Trong đầu tư, đôi khi từ bỏ còn mạnh hơn cả nỗ lực - từ lời khuyên của cá mập trên sàn giao dịch tiền điện tử.

Hôm nay chủ đề của chúng ta là “Bỏ cuộc còn tốt hơn là làm nửa vời”, điều này có ý nghĩa gì? Có nghĩa là trong giới tiền điện tử và thị trường chứng khoán, nhiều người nghĩ rằng chỉ cần cố gắng, dành thời gian là có thể kiếm được tiền, đó là một quan niệm sai lầm rất lớn. Thực tế, để kiếm tiền trong giới tiền điện tử và thị trường chứng khoán còn đòi hỏi cao hơn nhiều.

Theo quan sát của tôi, trong giới tiền điện tử và thị trường chứng khoán có câu nói “Bảy thua hai hòa một thắng”. Thực ra tỷ lệ kiếm tiền này còn thấp hơn nhiều, không có 10% (mười người thì có 1 người kiếm được tiền), chỉ 1% là đã tốt lắm rồi. Nếu lâu dài có thể kiếm tiền trong giới này, thì tỷ lệ đó thường là 0,1‰, chứ không phải 1% hay 1/10. Vì vậy, mọi người cần có nhận thức rõ ràng về điều này. Tôi không rõ ai đã nói ra quan niệm “Một thắng, hai hòa, bảy thua” này, nhưng tôi nghĩ rất có thể là do các công ty chứng khoán nói ra, đã phóng đại thực tế.

Bạn nhất định phải hiểu rõ ý nghĩa của tỷ lệ 0,1‰ này. Thực ra, tôi đã đề cập trong các chương trình khác, trong môi trường cạnh tranh cao và có nhiều cuộc đấu tranh như vậy, có một hiện tượng rất quan trọng, tôi gọi nó là Hiệu ứng chỉ số biên. Tôi đã dành riêng một tập để nói về điều này, ví dụ như các vận động viên bóng chày hàng đầu của Mỹ, tỷ lệ đánh bóng của họ chỉ cao hơn đồng đội từ 1% đến 5%, nhưng lương của họ lại gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần so với người khác.

Trong giới tiền điện tử và thị trường chứng khoán cũng vậy, nếu bạn nằm trong top 0,1‰, có thể bạn sẽ kiếm được rất nhiều tiền. Nhưng nếu chỉ nằm trong top 1%, bạn vẫn nghĩ mình rất giỏi vì trong top 1%, bạn hiểu biết nhiều hơn phần lớn mọi người. Vì vậy, họ tự tin, nghĩ rằng mình có thể kiếm tiền, rồi tăng vị thế, thậm chí dùng đòn bẩy. Nhưng kết quả cuối cùng là chỉ có 0,1‰ trong số đó kiếm được tiền, cuối cùng họ thua lỗ. Càng dùng đòn bẩy cao, vị thế lớn, họ càng tự tin vào thị trường này. Cứ nghĩ chắc chắn, thì tổn thất cũng lớn hơn, đây là tình trạng phổ biến của nhiều nhà đầu tư giá trị. Tôi gọi họ là người nửa vời, tôi cũng từng như vậy.

Mọi người cần có nhận thức rõ về chính mình, chính ở điểm này, cũng là điều Buffett đã nói: khả năng của con người không nằm ở việc bạn có rộng hay không, mà ở độ sâu của nó, nhất định phải tập trung. Vì vậy, ông không bao giờ vượt ra khỏi vòng khả năng của mình, trí tuệ thực sự của Buffett nằm ở chỗ này.

Trong hầu hết các trường hợp, ví dụ như vợ chồng, chồng có thể nghiên cứu thị trường tiền điện tử và chứng khoán hàng chục năm, dành nhiều thời gian trước máy tính, còn vợ thì có thể không hiểu gì. Nhưng kết quả cuối cùng là chồng vì chơi tiền điện tử và chứng khoán thua lỗ rất nhiều, ảnh hưởng đến thu nhập và cuộc sống gia đình. Những chuyện như vậy không hiếm, còn vợ thì rất có thể không hiểu gì, nên không mua tiền điện tử hay chứng khoán, do đó cũng không mất tiền. Đây là hiện tượng xã hội rất phổ biến trong giới tiền điện tử và chứng khoán.

Bạn dành nhiều thời gian không liên quan gì đến lợi ích của bạn, thậm chí còn có hệ số tương quan âm, càng dành nhiều thời gian, bạn càng mất nhiều tiền. Vì vậy, chỉ khi vượt qua ngưỡng đó, đạt đến mức 0,1‰, bạn mới thực sự có thể kiếm tiền. Điều này khác xa với thi đấu chạy đua, nhảy cao, bạn có thể thấy được bao nhiêu mét, còn trong giới tiền điện tử và chứng khoán, làm sao biết ai là người trong top 0,1%? Bạn không biết, không thể hỏi 1.000 người để tìm ra. Nhưng bản tính con người luôn mong muốn giàu có trong một đêm, đồng thời lại không rõ về chính mình, đó là thực tế không thể chối cãi.

