Thương mại Hong Kong-Đài Loan sôi động, tỷ giá HKD/TWD ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí thương mại song phương và lợi suất đầu tư. Theo thống kê của Cơ quan Du lịch Đài Loan, du khách Hong Kong là nguồn khách du lịch lớn nhất vào Đài Loan năm 2023 với 770.000 lượt, cho thấy mối liên hệ kinh tế chặt chẽ giữa hai địa phương. Vậy tại sao tỷ giá Hong Kong gần đây lại có sự phục hồi? Sức mạnh thúc đẩy ở phía sau là gì? Tương lai sẽ phát triển như thế nào?

Những thay đổi cốt lõi về tỷ giá Hong Kong hiện nay: Tác động kép từ đồng USD mạnh và tình hình chính trị Đài Loan

Vào tháng 2 năm 2024, tỷ giá HKD/TWD từ 3.905 phục hồi lên mức 4.05, tăng hơn 3,8%. Nguyên nhân chính của đợt phục hồi này có hai:

Thứ nhất là dữ liệu lạm phát Mỹ cao hơn dự kiến. CPI và PPI tháng 2 của Mỹ đều vượt quá kỳ vọng, lo ngại thị trường về lạm phát tái bùng phát được tái kích hoạt, kỳ vọng lạc quan ban đầu về việc giảm lãi suất bắt đầu từ tháng 3 bị phá vỡ, thúc đẩy chỉ số USD mạnh hơn. Do Hong Kong Dollar vẫn được gắn với USD, sự tăng giá của USD trực tiếp kéo theo tỷ giá HKD/TWD tăng giá.

Thứ hai là sự không chắc chắn mang lại từ các thay đổi chính trị Đài Loan. Ứng cử viên của Đảng Dân chủ Tiến bộ Lai Ching-te đã giành chiến thắng bầu cử vào tháng 1, nhưng Kỳ Thiều của Viện Lập pháp không có đa số, điều này gây ra lo ngại trong nhà đầu tư về triển vọng quan hệ Hai岸 và khả năng hành động của chính phủ mới, tâm thế nguồn tài chuyển sang thận trọng, Đài tệ chịu áp lực, tiếp tục đẩy tỷ giá HKD/TWD lên cao.

Logic dài hạn của xu hướng tỷ giá Hong Kong: Tính ổn định của hệ thống tỷ giá gắn kết

Để hiểu xu hướng tỷ giá HKD/TWD, trước tiên phải hiểu cơ chế tỷ giá của bản thân Hong Kong Dollar. Lịch sử Hong Kong Dollar có thể truy nguyên đến năm 1841 khi Anh chiếm đóng Hong Kong, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau như tiêu chuẩn bạc, gắn kết với bảng Anh. Vào ngày 17 tháng 10 năm 1983, Hong Kong chính thức thực hiện hệ thống tỷ giá gắn kết, cố định Hong Kong Dollar trong khoảng 7,8 Hong Kong Dollar trên 1 USD.

Lõi của cơ chế này là: khi Hong Kong Dollar yếu, Cục Quản lý tiền tệ Hong Kong bán USD mua Hong Kong Dollar ở mức 7,85 (bảo đảm phía dưới); khi Hong Kong Dollar mạnh, Cục bán Hong Kong Dollar mua USD ở mức 7,75 (bảo đảm phía trên). “Cam kết kép” này đảm bảo sự ổn định tương đối của Hong Kong Dollar, đồng thời làm cho xu hướng của Hong Kong Dollar và USD có độ đồng bộ cao.

Quy luật lịch sử của tỷ giá HKD/TWD: Dao động quanh 4 trong 20 năm

Từ dữ liệu từ năm 2007 đến nay, logic hoạt động của tỷ giá HKD/TWD khá rõ ràng: lấy 4 làm trục, dao động giảm trong khoảng 3,5 đến 4,5.

