Những điều nhà đầu tư Đài Loan cần biết: Hướng dẫn đầy đủ về trái phiếu chính phủ Mỹ

Những điều bạn cần biết trước khi bắt đầu

Nhiều nhà đầu tư Đài Loan đã nghe về trái phiếu chính phủ Mỹ (còn gọi là US Treasury Bonds), nhưng không nhiều người thực sự hiểu rõ chúng là gì, cách mua như thế nào, và có thể kiếm được bao nhiêu. Hôm nay, chúng ta sẽ hệ thống hóa để hiểu rõ về công cụ đầu tư an toàn nhất toàn cầu này.

Trái phiếu chính phủ Mỹ là gì

Nói đơn giản, trái phiếu chính phủ Mỹ là các khoản vay mà chính phủ Mỹ phát hành để huy động vốn từ nhà đầu tư. Khi bạn mua trái phiếu chính phủ Mỹ, nghĩa là bạn đang cho chính phủ Mỹ vay tiền, chính phủ cam kết hoàn trả gốc và trả lãi trong thời gian đã thỏa thuận.

Tại sao trái phiếu chính phủ Mỹ lại được ưa chuộng đến vậy? Câu trả lời rất đơn giản — xếp hạng tín dụng của chính phủ Mỹ là hàng đầu toàn cầu. Chính nhờ sự đảm bảo này, trái phiếu Mỹ được xem là một trong những tài sản có rủi ro thấp nhất trong danh mục đầu tư toàn cầu. Dù là nhà đầu tư cá nhân hay tổ chức, đều phổ biến xem trái phiếu Mỹ là phần quan trọng trong danh mục đầu tư của mình.

So sánh 3 cách mua trái phiếu Mỹ tại Đài Loan

Muốn mua trái phiếu Mỹ tại Đài Loan, có 3 cách. Lựa chọn nào phù hợp phụ thuộc vào quy mô vốn và mức độ chấp nhận rủi ro của bạn.

Cách 1: Mua trực tiếp trái phiếu

Thông qua nhà môi giới nước ngoài hoặc trong nước theo hình thức ủy thác, bạn có thể mua trái phiếu Mỹ đã phát hành trên thị trường thứ cấp.

Quy trình mua rất đơn giản:

• Mở tài khoản chứng khoán tại nhà môi giới
• Tìm mã trái phiếu hoặc dùng công cụ lọc (theo kỳ hạn, lợi suất)
• Đặt lệnh mua (có thể chọn lệnh thị trường hoặc lệnh giới hạn)
• Trong thời gian giữ, nhận lãi định kỳ, khi cần có thể bán trên thị trường thứ cấp

Ưu điểm và nhược điểm của mua trực tiếp:

Ưu điểm là tính thanh khoản cực cao, có thể giao dịch bất cứ lúc nào, linh hoạt trong phân bổ. Nhưng nhược điểm rõ ràng — mức tối thiểu để mua cao (thường bắt đầu từ 1.000 USD), trong quá trình giao dịch sẽ phát sinh phí hoa hồng và phí dịch vụ, giá trái phiếu dễ bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường. Đối với nhà đầu tư có vốn hạn chế, cách này có thể hơi cao.

Cách 2: Quỹ trái phiếu

Ưu điểm chính của quỹ trái phiếu là “đa dạng hóa đầu tư”. Khi bạn mua một quỹ trái phiếu, tương đương với việc bạn đang sở hữu một rổ trái phiếu, giúp giảm thiểu rủi ro của từng trái phiếu riêng lẻ.

Mức tối thiểu để bắt đầu mua quỹ trái phiếu thường thấp, chỉ khoảng 100 USD. Nhưng quỹ trái phiếu có một nhược điểm — phải trả phí quản lý, phí này sẽ ăn mòn lợi nhuận của bạn. Đối với người mới, quỹ trái phiếu chưa phải là lựa chọn tối ưu nhất.

