Đặt cược lớn vào tương lai ưu tiên giọng nói — Chiến lược thế hệ AI mới của OpenAI

Thời đại nhìn chằm chằm vào màn hình điện thoại thông minh và máy tính bảng đang dần khép lại. Các tập đoàn công nghệ lớn, dẫn đầu là OpenAI, đang thúc đẩy mạnh mẽ xu hướng đặt giao diện âm thanh làm trục trung tâm của thế hệ tính toán tiếp theo. Vào tháng 12 năm 2024, công ty này đã công bố hợp nhất nhiều nhóm sản phẩm và nghiên cứu, tập trung nguồn lực vào AI âm thanh. Chuyển đổi chiến lược này đồng nghĩa với việc xem xét lại toàn diện về giao diện tính toán tại Thung lũng Silicon.

Cơ hội thị trường và xu hướng toàn ngành

Thị trường tiêu dùng đã chứng kiến sự phổ biến của giao diện âm thanh. Hơn một phần ba hộ gia đình tại Mỹ đã sử dụng loa thông minh, và các trợ lý giọng nói như Alexa hay Siri đã trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, hệ thống hiện tại chỉ giới hạn trong các nhiệm vụ đơn giản, việc xử lý các cuộc trò chuyện phức tạp hoặc trong môi trường có tiếng ồn vẫn còn là thách thức.

Bối cảnh các công ty lớn đặt cược lớn vào phát triển thiết bị ưu tiên giọng nói phản ánh mức độ trưởng thành của thị trường đang tăng nhanh. Theo lộ trình mới nhất, OpenAI dự kiến ra mắt mẫu âm thanh mới vào đầu năm 2026. Mẫu này sẽ xử lý mượt mà các gián đoạn trong cuộc trò chuyện và phản hồi trong khi người dùng vẫn đang nói chuyện, các chức năng hiện tại còn khó thực hiện.

Các tập đoàn lớn đồng loạt đầu tư

OpenAI không đơn độc trong nỗ lực này. Toàn ngành đang chứng kiến nhiều chiến lược chuyển đổi:

Động thái của Meta
Trang bị 5 mic trên kính thông minh Ray-Ban. Nhờ khả năng lọc tiếng ồn, kính đã tiến hóa thành thiết bị nghe hướng âm thanh.

Chính sách của Google
Bắt đầu thử nghiệm “Audio Overviews” từ tháng 6 năm 2024. Chuyển đổi kết quả tìm kiếm văn bản truyền thống thành tóm tắt âm thanh dạng hội thoại.

Ý tưởng của Tesla
Tích hợp các mô hình ngôn ngữ lớn như Grok vào xe hơi. Mục tiêu xây dựng môi trường trợ lý có thể điều khiển mọi thứ từ định vị, điều hòa đến giải trí bằng giọng nói.

Những khoản đầu tư song song này rõ ràng cho thấy toàn ngành đang đặt cược lớn vào việc thoát khỏi phụ thuộc vào màn hình.

Triết lý thiết kế do Jony Ive mang lại

Sự tin cậy vào tham vọng phần cứng của OpenAI có phần nhờ vào sự tham gia của cựu Giám đốc thiết kế Apple Jony Ive. Vào tháng 5 năm 2024, công ty này đã mua lại doanh nghiệp của Ive với giá 6,5 tỷ USD, mời ông về làm việc trong bộ phận phần cứng.

Ive rõ ràng nhấn mạnh giảm thiểu chứng rối loạn do phụ thuộc thiết bị. Đối với ông, thiết kế ưu tiên giọng nói không chỉ là tiến bộ công nghệ, mà còn là cơ hội để sửa chữa những tác động tiêu cực xã hội mà công nghệ từng gây ra. Mục tiêu là tạo ra trải nghiệm AI trực quan, hữu ích, hòa quyện vào cuộc sống hàng ngày mà không đòi hỏi sự chú ý liên tục về thị giác. Điều này đồng nghĩa với việc định nghĩa lại mối quan hệ giữa con người và AI.

