nền tảng giao dịch

Phí giao dịch nhỏ tưởng không đáng kể, nhưng tích lũy lâu dài sẽ thành khác biệt lớn. Chọn nền tảng giống như chọn đồng đội, rất quan trọng. Nếu khối lượng giao dịch lớn, nhớ thương lượng giảm phí với nền tảng.

Nghiên cứu kỹ trước khi đầu tư

Không hiểu rõ doanh nghiệp mà đã vội vàng đầu tư là rất nguy hiểm. Khuyên người mới:

• Xem các thông tin cơ bản của công ty (ngành nghề, sản phẩm chính)
• Phân tích tình hình tài chính (EPS, tỷ lệ lợi nhuận gộp)
• Theo dõi các tin tức và thông báo quan trọng

Thực hiện nghiêm nguyên tắc cắt lỗ và chốt lời

Xây dựng kỷ luật giao dịch rất quan trọng. Ví dụ: khi lợi nhuận đạt 20% thì chốt một nửa, phần còn lại đặt lệnh dừng lỗ động; khi thua lỗ quá 10% phải cắt lỗ. Nhiều nhà đầu tư nhỏ mất tiền vì chỉ lời chút xíu đã bán, còn thua thì cố giữ.

Tìm ra phong cách giao dịch phù hợp

• Giao dịch trong ngày (day trading): phù hợp người có thể theo dõi thị trường hàng ngày
• Đầu tư giá trị / tích lũy cổ phiếu: phù hợp dân văn phòng không có nhiều thời gian, hướng tới thu nhập ổn định từ cổ tức
• Giao dịch theo sóng (swing trading): dựa trên phân tích kỹ thuật để tìm điểm chuyển biến quan trọng của giá

Quan trọng nhất là tìm phong cách phù hợp với bản thân, đừng chạy theo phong trào của người khác.

Ba bước bắt đầu hành trình giao dịch cổ phiếu

Bước 1: Đăng ký tài khoản Điền thông tin cần thiết và gửi yêu cầu, chọn nền tảng phù hợp.

Bước 2: Nạp tiền vào tài khoản Sử dụng các phương thức hỗ trợ của nền tảng để nạp tiền nhanh chóng. Người mới nên bắt đầu với số nhỏ.

Bước 3: Bắt đầu giao dịch Khi phát hiện cơ hội, đặt lệnh nhanh chóng. Khuyên bạn nên luyện tập nhiều qua tài khoản ảo trong 3 tháng đầu để làm quen quy trình của các nền tảng.

Một số lời khuyên dành cho người mới

1. Tập luyện đầy đủ trên tài khoản ảo, ít nhất 3 tháng mới tính đến giao dịch thật
2. Số tiền đầu tư ban đầu giữ ở mức nhỏ có thể chịu đựng được
3. Sau mỗi lần giao dịch, ghi chép lại và rút ra bài học
4. Đừng mong làm giàu nhanh, giao dịch cổ phiếu là quá trình học hỏi và thực hành lâu dài

Nhớ rằng: Giao dịch cổ phiếu vừa là đầu tư, vừa là học hỏi. Cẩn trọng, kiên nhẫn và liên tục học hỏi là chìa khóa thành công.