Đầu năm 2009 tỷ giá từng vượt qua 4,5 một cách tạm thời, đến tháng 1 năm 2022 lại chạm đáy 3,5. Những năm gần đây, xu hướng tỷ giá Hong Kong Dollar bắt đầu phục hồi kể từ khi chạm đáy vào năm 2022, nhưng vẫn bị giới hạn bởi áp lực từ đỉnh của kênh giảm, kháng cự rõ rệt gần 4,15. Mức hiện tại 4,05 ở vị trí giữa, phản ánh điểm cân bằng của thị trường giữa các kỳ vọng khác nhau.

Hai情景lớn về xu hướng tỷ giá Hong Kong Dollar 2024-2025

Kịch bản 1: Chu kỳ giảm lãi suất khởi động, tỷ giá HKD/TWD giảm

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cuối cùng vẫn sẽ khởi động giảm lãi suất, đây gần như là sự đồng thuận của thị trường, chỉ là vấn đề thời gian. Dữ liệu lịch sử chứng minh điểm này: trong các chu kỳ giảm lãi suất năm 2008 và 2019, tỷ giá HKD/TWD lần lượt giảm 9,88% và 13,17%.

Nếu năm 2024 bước vào chu kỳ giảm lãi suất thành công, lấy 4,15 làm cơ sở giảm 10%, tỷ giá HKD/TWD sẽ giảm xuống mức 3,735. Đây sẽ là một mức giảm giá khá đáng kể, đối với các nhà đầu tư nắm giữ tài sản Hong Kong Dollar cần phải lập kế hoạch trước.

Kịch bản 2: Kinh tế sôi động kéo dài, tỷ giá HKD/TWD tăng

Nhưng cũng có khả năng khác. Nếu nền kinh tế Mỹ tiếp tục hoạt động mạnh mẽ, hoặc căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu cao hơn, từ đó kích hoạt lạm phát phục hồi, Cục Dự trữ Liên bang có thể bị buộc phải duy trì chính sách lãi suất cao, thậm chí siết chặt thêm. Trong trường hợp này, tỷ giá HKD/TWD có khả năng cao sẽ tăng lên, mục tiêu đầu tiên hướng tới 4,15, tức là đỉnh của kênh giảm dài hạn.

Ba yếu tố thúc đẩy xu hướng tỷ giá Hong Kong Dollar

Tầng thứ nhất: Chính sách lãi suất Mỹ

Hong Kong Dollar gắn kết với USD, vốn tự do lưu thông, vì vậy tỷ giá Hong Kong Dollar không thể không theo sát những thay đổi của chính sách tiền tệ Mỹ. Khi thị trường dự kiến Mỹ tăng lãi suất hoặc siết chính sách, USD tăng giá kéo theo tỷ giá HKD/TWD tăng; ngược lại, kỳ vọng giảm lãi suất sẽ đẩy tỷ giá Hong Kong Dollar giảm. Dữ liệu việc làm không nông nghiệp Mỹ, CPI, PCE và các chỉ số kinh tế vĩ mô khác là chìa khóa để đánh giá hướng đi của chính sách.

Tầng thứ hai: Triển vọng kinh tế Đài Loan

Tình hình kinh tế Đài Loan ảnh hưởng trực tiếp tới sức mạnh yếu của Đài tệ. Nửa sau năm 2021, tốc độ tăng trưởng năm kinh tế Đài Loan đã đạt mức cao 6,1%, đầu tư vốn và xuất khẩu mạnh mẽ, Đài tệ tăng giá, tỷ giá HKD/TWD theo đó giảm xuống gần 3,5. Từ năm 2022 trở đi, tăng trưởng kinh tế Đài Loan rõ ràng chậm lại, thậm chí xuất hiện tăng trưởng âm vào đầu năm 2023, Đài tệ chuyển sang yếu, tỷ giá HKD/TWD tương ứng tăng lên khoảng 4,15.