Cách 3: ETF trái phiếu (khuyên dùng cho người mới)

ETF trái phiếu kết hợp ưu điểm của cổ phiếu và quỹ. Nó có thể mua bán tự do trên nền tảng của nhà môi giới như cổ phiếu, nhưng lại cung cấp danh mục trái phiếu như quỹ. Điều quan trọng nhất — chi phí giao dịch thấp hơn nhiều so với quỹ trái phiếu, rất phù hợp với nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Các ETF trái phiếu chính của Mỹ:

• TLT (iShares 20+ Year Treasury Bond ETF) — Trái phiếu dài hạn
• IEF (iShares 7-10 Year Treasury Bond ETF) — Trái phiếu trung hạn
• SHY (iShares 1-3 Year Treasury Bond ETF) — Trái phiếu ngắn hạn
• VGSH (Vanguard Short-Term Treasury Index Fund ETF) — Trái phiếu siêu ngắn hạn
• TIP (iShares TIPS Bond ETF) — Trái phiếu chống lạm phát
• GOVT (iShares U.S. Treasury Bond ETF) — Tổng hợp trái phiếu chính phủ

So sánh 3 cách:

4 loại trái phiếu chính của Mỹ

Trái phiếu kho bạc ngắn hạn (Treasury Bills, T-Bills)

• Kỳ hạn: Dưới 1 năm (thường 4 tuần, 13 tuần, 26 tuần hoặc 52 tuần)
• Đặc điểm: Trái phiếu không lãi, bán theo giá chiết khấu, đến hạn sẽ trả mặt bằng giá gốc
• Ví dụ: Nếu phát hành với lãi suất 1%, bạn mua với giá 99 USD, đến hạn sẽ nhận 100 USD
• Phù hợp: Nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận nhanh, ưu tiên tính thanh khoản cao

Ưu điểm của trái phiếu ngắn hạn là chu kỳ ngắn, vốn quay vòng nhanh, phù hợp phân bổ linh hoạt.

Trái phiếu kho bạc trung hạn (Treasury Notes, T-Notes)

• Kỳ hạn: 2 đến 10 năm (thường 2, 3, 5, 7, 10 năm)
• Đặc điểm: Trả lãi mỗi 6 tháng, là loại trái phiếu phổ biến nhất
• Chỉ số quan trọng: Lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ được gọi là “mốc định giá toàn cầu”, là chỉ số quan sát thị trường trái phiếu chung
• Phù hợp: Nhà đầu tư trung hạn, muốn ổn định dòng tiền

Trái phiếu dài hạn (Treasury Bonds, T-Bonds)

• Kỳ hạn: 10 đến 30 năm (thường 30 năm)
• Đặc điểm: Trả lãi mỗi 6 tháng, dù dài hạn nhưng thanh khoản trên thị trường thứ cấp không kém
• Phù hợp: Nhà đầu tư dài hạn, tìm kiếm lợi nhuận ổn định cao

Trái phiếu bảo vệ lạm phát (TIPS)

TIPS là loại trái phiếu chính phủ đặc biệt, cơ chế chính là gắn liền với chỉ số lạm phát. Khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng, giá trị gốc của TIPS sẽ tăng theo; ngược lại, nếu giảm phát, gốc sẽ giảm (nhưng đến kỳ đáo hạn, chính phủ vẫn hoàn trả ít nhất gốc ban đầu).

Ví dụ minh họa:

Bạn mua TIPS có giá trị danh nghĩa 1.000 USD, lãi suất 1%.

Nếu lạm phát năm đó là 5%:

• Gốc điều chỉnh thành: 1.000 USD × 1.05 = 1.050 USD
• Lãi mỗi kỳ = 1.050 USD × 1% ÷ 2 = 5.25 USD

Đến hạn, chính phủ hoàn trả gốc đã điều chỉnh hoặc gốc ban đầu, cái nào lớn hơn.

TIPS phù hợp với nhà đầu tư lo ngại lạm phát làm giảm sức mua.

Lợi suất trái phiếu Mỹ: cách tính, cách tra cứu

Hai khái niệm quan trọng

Lợi tức kỳ hạn (Current Yield) = Lãi hàng năm ÷ Giá hiện tại × 100%

Con số này dễ hiểu, trực quan nhất. Nhưng chưa đủ toàn diện. Chỉ số quan trọng hơn là:

Lợi suất đến kỳ (Yield to Maturity, YTM) = Tỷ lệ lợi nhuận thực tế hàng năm mà nhà đầu tư nhận được nếu giữ trái phiếu đến ngày đáo hạn

Công thức YTM khá phức tạp, cần tính đến cả lãi suất, lỗ lãi gốc, biến động giá trong thời gian giữ. May mắn là bạn không cần tự tính, chỉ cần tra cứu là xong.

