Báo cáo hàng hải trên tuyến đầu: Tại sao việc chứng kiến lại quan trọng ở Biển Đông

Khi bạn đang giữ chặt chiếc thuyền cao su trong những đợt sóng cao 2 mét, chạy đua về phía một tàu hải quân trong vùng biển tranh chấp, thật đáng để hỏi: điều gì thúc đẩy một nhà báo tự nguyện đặt mình vào vị trí này? Đối với những người chúng tôi đưa tin về quốc phòng và căng thẳng địa chính trị, câu trả lời không nằm ở adrenaline, mà ở trách nhiệm giúp độc giả hiểu rõ những gì thực sự đang diễn ra.

Thực tế của vùng biển tranh chấp

Vào giữa tháng 6 năm 2025, tôi cùng khoảng 20 nhà báo và sĩ quan truyền thông quân sự lên tàu BRP Andres Bonifacio (PS-17) để tham gia tuần tra hàng hải kéo dài một tuần ở Biển Tây Philippines. Chuyến đi bắt đầu từ đảo Pag-asa, căn cứ dân sự lớn nhất của Philippines trong vùng biển tranh chấp này. Nhân viên Bộ Tư lệnh Đặc nhiệm Hải quân đã thông báo rõ ràng: dự kiến sóng biển dữ dội và có thể gặp tàu của Cảnh sát biển Trung Quốc. Điều tôi chưa lường trước là sự khác biệt rõ rệt giữa việc đọc về những vụ việc này và trực tiếp trải nghiệm chúng.

Chuyến đi bằng tàu cao tốc kéo dài khoảng 20 đến 30 phút đến tàu hải quân đã thử thách cả thể lực lẫn ý chí của chúng tôi. Nhân viên hải quân của chúng tôi—gọi vui là palaka vì chuyên môn lội nước của họ—đã điều hướng khéo léo qua vùng biển đầy thử thách này. Vài ngày sau, chúng tôi đến thăm đảo Likas, và như có thể đoán được từ câu chuyện này, tôi đã trở về bờ an toàn. Nhưng trải nghiệm thể chất đó đã thay đổi căn bản cách tôi hiểu và đưa tin về những diễn biến này.

Tại sao đưa tin chân thực lại quan trọng

Có một sự khác biệt quan trọng giữa việc tiêu thụ thông tin về các vụ việc hàng hải và việc hiểu chúng qua quan sát trực tiếp. Đọc về các cuộc tương tác giữa Cảnh sát biển Trung Quốc và tàu Philippines truyền đạt sự thật. Trong khi đó, chứng kiến các tàu lớn của họ đi qua gần như không thoải mái, nhìn thẳng vào mắt nhân viên của họ, truyền tải điều gì đó còn sâu sắc hơn nhiều về thực tế địa chính trị trong vùng biển này.

Vai trò của tôi với tư cách phóng viên quốc phòng và đối ngoại là theo dõi cả các tuyên bố công khai lẫn các cuộc thảo luận hậu trường định hình cách Philippines quản lý các lợi ích hàng hải và vị thế quốc tế. Điều này bao gồm theo dõi nỗ lực hiện đại hóa quốc phòng của đất nước, trách nhiệm chủ tịch ASEAN, việc tranh thủ ghế trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, và các cuộc đàm phán liên quan đến Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông. Đây không chỉ là các vấn đề thủ tục—chúng định hình hướng đi của Philippines và vị thế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các thách thức đồng thời mà chính quyền đang đối mặt trong nước.

Ưu thế và gánh nặng của việc làm chứng

Những gì tôi học được qua các nhiệm vụ như tuần tra hàng hải này là báo cáo chính xác đòi hỏi nhiều hơn là nghiên cứu bàn giấy hay các tuyên bố chính thức. Nó yêu cầu đặt bản thân vào những tình huống mà chính sách trừu tượng trở thành thực tế cụ thể. Điều đó có nghĩa là làm chứng cho sự chuyên nghiệp và dũng cảm của nhân viên hàng hải của chúng ta, đồng thời đặt câu hỏi liệu các kế hoạch chiến lược có đang tiến triển, bị trì hoãn hay bị đe dọa.

Công việc này mang theo cả trọng trách lẫn đặc quyền—đặc quyền hiểu rõ tình hình thực tế trên mặt đất, và gánh nặng truyền đạt rõ ràng điều đó cho độc giả trong một bối cảnh thông tin ngày càng phức tạp, đầy nhiễu loạn và các câu chuyện cạnh tranh.

Khi năm 2026 đến gần, dường như các nguy cơ không giảm đi. Các dòng chảy địa chính trị ảnh hưởng đến Biển Đông không có dấu hiệu lắng dịu. Báo cáo chất lượng—loại mang lại sự rõ ràng, bối cảnh phù hợp và sự thật không khoan nhượng—chưa bao giờ cần thiết hơn thế. Đó là lý do tại sao báo chí độc lập xứng đáng nhận được sự ủng hộ của bạn khi chúng ta ghi lại những khoảnh khắc quan trọng này của Philippines và khu vực.

– Rappler.com