Tình hình Hai岸 và các sự kiện chính trị cũng sẽ thay đổi kỳ vọng của nhà đầu tư về triển vọng kinh tế. Sau khi Thái Anh Văn của Đảng Dân chủ Tiến bộ được bầu chọn năm 2015, quan hệ Hai岸 căng thẳng, tốc độ tăng trưởng kinh tế Đài Loan từ mức trung bình 3,7% giảm xuống 0,77%, điều này lại làm suy yếu Đài tệ.

Tầng thứ ba: Tình cảm rủi ro toàn cầu

Tình hình kinh tế toàn cầu ảnh hưởng tới sở thích rủi ro. Khi rủi ro toàn cầu tăng, tâm lý tránh rủi ro hỗ trợ USD và Hong Kong Dollar, đồng thời dòng vốn chảy khỏi thị trường châu Á không tốt cho Đài tệ. Ngược lại, khi sở thích rủi ro tăng, dòng vốn chuyển sang thị trường mới nổi, Đài tệ được hưởi lợi, tỷ giá HKD/TWD chịu áp lực.

Rủi ro “Thiên nga đen” của hệ thống tỷ giá gắn kết

Cuộc thảo luận về việc Hong Kong Dollar tách khỏi USD đã tồn tại nhiều năm. Sau khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998, các đồng tiền của Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia Đông Nam Á lần lượt mất giá, hàng hóa và dịch vụ trở nên rẻ hơn, thu hút dòng vốn chảy vào, nền kinh tế phục hồi nhanh chóng. Nhưng Hong Kong do gắn kết USD không thể áp dụng chính sách tương tự, thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản và nền kinh tế thực rơi vào tình trạng trì trệ dài hạn, cho đến năm 2003 khi nền kinh tế toàn cầu cải thiện và Trung Quốc gia nhập WTO mới được giải quyết.

Những năm gần đây, với sự trỗi dậy của kinh tế Trung Quốc và quốc tế hóa Nhân dân tệ, cộng với quan hệ căng thẳng Mỹ-Trung, một số ý kiến cho rằng Hong Kong Dollar nên được gắn kết với Nhân dân tệ, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế độc lập hơn. Nhưng trên thực tế, sau nhiều vòng biến động tài chính và chính trị, Hong Kong Dollar vẫn duy trì được hệ thống tỷ giá gắn kết. Trừ khi phải đối mặt với các cuộc trừng phạt của Mỹ hoặc các cuộc chiến ở mức độ cực đoan, nhà đầu tư không cần quá lo ngại về tính ổn định của hệ thống tỷ giá gắn kết.

Nhà đầu tư nên ứng phó như thế nào?

Góc nhìn dài hạn (mức độ hàng năm): Ưu tiên chú ý tới hướng đi của chính sách tiền tệ Mỹ, tiếp theo là triển vọng kinh tế Đài Loan. Khi bước vào chu kỳ giảm lãi suất, có xu hướng xem giảm tỷ giá HKD/TWD; khi kinh tế vượt quá dự kiến, có xu hướng xem tăng.

Góc nhìn ngắn hạn (giao dịch nội ngày): Có thể sử dụng phân tích kỹ thuật và phân tích hình thái, kết hợp với khoảng tỷ giá gắn kết 7,85-7,75 để thực hiện giao dịch sóng. Về mặt lý thuyết, khoảng này cung cấp các ranh giới mua bán xác định, nhưng xem xét chi phí lãi suất, chi phí thời gian và phí giao dịch, không gian lợi nhuận thực tế thường bị giới hạn.

Quản lý rủi ro: Quan hệ kinh tế giữa Hong Kong và Đài Loan đã trưởng thành khá nhiều, biến động tỷ giá thường nằm trong phạm vi có thể kiểm soát của thị trường. Nhưng khi chính trị không chắc chắn hoặc các sự kiện rủi ro toàn cầu bất ngờ xảy ra, cần nâng cao cảnh báo.