Pi（π） tiền điện tử mở ra triển vọng mới cho chuỗi khối trong kỷ nguyên điện thoại thông minh

Những điều làm thay đổi nhận thức về khai thác mỏ: Pi Network là gì

Nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford đã phát triển Pi Network, ra đời vào năm 2019 với chủ đề “mở rộng khả năng tiếp cận tiền mã hóa cho nhiều người hơn”. Dự án hợp tác giữa Tiến sĩ Nicola Cokaris và Tiến sĩ Chendiao Fan này đang đối mặt trực tiếp với các vấn đề của cấu trúc khai thác truyền thống.

Trong khai thác truyền thống, yêu cầu phần cứng cao cấp và kiến thức kỹ thuật sâu là điều kiện tiên quyết để tham gia. Tiêu thụ điện năng lớn, chỉ những người có khả năng đầu tư mới có thể tiếp cận lĩnh vực này. Cách tiếp cận của Pi hoàn toàn khác biệt. Chỉ cần chạm nút trên ứng dụng điện thoại thông minh, người dùng có thể tham gia khai thác mà không cần kiến thức kỹ thuật phức tạp.

Cơ chế đột phá này đã được đánh giá cao, hiện có hơn 60 triệu người dùng toàn cầu tham gia hệ sinh thái của Pi Network.

Mối quan hệ giữa Pi Network và Pi coin

Thuật ngữ Pi Network chỉ toàn bộ “nền tảng”, còn Pi coin là tài sản mã hóa hoạt động trong đó. Cấu trúc tương tự như ETH trên mạng lưới Ethereum. Pi đảm nhiệm các chức năng sau:

• Chuyển giao giá trị trên mạng
• Phương thức thanh toán trong ứng dụng
• Nền tảng giá trị cho mở rộng hệ sinh thái trong tương lai

Nghĩa là, giá trị của Pi coin phụ thuộc vào sự tồn tại và chức năng của nền tảng Pi Network.

Khai thác mỏ thời smartphone: Cơ sở kỹ thuật

Giao thức đồng thuận Stellar và thiết kế tiêu thụ thấp

Thành tựu công nghệ lớn nhất của Pi Network là việc áp dụng Giao thức đồng thuận Stellar (SCP). Khác với Proof of Work của Bitcoin, SCP có các đặc điểm sau:

• Giảm đáng kể tiêu thụ năng lượng
• Hoạt động trên điện thoại thông minh về mặt kỹ thuật khả thi
• Giữ hiệu quả xử lý giao dịch

Thiết kế này đã chuyển ý tưởng khai thác mỏ thực sự bằng thiết bị di động từ lý thuyết sang thực thi.

Xác thực dựa trên vòng tròn tin cậy

Pi Network dựa vào mạng lưới tin cậy giữa người dùng thay vì sức mạnh tính toán. Bằng cách đăng ký những người thực sự quen biết, hệ thống đạt được:

• Giảm đáng kể tài khoản bot
• Ngăn chặn hành vi mạo danh
• Phòng chống khai thác trái phép

Cơ chế xác thực dựa trên mạng lưới nhân sự này là phương pháp khá mới trong lĩnh vực tiền mã hóa.

Hình thức tham gia và phân chia vai trò của người dùng

Trong Pi Network, dựa trên mức độ tham gia, có 4 vai trò:

Người tham gia cơ bản (Pioneer): Người dùng kiểm tra ứng dụng hàng ngày, thực hiện các thao tác khai thác tối thiểu

Người tham gia mở rộng (Contributor): Thêm liên hệ đáng tin cậy vào vòng tròn an toàn, góp phần ổn định mạng

Người thúc đẩy cộng đồng (Ambassador): Mở rộng cộng đồng qua việc mời người mới, có cơ hội tăng phần thưởng khai thác

Người vận hành hạ tầng (Node Operator): Chạy nút trên máy tính, hỗ trợ phân tán mạng và xử lý dữ liệu

Cấu trúc tham gia theo cấp này giúp người mới bắt đầu và người có kinh nghiệm đều có thể tham gia hệ sinh thái theo từng giai đoạn.

Cấu trúc tokenomics và thanh khoản

Thiết kế cung cấp và phân phối

Tổng cung Pi coin giới hạn ở 1 tỷ đồng. Phân phối theo tỷ lệ:

• Dành cho cộng đồng: 80%

  • Phần thưởng khai thác trên điện thoại
  • Ưu đãi tăng trưởng hệ sinh thái
  • Dự trữ đảm bảo thanh khoản

• Dành cho nhóm phát triển: 20%

  • Chi phí vận hành dự án
  • Đầu tư phát triển công nghệ

Điểm quan trọng là phần của nhóm phát triển sẽ được khóa theo từng giai đoạn, nhằm tránh gây sốc giá do cung lớn đột ngột trên thị trường.

Tình hình giao dịch và thách thức hiện tại của Pi coin

Sau khi chuyển sang mainnet

Vào ngày 20/2/2025, Pi chính thức mở mainnet, cho phép gửi và giao dịch thực tế. Nhiều sàn quốc tế đã bắt đầu hỗ trợ, người dùng đã xác thực KYC có thể chuyển Pi sang ví chính.

Lưu ý khi giao dịch:

• Giao dịch blockchain không thể phục hồi nếu nhập sai địa chỉ
• Khuyến nghị thử gửi nhỏ trước lần đầu
• Khi bán số lượng lớn, chia nhỏ để giảm biến động giá

Hạn chế về thanh khoản và niêm yết sàn

Hiện tại, các sàn quốc tế lớn vẫn chưa niêm yết Pi coin chính thức vào năm 2025. Các lý do chính:

• Khó xác định chính xác quy mô người dùng
• Đặc thù khai thác riêng biệt gây khó khăn trong đánh giá
• Thiếu minh bạch thông tin dự án

Điều này khiến thanh khoản hạn chế, giá biến động cao vẫn tiếp diễn.

