Tại sao các nhà đầu tư đều quan tâm đến Báo cáo việc làm phi nông nghiệp? Phân tích sâu về cách NFP làm xáo trộn thị trường toàn cầu

Vào ngày thứ Sáu đầu tiên của mỗi tháng, các thị trường tài chính toàn cầu sẽ rơi vào trạng thái “tìm hiểu tập thể”. Vào lúc này, một báo cáo dữ liệu từ Mỹ sẽ đủ để làm rung chuyển giá tài sản toàn cầu — đó là báo cáo việc làm Nonfarm Payroll (NFP).

Đối với bất kỳ nhà đầu tư nào muốn hiểu nhịp đập kinh tế toàn cầu, việc hiểu NFP không chỉ là một lựa chọn mà còn là một điều cần thiết. Vậy thì báo cáo này lẽ ra ẩn chứa điều gì, tại sao nó có thể làm cho cả Wall Street và Thành phố London tài chính cùng rung chuyển?

Bắt đầu từ tên gọi: Dữ liệu việc làm Nonfarm là gì?

Nonfarm Payroll (Dữ liệu việc làm ngoài nông nghiệp)là một chỉ số kinh tế chính được Cục Thống kê Bộ Lao động Mỹ công bố. Nói đơn giản, nó thống kêsự thay đổi số lượng người lao động ngoài nông nghiệp trong khu vực tư nhân và khu vực công cộng của Mỹ.

Lý do báo cáo này loại trừ dữ liệu việc làm nông nghiệp là rất thực tế: công việc nông nghiệp có sự dao động theo mùa vụ nghiêm trọng. Khi vào mùa thu hoạch, số lượng người lao động tăng vọt, nhưng vào mùa đông lại giảm mạnh. Loại biến động này sẽ làm méo mó xu hướng việc làm thực tế, do đó cơ quan thống kê đã quyết định xử lý nó riêng biệt.

Ngoài khu vực nông nghiệp, báo cáo nonfarm còn loại trừ những người làm việc theo giờ, chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân và nhân viên của một số tổ chức phi lợi nhuận. Chính vì sự lọc chọn chính xác này mà dữ liệu NFP có thể phản ánh rõ ràng hơn phần năng động nhất của nền kinh tế Mỹ — tình hình việc làm trong công nghiệp hiện đại và dịch vụ.

Tại sao nhà đầu tư lại mê mẩn NFP? Ba logic đằng sau

“Nhiệt kế” của sức khỏe kinh tế

Hãy tưởng tượng nền kinh tế Mỹ là một bệnh nhân sống động, NFP chính là nhiệt kế trên tay bác sĩ. Dữ liệu việc làm có thể trực tiếp phản ánh liệu các doanh nghiệp có đang mở rộng (tuyển thêm nhân viên) hay đang co rút (sa thải). Khi các doanh nghiệp liên tục tuyển thêm nhân viên, điều này có nghĩa là hoạt động sản xuất đang nóng lên; ngược lại, nếu sa thải liên tiếp, điều này thường báo hiệu rằng nền kinh tế có thể sắp bước vào suy thoái.

Tham chiếu cốt lõi để Cục Dự trữ Liên bang xây dựng chính sách

Khi Cục Dự trữ Liên bang xây dựng chính sách tiền tệ, mục tiêu chính là theo đuổi hai mục tiêu kép là “việc làm đầy đủ” và “ổn định giá cả”. Dữ liệu NFP chính là công cụ quan trọng nhất để ủy ban FOMC đánh giá liệu có đạt được mục tiêu này hay không.

Lấy một ví dụ: Nếu dữ liệu NFP cho thấy tăng trưởng việc làm mạnh mẽ và tỷ lệ thất nghiệp giảm, Cục Dự trữ Liên bang có thể rút ra kết luận “thị trường lao động quá nóng”. Sự quá nóng này có thể dẫn đến tăng lương, từ đó đẩy mức giá chung lên. Trong tình huống này, Cục Dự trữ Liên bang có xu hướng nâng lãi suất để làm mát nền kinh tế. Ngược lại, nếu dữ liệu việc làm xấu đi, Cục Dự trữ Liên bang có thể kích hoạt giảm lãi suất để kích thích việc làm.

“Tay cô” định giá tài sản toàn cầu

Quyết định lãi suất ảnh hưởng trực tiếp đến mô hình định giá của tất cả tài sản. Một khi Cục Dự trữ Liên bang thay đổi kỳ vọng chính sách, tất cả tài sản được định giá bằng đô la Mỹ sẽ điều chỉnh theo. Đây chính là lý do tại sao sau khi NFP được công bố, toàn bộ thị trường lại rung chuyển dữ dội.

Sẽ có những biểu hiện thực tế nào khi NFP được công bố?

Thị trường ngoại hối: “Thời khắc sáng tỏ” của đô la Mỹ

Khi dữ liệu NFP bất ngờ mạnh mẽ, thị trường sẽ nâng cao kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế Mỹ, từ đó thu hút vốn toàn cầu chảy vào tài sản Mỹ. Sự tăng cầu này trực tiếp đẩy giá trị đô la Mỹ lên cao.

Biểu hiện cụ thể:

• NFP mạnh → đô la Mỹ tăng giá → EUR/USD, GBP/USD, AUD/USD và các cặp tiền tệ chính khác giảm nhanh chóng
• NFP yếu → đô la Mỹ mất giá → các cặp tiền tệ này tương ứng tăng lên

Loại biến động tiền tệ này thường rất nhanh, thậm chí ngay trong vài phút đầu tiên sau khi dữ liệu được công bố đã có thể thấy sự thay đổi đáng kể của đô la Mỹ so với các loại tiền tệ chính khác.

