Tiêu chuẩn trừng phạt 10 tỷ USD bị lách qua mạng: Sàn giao dịch Anh đã trở thành "kênh rửa tiền" của Lực lượng Cách mạng Iran

Công ty phân tích blockchain TRM Labs gần đây đã phát hành báo cáo, tiết lộ một mạng lưới trốn tránh trừng phạt quy mô lớn. Kể từ năm 2023, Lực lượng Cách mạng Hồi giáo Iran đã sử dụng hai sàn giao dịch tiền điện tử đăng ký tại Vương quốc Anh là Zedcex và Zedxion để chuyển khoảng gần 1 tỷ USD nhằm trốn tránh các lệnh trừng phạt quốc tế. Sự kiện này không chỉ phơi bày các lỗ hổng về tuân thủ của các sàn giao dịch mà còn cảnh báo toàn ngành.

Các phương pháp trốn tránh trừng phạt cụ thể

Nhận diện ẩn danh của sàn giao dịch

Zedcex và Zedxion dường như là hai sàn giao dịch khác nhau, nhưng thực tế là hai thương hiệu do cùng một công ty vận hành. Cách thiết lập “một thể hai mặt” này vốn là một thủ thuật phổ biến để tránh sự kiểm soát. Bằng cách phân tán thương hiệu, có thể làm cho các cơ quan quản lý khó theo dõi hơn, đồng thời tạo ra ảo tưởng về nhiều nền tảng độc lập cho người dùng.

Đặc điểm chính của dòng tiền

Theo phân tích của TRM Labs, các giao dịch liên quan đến Lực lượng Cách mạng Hồi giáo Iran chiếm 56% tổng khối lượng giao dịch của hai sàn này trong giai đoạn 2023-2025. Đáng chú ý hơn, phần lớn các giao dịch đều diễn ra trên mạng Tron bằng USDT. Lựa chọn này không phải ngẫu nhiên: mạng Tron được sử dụng rộng rãi vì chi phí giao dịch thấp, tốc độ xử lý nhanh, còn USDT là stablecoin giúp dòng tiền nhanh chóng và ẩn danh hơn.

Quy mô và xu hướng tăng trưởng của dòng tiền

Dữ liệu cho thấy, năm 2024 là điểm ngoặt, dòng tiền tăng vọt gấp 25 lần. Điều này có thể phản ánh việc Iran tăng cường trốn tránh trừng phạt qua các kênh mã hóa khi đối mặt với các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt hơn. Sự giảm trong năm 2025 có thể chịu ảnh hưởng từ sự gia tăng giám sát và kiểm tra kỹ thuật.

Những bài học sâu sắc cho ngành

Sự mong manh trong tuân thủ của các sàn giao dịch

Sự kiện này phơi bày một thực tế nghiêm trọng: ngay cả các sàn đăng ký tại các quốc gia phát triển như Vương quốc Anh cũng có thể trở thành công cụ trốn tránh trừng phạt. Đây không phải là trường hợp cá biệt, mà phản ánh thách thức chung về tuân thủ của ngành. Nhiều sàn vẫn còn lỗ hổng rõ ràng trong cơ chế chống rửa tiền (AML) và hiểu rõ khách hàng (KYC).

Rủi ro kép của stablecoin và mạng Tron

Sự kiện này cũng đẩy stablecoin và mạng Tron lên trung tâm dư luận. Mặc dù các công cụ này vốn trung lập, nhưng đặc tính của chúng (chi phí thấp, hiệu quả cao, ít bị kiểm soát) đã bị các phần tử xấu lợi dụng. Điều này gây áp lực uy tín cho toàn bộ hệ sinh thái và có thể dẫn đến các quy định chặt chẽ hơn trong tương lai.

Giá trị của phân tích trên chuỗi

TRM Labs có khả năng theo dõi và phân tích dòng tiền này cho thấy công nghệ phân tích trên chuỗi đã trưởng thành đáng kể. Điều này cung cấp công cụ cho các cơ quan thực thi pháp luật và các sàn giao dịch, nhưng cũng đồng nghĩa với việc mọi hành vi trốn tránh trừng phạt đều có nguy cơ bị phát hiện.

Tiến trình quản lý và chống lừa đảo

Theo các nguồn tin liên quan, ngành đã xây dựng hệ thống chống lừa đảo ngày càng hoàn thiện hơn. T3 FCU (được xây dựng hợp tác bởi TRON DAO, Tether và TRM Labs) đã thiết lập cơ chế phối hợp với hơn 30 cơ quan thực thi pháp luật toàn cầu, đóng băng hơn 300 triệu USD tài sản liên quan. Điều này cho thấy, dù các phần tử phạm pháp đang tìm cách khai thác lỗ hổng, các cơ quan quản lý cũng đang liên tục hoàn thiện các biện pháp phòng ngừa.

Tóm lại

Báo cáo của TRM Labs tiết lộ một mạng lưới trốn tránh trừng phạt quy mô khoảng 10 tỷ USD, hoạt động dựa trên việc khai thác lỗ hổng tuân thủ của các sàn giao dịch, tính ẩn danh của các giao dịch mã hóa và hiệu quả của mạng Tron. Ba bài học chính rút ra từ sự kiện này là:

Thứ nhất, các quy trình kiểm tra tuân thủ của sàn cần được siết chặt và duy trì liên tục, đặc biệt là với các giao dịch lớn và đáng ngờ. Thứ hai, stablecoin và hệ sinh thái công chuỗi cần đảm nhận nhiều trách nhiệm xã hội hơn, xây dựng các cơ chế kiểm soát rủi ro hoàn chỉnh hơn. Thứ ba, ngành cần nhận thức rằng lợi thế của tính minh bạch của mã hóa (theo dõi trên chuỗi) phải đi đôi với hợp tác thực thi pháp luật mạnh mẽ hơn để ngăn chặn hành vi xấu lợi dụng.

Trong ngắn hạn, sự kiện này có thể thúc đẩy việc tăng cường giám sát các sàn giao dịch tiền điện tử tại Vương quốc Anh và các khu vực khác. Về lâu dài, nó sẽ thúc đẩy toàn ngành hướng tới các tiêu chuẩn tuân thủ cao hơn.