Tiên phong trong cuộc đua thiết bị không màn hình

Cuộc đua phát triển thiết bị AI dựa trên giọng nói không chỉ có các tập đoàn lớn mà còn có các startup đầy tham vọng. Dù chưa thành công rực rỡ, nhưng toàn ngành đang tăng cường nỗ lực:

AI Pin của Humane
Dù đã đầu tư lớn cho thiết bị đeo không màn hình, kết quả chưa như kỳ vọng.
Friend AI
Dùng thiết bị đeo dạng mặt dây chuyền để ghi lại khoảnh khắc cuộc sống và kết nối bạn bè, nhưng gặp vấn đề về quyền riêng tư.

Trong khi đó, nhiều công ty khác như Sandbar hay các startup như Pebble của cựu sáng lập Eric Migicovsky đang phát triển vòng đeo AI. Các thiết bị này dự kiến ra mắt năm 2026, tương tác với AI qua các cử chỉ tay nhẹ nhàng và lệnh giọng nói.

Thách thức kỹ thuật và trách nhiệm xã hội

Chuyển đổi sang giao diện ưu tiên âm thanh đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật và xã hội:

Thách thức kỹ thuật
Thực hiện đối thoại thực sự tương đương là cực kỳ khó khăn. Các trợ lý giọng nói hiện tại thường thất bại với các truy vấn phức tạp hoặc âm thanh lặp lại. Mẫu của OpenAI dự kiến ra mắt năm 2026 nhằm giải quyết các vấn đề này, nhưng còn nhiều chặng đường phía trước.

Ý nghĩa xã hội
Mặc dù giảm thời gian màn hình có thể mang lại lợi ích sức khỏe, nhưng cần xây dựng khung đạo đức về quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu và việc nghe lén liên tục trong không gian công cộng. Ngành cần đặt ưu tiên xây dựng lòng tin, vì thành công không chỉ dựa vào năng lực công nghệ mà còn ở trách nhiệm thực thi.

Yếu tố then chốt thúc đẩy adoption

Để thúc đẩy thị trường phổ biến, cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Giao tiếp tự nhiên: Triển khai mô hình AI hiểu ngữ cảnh, cảm xúc, sắc thái
• Điều khiển rảnh tay: Sử dụng trong lái xe, nấu ăn, làm việc một cách liền mạch
• Bảo vệ quyền riêng tư: Chính sách dữ liệu rõ ràng, xử lý tại thiết bị
• Tích hợp đa nền tảng: Liên kết trong nhà, xe, thiết bị đeo
• Giá trị rõ ràng trong cuộc sống: Chứng minh lợi ích vượt trội so với thao tác màn hình truyền thống

Người dùng ban đầu sẽ chủ yếu là các chuyên gia công nghệ và người yêu thích công nghệ. Tuy nhiên, để đạt quy mô lớn, xã hội cần nhận thức rõ lợi ích trong lối sống hàng ngày.

Giao điểm trong lịch sử ngành công nghiệp

Xu hướng OpenAI đặt cược lớn vào AI âm thanh báo hiệu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử tính toán. Meta, Google, Tesla và nhiều startup cùng chia sẻ tầm nhìn này, thúc đẩy thoát khỏi thời đại dựa vào màn hình.

Thay đổi này tương đương với bước chuyển đổi từ văn bản sang giao diện đồ họa trong thời kỳ internet sơ khai. Lần này, trọng tâm chuyển từ tương tác thị giác sang thính giác. Sự tham gia của các nhà tư tưởng như Jony Ive không chỉ là đổi mới công nghệ mà còn soi sáng con đường hướng tới công nghệ nhân văn, ít xâm phạm hơn.

Tiến trình phát triển đến năm 2026 sẽ mở ra các lĩnh vực ứng dụng mới. Cuối cùng, thành bại của cuộc cách mạng ưu tiên giọng nói sẽ phụ thuộc vào khả năng đổi mới sáng tạo cân bằng với trách nhiệm đạo đức. Mục tiêu là một xã hội có công nghệ giúp nâng cao sức mạnh mà không gây xâm phạm, lắng nghe mà không gây nghiện.