Trong thế giới giao dịch tiền điện tử, tại sao có người ổn định lợi nhuận, còn người khác lại liên tục cắt lỗ? Rất nhiều khi, điều này không phải vấn đề về thiên phú, mà là sự khác biệt về tư duy và khả năng thực thi.

**Điều thứ nhất: Học cách chờ đợi**

Giao dịch của nhà đầu tư nhỏ lẻ bị thị trường cảm xúc chi phối. Khi giá tăng thì mua vào, khi giảm thì bán ra, cả ngày dao động giữa kích thích và sợ hãi. Các nhà giao dịch chuyên nghiệp khác—họ biết kiềm chế trước khi xu hướng xuất hiện, chờ đợi điều chỉnh rồi mới bắt đầu vào lệnh; khi thị trường biến động mạnh, chờ xác lập phạm vi rồi mới ra tay; muốn bắt đáy? Vậy thì hãy đợi tín hiệu rõ ràng. Lợi nhuận là do chờ đợi mà có, câu này nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực sự làm được lại ít đến đáng thương.

**Điều thứ hai: Ghi chép từng giao dịch**

Nhà giao dịch chuyên nghiệp biết rõ từng chi tiết của mỗi lệnh—tại sao vào, vào bao nhiêu, phân bổ vị thế thế nào, điểm dừng lỗ ở đâu. Tất cả dữ liệu đều ghi lại từng cái một, khi gặp lỗ có thể kiểm tra nguyên nhân ngay lập tức. Ngược lại, nhà đầu tư nhỏ lẻ, dù giao dịch nhiều năm nhưng không có một bản ghi chép đầy đủ nào. Khi bị hỏi tại sao thua lỗ, bắt đầu nói mơ mơ hồ hồ, điều này hoàn toàn không phải là giao dịch, mà chỉ là đánh bạc.

**Điều thứ ba: Cuối tuần phải xem lại**

Cuối tuần đối với nhà giao dịch chuyên nghiệp là ngày để phản tư. Trong tuần có gồng lỗ không? Có vì sợ bỏ lỡ xu hướng mà thao tác lung tung không? Có bị cảm xúc thị trường ảnh hưởng không? Thông qua xem lại, họ có thể nhìn rõ điểm yếu của mình. Còn nhà đầu tư nhỏ lẻ, theo xu hướng mà không dừng lại để suy nghĩ, tiền học phí cứ thế bị đổ sông đổ bể.

**Điều thứ tư: Loại bỏ lệnh rác, xây dựng hệ thống riêng**

Loại bỏ tất cả các lệnh do cảm xúc, do quyết định bốc đồng tạo ra. Chỉ giữ lại các mô hình giao dịch có tỷ lệ thắng cao, hợp lý. Đừng mù quáng sao chép hệ thống của người khác—phương pháp của nhà giao dịch chuyên nghiệp đều được tôi luyện bằng máu và nước mắt, phù hợp với họ chưa chắc phù hợp với bạn.

**Điều thứ năm: Dùng dữ liệu thay thế trực giác**

"Tôi cảm thấy đợt này thị trường sẽ tăng"—đây là ảo giác, không phải phân tích. Quyết định giao dịch thực sự phải dựa trên số liệu: tỷ lệ thắng trong trạng thái bình tĩnh là bao nhiêu? Khi cảm xúc lên cao, thường thua lỗ bao nhiêu? Sau đó, hành động theo các dữ liệu này một cách nghiêm ngặt. Dùng số liệu để tự kiểm điểm, mới có thể thực sự bước vào ngưỡng cửa của nghề giao dịch chuyên nghiệp.

Giao dịch về bản chất là thử thách tính cách con người. Nhà giao dịch chuyên nghiệp thắng không phải vì họ thông minh hơn, mà vì họ quản lý tốt hơn ham muốn, nỗi sợ hãi và tâm lý may rủi của chính mình.