Monero giành lại vương miện quyền riêng tư: Nhìn nhận sự thức tỉnh của sức cạnh tranh của XMR từ khủng hoảng Zcash

Theo dữ liệu mới nhất, XMR (Monero) đã tăng 3.64% trong 24 giờ ngày 9 tháng 1 năm 2026, hiện ở mức 453.35 USD, vốn hóa thị trường đạt 8.363 tỷ USD, xếp thứ 15 trong bảng xếp hạng vốn hóa thị trường tiền điện tử. Đằng sau mức tăng hàng ngày có vẻ bình thường này lại phản ánh một sự chuyển dịch quyền lực quan trọng trong lĩnh vực quyền riêng tư — khi Zcash rơi vào khủng hoảng quản trị, Monero với nền tảng kỹ thuật ổn định và định hướng dự án rõ ràng đang xác lập lại vị thế dẫn đầu của mình trong lĩnh vực tiền mã hóa quyền riêng tư.

Cấu trúc phục hồi của lĩnh vực quyền riêng tư

Hiệu suất gần đây của XMR không chỉ dừng lại ở mức 3.64% trong một ngày. Theo dữ liệu thị trường, Monero đã tăng 8.92% trong 7 ngày qua, 16.02% trong 30 ngày qua, xu hướng tăng liên tục này phản ánh sự phục hồi của toàn bộ lĩnh vực quyền riêng tư.

Sự phục hồi này không phải là ngẫu nhiên. Lĩnh vực quyền riêng tư đang trải qua một bước chuyển đổi mô hình — từ giai đoạn “chống đối dạng ẩn danh” ban đầu sang hình thái hạ tầng hệ thống hóa, có thể kết hợp và tuân thủ quy định hơn. Theo phân tích thị trường liên quan, nửa cuối năm 2025 đã chứng kiến sự rõ ràng của giai đoạn phục hồi, với các tài sản quyền riêng tư truyền thống như Zcash, Monero dẫn đầu thị trường.

Động lực thúc đẩy sự chuyển đổi này đến từ nhiều yếu tố:

• Khung pháp lý ngày càng trưởng thành, làm cho quyền riêng tư và tuân thủ không còn đối lập hoàn toàn
• Ứng dụng thành công các công nghệ mật mã như chứng minh không kiến thức
• Sự tham gia ngày càng sâu của các tổ chức, nhu cầu về hạ tầng quyền riêng tư tăng cao
• Các chính sách như quy định DAC8 của EU thúc đẩy nhu cầu thị trường về bảo vệ quyền riêng tư

Khủng hoảng Zcash làm nổi bật lợi thế tương đối của XMR

Sự kiện gần đây liên quan đến Zcash đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi này nhanh hơn. Ngày 8 tháng 1, nhóm phát triển cốt lõi của Zcash là ECC đồng loạt từ chức, cựu CEO Josh Swihart công khai chỉ trích hội đồng quản trị “quản trị ác ý”. Sự kiện đột ngột này khiến ZEC giảm hơn 20% trong 24 giờ, các vị thế mua vào bị thanh lý trị giá 19 triệu USD.

Ngược lại, cấu trúc quản trị dự án của Monero có vẻ ổn định hơn. Theo thông tin dự án, Monero hoàn toàn do các tình nguyện viên điều hành, có cộng đồng hoạt động toàn cầu bao gồm cả Phòng thí nghiệm nghiên cứu Monero (MRL). Mô hình quản trị phi tập trung này mặc dù có thể chậm hơn trong quyết định so với tổ chức truyền thống, nhưng lại thể hiện ưu thế về khả năng chống rủi ro và ổn định lâu dài.

Chính sách thúc đẩy nhu cầu quyền riêng tư

Quy định DAC8 của EU đã thúc đẩy nhu cầu bảo vệ quyền riêng tư ngày càng tăng. Theo các nguồn tin, từ năm 2026, tất cả các nền tảng lưu trữ tiền mã hóa của EU bắt buộc phải báo cáo danh tính người dùng, mã số thuế và lịch sử giao dịch. Thay đổi chính sách này có nghĩa là:

• Người dùng ví lưu trữ trung tâm (sàn giao dịch, ngân hàng) đối mặt áp lực về quyền riêng tư
• Nhu cầu quyền riêng tư của người dùng ví không lưu trữ trung tâm tăng cao
• Tiền mã hóa quyền riêng tư, như Monero, lại được công nhận là công cụ bảo vệ quyền riêng tư

Sự thay đổi trong môi trường quản lý này tạo ra các kịch bản nhu cầu mới cho các đồng tiền như Monero — một tiền mã hóa thực sự về quyền riêng tư. Khác với Zcash với “quyền riêng tư tùy chọn”, Monero sử dụng thiết kế bắt buộc quyền riêng tư, tất cả các giao dịch đều mặc định có bảo vệ quyền riêng tư, điều này lại trở thành lợi thế trong bối cảnh áp lực chính sách.

Hướng đi tương lai của lĩnh vực quyền riêng tư

Cần chú ý rằng, lĩnh vực quyền riêng tư đang phân hóa. Một số dự án như Dusk, Concordium hướng tới việc duy trì quyền riêng tư đồng thời đáp ứng yêu cầu tuân thủ, theo hướng “quyền riêng tư cộng với hạ tầng”. Trong khi đó, các dự án như Monero vẫn kiên định với định hướng tiền mã hóa quyền riêng tư thuần túy.

Hai hướng đi này không phải cạnh tranh mà bổ sung lẫn nhau. Khi sự tham gia của các tổ chức ngày càng sâu và khung pháp lý trưởng thành, nhu cầu về cả hai loại giải pháp quyền riêng tư đều tăng. Monero, đại diện cho tiền mã hóa quyền riêng tư truyền thống, đang dần lấy lại sự công nhận trên thị trường trong quá trình này.

Tóm lại

Sự tăng giá gần đây của XMR không chỉ phản ánh biến động giá của một đồng coin, mà còn là tín hiệu về sự phục hồi cấu trúc của lĩnh vực quyền riêng tư. Khủng hoảng quản trị của Zcash, các quy định mới của EU, nhu cầu quyền riêng tư tăng cao — tất cả các yếu tố này cùng thúc đẩy lợi thế tương đối của Monero nổi bật.

Theo dữ liệu, mức tăng 16.02% trong 30 ngày qua của Monero đã thể hiện sự định giá lại của thị trường về tính ổn định và đặc tính quyền riêng tư của nó. Trong bối cảnh chuyển đổi từ “chống đối” sang “tuân thủ” của lĩnh vực quyền riêng tư, các dự án có định hướng rõ ràng và quản trị vững chắc đang thu hút nhiều sự chú ý hơn. Những điểm cần theo dõi tiếp theo là liệu đợt phục hồi của lĩnh vực quyền riêng tư này có thể duy trì được hay không, và liệu Monero có thể giữ vững vị trí dẫn đầu trong môi trường thị trường mới này.