Tại sao Ngân hàng Trung ương lại rút khỏi đồng đô la và quay trở lại vàng

Nguồn: Coindoo Tiêu đề gốc: Tại sao Ngân hàng Trung ương lại rời xa đồng đô la và quay trở lại với Vàng Liên kết gốc: Cơ cấu dự trữ toàn cầu đang trải qua một sự biến đổi đáng chú ý, với dữ liệu mới cho thấy sự giảm dần sự thống trị của đồng đô la Mỹ và sự gia tăng chiến lược của vàng.

Hệ thống dự trữ toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mới, khi dữ liệu mới tiết lộ sự xói mòn đều đặn trong sự thống trị của đồng đô la Mỹ và sự tái khẳng định của vàng bởi các ngân hàng trung ương. Điều từng được xem là xu hướng đa dạng hóa dần dần giờ đây trở thành đặc điểm định hình của trật tự tài chính hậu đại dịch, với những tác động đáng kể đối với tiền tệ, hàng hóa và thị trường toàn cầu.

Những điểm chính cần lưu ý

• Phần trăm dự trữ toàn cầu của đồng đô la Mỹ đã giảm xuống khoảng 40 phần trăm, mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.
• Vàng hiện chiếm khoảng 28 phần trăm dự trữ toàn cầu, vượt qua tổng phần trăm của các đồng tiền chính.
• Các ngân hàng trung ương ưu tiên vàng để giảm thiểu rủi ro chính trị và liên quan đến tiền tệ.
• Sự chuyển đổi này đang định hình lại động lực thị trường, hỗ trợ giá vàng và thách thức sự thống trị lâu dài của đồng đô la.

Sự yếu đi của đồng đô la trong dự trữ toàn cầu

Hiện tại, đồng đô la Mỹ chiếm khoảng 40 phần trăm dự trữ tiền tệ toàn cầu, mức thấp nhất ít nhất trong hai thập kỷ. Trong mười năm qua, tỷ lệ này đã giảm khoảng 18 điểm phần trăm, cho thấy một sự thay đổi mang tính cấu trúc chứ không chỉ là điều chỉnh tạm thời. Trong khi đồng đô la vẫn là đồng tiền dự trữ chính của thế giới, vị trí không thể cạnh tranh của nó đang dần bị pha loãng.

Điều quan trọng là, đây không chỉ đơn thuần là sự chuyển dịch vào các đồng tiền đối thủ như euro hoặc yên Nhật. Phần trăm của chúng đã duy trì tương đối khiêm tốn, cho thấy các ngân hàng trung ương ngày càng thận trọng hơn trong việc tập trung dự trữ vào bất kỳ hệ thống tiền tệ fiat nào. Mức nợ chính phủ tăng cao, thâm hụt ngân sách kéo dài và việc sử dụng các biện pháp trừng phạt tài chính ngày càng nhiều đều góp phần vào những lo ngại về rủi ro tiền tệ dài hạn và sự phơi nhiễm chính trị.

Vàng khôi phục vai trò chiến lược cho các ngân hàng trung ương

Khi niềm tin vào sự tập trung của tiền tệ fiat giảm xuống, vàng đã trở lại như một nền tảng trong quản lý dự trữ. Tỷ lệ vàng trong dự trữ toàn cầu đã tăng lên khoảng 28 phần trăm, mức cao nhất kể từ đầu những năm 1990, sau khi tăng khoảng 12 điểm phần trăm trong thập kỷ qua. Hiện tại, vàng chiếm nhiều dự trữ toàn cầu hơn so với euro, yên Nhật và bảng Anh cộng lại, một sự đảo ngược đáng chú ý so với thời kỳ các đồng tiền giấy chi phối danh mục của ngân hàng trung ương.

Nhu cầu này phản ánh vị trí độc đáo của vàng trong hệ thống tài chính. Khác với các đồng tiền quốc gia, vàng không mang rủi ro đối tác và nằm ngoài tầm ảnh hưởng của các quyết định chính trị. Nhiều ngân hàng trung ương không chỉ mua vàng nhiều hơn mà còn đưa vàng về nước, chọn lưu trữ vàng vật chất trong các kho vault trong nước như một hình thức bảo hiểm tiền tệ.

Ý nghĩa của sự chuyển đổi này đối với thị trường và nền kinh tế toàn cầu

Sự thay đổi trong thành phần dự trữ đã bắt đầu để lại dấu ấn trên thị trường. Giá vàng đã tăng khoảng 65 phần trăm vào năm 2025, đánh dấu hiệu suất hàng năm mạnh nhất kể từ cuối những năm 1970. Trong cùng kỳ, Chỉ số Dollar Index giảm khoảng 9.4 phần trăm, mức thấp nhất trong tám năm. Sự phân kỳ này làm nổi bật cách dòng chảy của khu vực chính thức và tâm lý nhà đầu tư ngày càng phù hợp hơn.

Trong dài hạn, việc giảm tỷ lệ đô la trong dự trữ toàn cầu có thể làm giảm nhu cầu cấu trúc đối với các tài sản của Mỹ, đặc biệt là trái phiếu chính phủ, có thể đẩy chi phí vay mượn lên cao hơn. Đối với các thị trường mới nổi, phụ thuộc nhiều vào vàng có thể cung cấp sự bảo vệ khỏi biến động tiền tệ và các cú sốc bên ngoài, nhưng cũng báo hiệu một thế giới trong đó sự phân mảnh tiền tệ ngày càng rõ nét hơn.

Trong khi đồng đô la khó có thể mất vị trí dự trữ của mình trong thời gian tới, thì quỹ đạo rõ ràng. Hệ thống tài chính toàn cầu đang trở nên đa cực hơn, với vàng khôi phục vai trò như một điểm neo trung lập trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị ngày càng bất ổn.