Tra cứu lợi suất ở đâu

• Nguồn chính thức: Trang web của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hoặc Bộ Tài chính Mỹ hàng ngày công bố đường cong lợi suất
• Trang tài chính: Investing.com, CNBC, WSJ… cập nhật liên tục
• Nền tảng nhà môi giới: Hầu hết các nhà môi giới cung cấp dịch vụ giao dịch trái phiếu đều có thể tra cứu YTM của trái phiếu chính phủ

Hiểu mối quan hệ nghịch đảo của trái phiếu

Đây là một khái niệm cốt lõi cần nắm trước khi đầu tư trái phiếu Mỹ: Giá trái phiếu và lợi suất nghịch chiều nhau.

Tại sao? Vì dòng tiền cố định đến kỳ của trái phiếu là như nhau. Khi giá trái phiếu tăng, lợi suất thực giảm; khi giá giảm, lợi suất tăng. Nhà đầu tư mua trái phiếu giá rẻ sẽ nhận lợi nhuận cao hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trái phiếu Mỹ

Yếu tố nội tại: kỳ hạn và lãi suất danh nghĩa

• Kỳ hạn càng dài, rủi ro tiềm năng càng cao, nhà đầu tư yêu cầu bù đắp cao hơn. Vì vậy, trái phiếu dài hạn thường phát hành với giá thấp hơn để thu hút nhà đầu tư.

Yếu tố bên ngoài

1. Môi trường lãi suất

Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp nhất. Khi ngân hàng trung ương tăng lãi suất, thị trường lãi suất tăng:

• Trái phiếu mới phát hành có lãi suất cao hơn
• Trái phiếu cũ lãi thấp sẽ giảm giá
• Lợi suất tăng theo

Ngược lại, khi lãi suất giảm, giá trái phiếu hiện có sẽ tăng.

Ví dụ gần đây: Fed tăng lãi suất mạnh khiến giá trái phiếu chính phủ giảm mạnh, lợi suất tăng lên mức cao nhiều năm.

2. Tình hình kinh tế

Khi kinh tế suy thoái, doanh nghiệp và cá nhân ít mạo hiểm hơn, dòng tiền đổ vào trái phiếu chính phủ an toàn, đẩy giá trái phiếu lên. Ngược lại, khi kinh tế phát triển, rủi ro tăng, giá trái phiếu giảm.

3. Lạm phát

Lạm phát tăng → lãi suất tăng → giá trái phiếu giảm. Nhà đầu tư lo ngại lợi nhuận danh nghĩa không theo kịp lạm phát, sẽ yêu cầu lợi suất cao hơn.

4. Quy mô phát hành

Khi chính phủ phát hành nhiều trái phiếu, cung tăng, nếu cầu không theo kịp, giá sẽ giảm. Ngược lại, cầu tăng sẽ đẩy giá lên.

Lịch phát hành trái phiếu chính phủ Mỹ

Chính phủ Mỹ định kỳ tổ chức đấu thầu trái phiếu, xác định giá và lợi suất của trái phiếu mới phát hành.

Bạn có thể tra cứu lịch đấu thầu chi tiết trên trang web chính thức của Bộ Tài chính Mỹ.

Nên chọn loại trái phiếu Mỹ nào

Phù hợp với bạn nếu:

• Trái phiếu ngắn hạn: Cần dòng tiền ngắn, tính thanh khoản cao, không chắc chắn về thị trường
• Trái phiếu trung hạn: Muốn cân bằng lợi nhuận và thanh khoản, có kỳ hạn 3-5 năm, muốn theo dõi thị trường chung
• Trái phiếu dài hạn: Có thời gian để tích lũy lãi, tìm kiếm thu nhập dài hạn ổn định, chấp nhận biến động giá ngắn hạn
• TIPS: Lo ngại lạm phát, muốn bảo vệ sức mua thực, dự đoán lạm phát sẽ tăng

Lời khuyên cuối cùng

Đối với nhà đầu tư Đài Loan, việc tham gia thị trường trái phiếu Mỹ qua ETF trái phiếu là lựa chọn thực tế nhất. Nó kết hợp chi phí thấp, dễ giao dịch, phân tán rủi ro.

Bắt đầu từ số nhỏ (ví dụ vài nghìn TWD), hiểu rõ cách vận hành thị trường, rồi dựa trên khả năng chịu đựng rủi ro và kỳ vọng đầu tư, điều chỉnh phân bổ dần dần. Trái phiếu Mỹ không mang lại lợi nhuận “bội thu”, nhưng mang lại sự ổn định, dự đoán được — chính là điều các nhà đầu tư dài hạn cần.