Vấn đề lớn nhất của chúng ta là không rõ về chính mình, dễ tự cao tự đại. Ngay cả khi bạn thuộc top 1%, tự tin vào bản thân, nghĩ rằng chắc chắn có thể kiếm tiền ổn định, cuối cùng lại thua lỗ nhiều nhất. Thường thì càng dành nhiều thời gian, càng tự tin, vị thế càng lớn, càng thua lỗ nhiều. Cuối cùng, mất niềm tin vào đầu tư giá trị, rồi cho rằng thị trường tiền điện tử và chứng khoán là nơi lừa đảo, nhưng thực ra nguyên nhân lớn nhất là nội tại, chính là do bạn đánh giá quá thấp về chính mình hoặc quá coi thường khó khăn.

Bạn không phải là người đứng đầu trong kim tự tháp, bạn chỉ là phần dưới của nó, ví dụ như kim tự tháp chia thành 1.000 tầng. Bạn nghĩ mình đã ở tầng 10, chẳng hạn, nhưng chưa đủ, bạn cần phải ở tầng 1 hoặc 2 mới đủ, nếu không, khả năng mất tiền của bạn sẽ càng lớn hơn, vì người dưới biết mình không giỏi, cũng không dùng nhiều vị thế. Vì vậy, chủ đề này gọi là “Bỏ cuộc còn tốt hơn là làm nửa vời”, trong lĩnh vực này, bạn cần thành thật với chính mình, không hiểu thì đừng cố hiểu, đừng đặt quá nhiều vị thế vào một đồng coin hay chứng khoán, đó là do tham lam.

Con người vì tham lam, muốn kiếm tiền, và nghĩ rằng mình hiểu thị trường tiền điện tử và chứng khoán. Hai điều này là một hội chứng, dẫn đến việc nhiều người đã dành thời gian dài nghiên cứu thị trường, hiểu rõ logic, rồi cứ nghĩ phải toàn bộ vốn vào. Khi có vấn đề xảy ra, họ sẽ thua lỗ, và thua lỗ nhiều nhất chính là họ, vì nhiều sự kiện xác suất nhỏ xảy ra mà họ không nghiên cứu hoặc không thể dự đoán.

Vì tự tin quá mức, họ đặt cược quá lớn. Cuối cùng, khi thua lỗ, không thể đổ lỗi cho công ty, cũng đừng nói là gặp “bẫy” hay “bị nổ”, chỉ có thể quy trách nhiệm cho sự tham lam và tự cao của chính mình. Vì vậy, tôi đề xuất mọi người không nên mua toàn bộ một đồng coin hay chứng khoán trong một lần, ngay cả Buffett cũng chưa từng làm như vậy. Trong lịch sử, Buffett từng đầu tư vào American Express, chiếm 40% vốn, nhưng thời gian rất ngắn. Vì vậy, Buffett còn không làm được điều này, còn bạn, có tư cách gì để làm? Bạn nghiên cứu công ty bao lâu? Bạn có đủ tự tin để cuối cùng chắc chắn 100%?

Sự tự cao của con người nằm ở chỗ này, họ là người nửa vời, nhưng không nhận ra điều đó, người như vậy cuối cùng sẽ thua lỗ lớn nhất. Vì vậy, thị trường tiền điện tử và chứng khoán là nơi tu luyện, mọi người cần hiểu rõ nguyên lý này: thứ nhất là Hiệu ứng chỉ số biên. Thứ hai là phải biết rằng sự chăm chỉ của bạn không liên quan gì đến thu nhập của bạn, thậm chí còn có mối quan hệ nghịch đảo. Trong thị trường tiền điện tử và chứng khoán, thực ra là để chinh phục bản tính con người, vì vậy bạn nhất định phải vào trong top 0,1% mới có cơ hội.

Vì vậy, tôi muốn chia sẻ với mọi người rằng, trong nhiều trường hợp, từ bỏ còn quan trọng hơn, chỉ tập trung vào một ngành hoặc một hai công ty là đủ, đó chính là trí tuệ của Buffett. Đừng phân tán khả năng của bạn thành hai, ba lĩnh vực, đặc biệt là những người được gọi là thông minh, học sinh giỏi, có bằng cấp cao hoặc doanh nhân, họ nghĩ rằng họ hiểu ngành, hiểu doanh nghiệp, đầu tư, họ cho rằng mình thành công ở nơi khác, thì cũng sẽ thành công trong lĩnh vực này. Bạn tuyệt đối đừng có tâm lý tự cao như vậy.

Một khi bạn vượt ra khỏi vòng khả năng của mình, hoặc bắt đầu nghiên cứu hai ngành, thì thời gian bạn dành để nghiên cứu một ngành hoặc một công ty ban đầu có thể đủ để bạn trở thành người trong top 0,1%. Nhưng nếu bạn phân tán thời gian vào hai ngành, thì cuối cùng, bạn có thể thua lỗ trong cả hai. Càng cố gắng, khả năng thua lỗ càng lớn.

Vì vậy, thị trường tiền điện tử và chứng khoán là nơi tu luyện, một là vượt qua chính mình, hai là không được tò mò, tham lam, tự cao, nghĩ rằng mình thông minh, có kiến thức, có kinh nghiệm. Thứ ba là phải đạt đến vị trí trong top 0,1%, chỉ khi đạt đến vị trí đó, bạn mới có cơ hội thực sự kiếm tiền trong thị trường này. Vì vậy, trong thị trường tiền điện tử và chứng khoán, cần hiểu rõ hiệu ứng chỉ số biên, và nội tâm cần tập trung vượt qua chính mình.