Tiềm năng phát triển và những rủi ro chưa rõ ràng

Quá trình phân tán dần dần

Sau 2025, Pi Network đang thúc đẩy phân tán theo từng bước. Số lượng nút tăng sẽ giảm sự tập trung, mang lại các lợi ích:

• Giảm phụ thuộc vào một số tổ chức quản lý
• Tăng khả năng chống chịu của mạng
• Cải thiện an ninh

Tuy nhiên, mức độ phân tán và các thay đổi về quản lý vẫn đang trong quá trình chuyển đổi, phụ thuộc vào chính sách tương lai.

Mở rộng hạ tầng dành cho nhà phát triển

Cập nhật Pi App Studio tháng 11/2025 đã đơn giản hóa đáng kể việc phát triển ứng dụng trên nền tảng:

• Chỉnh sửa mã trong môi trường cục bộ và tải lên lại
• Cải thiện giao diện người dùng
• Tăng giới hạn số lượng ứng dụng mỗi nhà phát triển
• Mở rộng hạn mức phân bổ Pi

Các thay đổi này nhằm xây dựng nền tảng cho phát triển dApps và thử nghiệm dịch vụ nhỏ, hướng tới tăng số lượng ứng dụng thực tế.

Triển khai thực tiễn trong hệ sinh thái

Trong môi trường Pi Browser, các dịch vụ sử dụng Pi dần tăng lên:

• Mua bán hàng hóa số
• Thanh toán vật phẩm trong game
• Phí dịch vụ vi mô

Tuy nhiên, chưa xuất hiện các ứng dụng lớn có lượng người dùng lớn, cần thời gian để dữ liệu về số lượng người dùng và khối lượng giao dịch trở nên rõ ràng hơn.

Nhận thức về rủi ro và thách thức thị trường

Lo ngại về mô hình mời gọi

Cơ chế mở rộng cộng đồng của Pi Network dựa trên các yếu tố:

• Tăng tốc khai thác qua mời
• Phụ thuộc vào sự phát triển của mạng

Cấu trúc này bị chỉ trích giống mô hình đa cấp hoặc Ponzi. Không phải bản thân cơ chế là không đúng, nhưng tham gia mà không hiểu rõ có thể dẫn đến kỳ vọng quá mức, cần thận trọng.

Rủi ro pháp lý và phụ thuộc sàn giao dịch

Giao dịch Pi chủ yếu dựa vào các sàn quốc tế, chịu ảnh hưởng của các quy định khác nhau ở từng quốc gia:

• Thực thi hạn chế đột ngột
• Có thể tạm ngưng dịch vụ
• Yêu cầu xác thực danh tính bổ sung

Chọn sàn an toàn là yếu tố quyết định quan trọng, cần nhận thức rõ.

Triển vọng tương lai của Pi coin

Pi Network đang trong giai đoạn chuyển đổi từ “ứng dụng khai thác trên điện thoại” sang “nền tảng blockchain có chức năng thực sự”. Ban đầu, “dễ tham gia” là điểm mạnh nhất, nhưng thành công hay không phụ thuộc vào:

Các yếu tố tăng trưởng:

• Tăng số lượng nút, đạt phân tán thực sự
• Phát triển hệ sinh thái dApps một cách hữu cơ
• Niêm yết trên các sàn lớn trong tương lai

Các yếu tố chưa rõ ràng:

• Xuất hiện các ứng dụng thực tiễn, có khả năng mở rộng
• Độ trưởng thành của cộng đồng nhà phát triển
• Thay đổi trong môi trường pháp lý toàn cầu

Liệu Pi coin có thể tiến hóa từ “tiền thưởng khai thác chỉ để giữ” thành “đồng tiền được sử dụng phổ biến” hay không là điểm mấu chốt để đánh giá dự án.

Các câu hỏi thường gặp

Q: Pi coin sẽ đạt giá bao nhiêu vào năm 2030?
A: Không thể dự đoán chính xác. Các ước tính của nhà phân tích thị trường dao động từ 0.1 USD đến 8 USD, phụ thuộc lớn vào mức độ phổ biến của mạng lưới.

Q: Pi Network có đáng tin cậy không?
A: Vùng này còn tranh cãi. Đội ngũ phát triển từ các tổ chức học thuật và đã đạt được mainnet sau nhiều năm là tín hiệu tích cực, nhưng chưa niêm yết trên sàn lớn, còn thiếu minh bạch và mô hình mời gọi cũng là điểm đáng lo ngại.

Q: Cơ chế khai thác Pi cụ thể như thế nào?
A: Chỉ cần chạm nút trong ứng dụng mỗi 24 giờ. Không sử dụng phương pháp khai thác tiêu thụ năng lượng cao như Proof of Work, nhờ vào SCP.

Tóm lại

Pi Network được xem là dự án giảm đáng kể rào cản tham gia công nghệ blockchain. Cơ chế khai thác tiền mã hóa chỉ bằng điện thoại đã định nghĩa lại các quy chuẩn trong ngành.

Việc ra mắt mainnet năm 2025 sẽ chuyển từ “dễ tham gia” sang “kiểm chứng tính thực tiễn”. Giá trị của Pi trong tương lai sẽ phụ thuộc vào số lượng ứng dụng được xây dựng và sử dụng trong hệ sinh thái.

Khi tham gia, cần nhận thức rõ các rủi ro và không nên kỳ vọng quá mức dựa trên đầu cơ, mà phải hiểu rõ về sự phát triển dài hạn của dự án.