Thị trường chứng khoán: Hiệu ứng “lưỡi kiếm hai lưỡi” phức tạp

Phản ứng của thị trường chứng khoán đối với NFP thường có vẻ mâu thuẫn:

• Dữ liệu việc làm mạnh thường sẽ đẩy giá cổ phiếu lên cao — vì nó báo hiệu triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp tốt, chi tiêu của người tiêu dùng có thể tăng lên
• Nhưng đồng thời cũng có thể làm giá cổ phiếu giảm — vì thị trường lo lắng Cục Dự trữ Liên bang sẽ tăng lãi suất mạnh mẽ hơn do nền kinh tế quá nóng, điều này sẽ nâng chi phí tài chính cho các doanh nghiệp, giảm sức hấp dẫn tương đối của cổ phiếu

Do đó, cùng một dữ liệu NFP mạnh, có thể trong những khung thời gian khác nhau sau khi công bố sẽ đẩy lên hoặc làm giảm chỉ số S&P 500, Nasdaq và Dow Jones. Sự phức tạp này chính là lý do tại sao giao dịch NFP lại đầy thách thức.

Thị trường hàng hóa: “Cơn gió chỉ hướng” của sở thích rủi ro

Khi dữ liệu NFP xấu đi, sở thích rủi ro của nhà đầu tư giảm, họ sẽ rút khỏi tài sản rủi ro cao để chuyển sang tài sản “bến tàu an toàn”.

Các mặt hàng tránh rủi ro như vàng và bạc thường sẽ đón lượt mua trong dữ liệu NFP yếu, vì nhà đầu tư dự kiến môi trường lãi suất thấp hơn sẽ làm suy yếu đô la Mỹ, từ đó đẩy giá các mặt hàng được định giá bằng đô la Mỹ lên cao.

Làm thế nào để như một nhà giao dịch nắm bắt cơ hội NFP?

Bước thứ nhất: Quản lý kỳ vọng

Trước một tuần khi dữ liệu NFP được công bố, các nhà kinh tế học và tổ chức phân tích sẽ công bố “kỳ vọng chung của thị trường” — tức là thị trường dự kiến NFP sẽ tăng hay giảm bao nhiêu việc làm. Con số này vô cùng quan trọng, bởi mức chênh lệch giữa dữ liệu thực tế và kỳ vọng quyết định mức độ phản ứng của thị trường.

• Dữ liệu tốt hơn kỳ vọng (mạnh) → Thị trường thường phản ứng tích cực
• Dữ liệu đáp ứng kỳ vọng → Thị trường có thể yên tĩnh
• Dữ liệu kém hơn kỳ vọng → Thị trường có thể giảm mạnh

Bước thứ hai: Lựa chọn chiến lược giao dịch

Chiến lược bảo thủ: Đóng tất cả các vị thế trong 2-3 giờ trước khi NFP được công bố, chờ thị trường ổn định lại rồi mới mở vị thế mới. Điều này có thể tránh được rủi ro từ những biến động khổng lồ đột ngột.

Chiến lược tích cực: Xây dựng vị thế trước khi công bố dựa trên sự khác biệt giữa kỳ vọng và định giá hiện tại của thị trường. Ví dụ, nếu thị trường kỳ vọng không đủ lạc quan, nhưng bạn tin rằng dữ liệu sẽ vượt kỳ vọng, bạn có thể xây dựng vị thế tăng giá trước khi công bố.

Giao dịch biến động: Tận dụng biến động cao trước và sau NFP để giao dịch quyền chọn hoặc giao dịch nhanh ngắn hạn, nhưng điều này đòi hỏi khả năng nắm bắt thời gian cao.

Bước thứ ba: Tầm quan trọng của quản lý rủi ro

Rủi ro lớn nhất trong giao dịch NFP là khoảng cách giao dịch — giá nhảy từ một mức này sang mức khác một cách tức thì, giữa đó không có cơ hội giao dịch. Do đó:

• Luôn đặt lệnh cắt lỗ, đảm bảo thua lỗ tối đa ở mức có thể kiểm soát được
• Đừng giao dịch khi tỷ lệ rủi ro-lợi nhuận không lý tưởng (ít nhất cũng nên theo đuổi tỷ lệ 1:3 hoặc cao hơn)
• Cân nhắc sử dụng quy mô vị thế nhỏ hơn, vì biến động trong thời kỳ này đã rất cao

Kết luận: Dữ liệu Nonfarm không chỉ là một con số

Đối với nhà đầu tư toàn cầu, báo cáo việc làm Nonfarm còn nhiều hơn một chuỗi con số thống kê. Nó là cơn gió chỉ hướng cho sự thay đổi chính sách của Cục Dự trữ Liên bang, là chỉ đạo tuyến cho dòng vốn toàn cầu, cũng là thời khắc then chốt để nhiều nhà giao dịch kiếm lợi nhuận hoặc bị thua lỗ.

Dù bạn là nhà đầu tư dài hạn hay nhà giao dịch trong ngày, việc hiểu sâu hơn về ý nghĩa và tác động thực tế của dữ liệu việc làm nonfarm sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn vào “thời khắc then chốt” này của thị trường. Hãy nhớ: trong thị trường tài chính toàn cầu, kiến thức chính là công cụ quản lý rủi ro tốt nhất.