FUD trong Crypto: Tại sao các nhà giao dịch không thể bỏ qua lực lượng ảnh hưởng đến thị trường này

Nếu bạn giao dịch tiền điện tử, có lẽ bạn đã nghe thấy FUD được thổi phồng trên Twitter, Discord và Telegram. Nhưng vấn đề ở đây—hiểu FUD không chỉ là biệt ngữ trong giới crypto. Đó là sự khác biệt giữa việc giữ bình tĩnh trong thời kỳ thị trường giảm và bán hoảng loạn Bitcoin (BTC) hoặc Ethereum (ETH) với lỗ.

Một câu chuyện FUD đơn lẻ có thể làm rung chuyển toàn bộ hệ sinh thái crypto. Giá giảm. Danh mục rút đỏ. Các khoản đầu tư thay đổi trong vòng vài giờ. Đó là lý do tại sao việc học cách nhận diện FUD, phản ứng với nó, và thậm chí kiếm lợi từ nó là điều cần thiết cho bất kỳ ai nghiêm túc với việc giao dịch tài sản kỹ thuật số.

Chính xác FUD là gì, và nó xuất phát từ đâu?

FUD viết tắt của “fear, uncertainty, and doubt” (sợ hãi, không chắc chắn và hoài nghi). Trong thế giới crypto, nó mô tả bất kỳ câu chuyện tiêu cực, tin đồn hoặc tin tức chính thức nào nhằm làm trader lo lắng về một đồng tiền điện tử hoặc thị trường rộng lớn hơn. Dù thông tin có đúng sự thật hay chỉ là suy đoán, mục đích luôn giống nhau: gây lo lắng.

Thú vị là, FUD không bắt nguồn từ crypto. Vào những năm 1990, IBM đã dùng thuật ngữ này để mô tả cách các công ty công nghệ lan truyền thông tin tiêu cực về đối thủ nhằm làm khách hàng ngừng mua sản phẩm của họ. Đến ngày nay, cùng tâm lý đó vẫn áp dụng cho tài sản kỹ thuật số—chỉ khác là quy mô lớn hơn, khi tiền thật di chuyển vào và ra khỏi các vị thế trong vài giây.

Làm thế nào FUD tạo ra hỗn loạn thị trường: Ví dụ thực tế

Sức mạnh của FUD trở nên rõ ràng khi bạn xem các sự kiện thị trường thực tế.

Sự đảo chiều Bitcoin của Elon Musk (Tháng 5 2021)

Tháng 5 năm 2021, CEO Tesla Elon Musk—người từng là người ủng hộ Bitcoin tích cực—đã thông báo rằng Tesla sẽ không còn chấp nhận BTC để mua xe nữa do lo ngại về tác động môi trường của việc tiêu thụ năng lượng của Bitcoin. Từ một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới và một công ty vừa đầu tư hàng tỷ USD vào Bitcoin, tuyên bố này như một cú sốc.

Thị trường phản ứng ngay lập tức. Giá Bitcoin giảm gần 10% gần như ngay lập tức. Tại sao? Bởi vì uy tín của Musk và vị thế khổng lồ của Tesla khiến các trader tin rằng mối lo ngại này là hợp lệ và có thực. Sợ hãi lan truyền trên mạng xã hội trong vòng vài phút.

Sự sụp đổ của FTX (Tháng 11 2022)

Một sự kiện FUD còn gay cấn hơn xảy ra khi trang tin tức crypto CoinDesk đăng bài điều tra tiết lộ các vấn đề về bảng cân đối kế toán của Alameda Research. Alameda thuộc sở hữu của FTX—lúc đó là một trong những sàn giao dịch crypto tập trung lớn nhất thế giới.

Câu chuyện leo thang khi tin tức cho biết FTX đã chuyển khoản khách hàng cho Alameda để bù đắp các khoản lỗ lớn trong giao dịch. Trong vòng vài ngày, FTX ngừng rút tiền và nộp đơn phá sản, nợ khách hàng 8 tỷ USD tài sản. Sự sụp đổ này đã kích hoạt làn sóng bán tháo lớn trên Bitcoin và altcoin khi các trader nhận ra rằng ngay cả các sàn giao dịch lớn, nổi tiếng nhất cũng có thể sụp đổ.

Tại sao FUD lại hiệu quả với trader (Và cách nhận diện nó)

FUD lan truyền khác với tin tức có thật. Thường thì, một câu chuyện tiêu cực bắt đầu trên mạng xã hội—Twitter, Telegram hoặc Discord—nơi cộng đồng crypto tụ họp. Khi nó bắt đầu lan rộng, các phương tiện truyền thông tài chính chính thống như Bloomberg, Forbes hoặc Yahoo Finance sẽ đưa tin, làm tăng cường câu chuyện.

Nhưng đây là điểm tinh tế: không phải tất cả các tin tiêu cực đều là FUD. Các trader cần tin rằng câu chuyện đó vừa chân thực vừa gây thiệt hại đáng kể cho khoản holdings của họ thì mới gây ra bán hoảng loạn. Nếu trader cho rằng câu chuyện là vô căn cứ hoặc chỉ là một trở ngại tạm thời, họ sẽ không bán. Thậm chí có người mua vào khi FUD tăng cao, hy vọng giá sẽ phục hồi.

Nguy hiểm thực sự là khi các nguồn tin đáng tin cậy đưa ra thông tin tiêu cực mà trader không dễ dàng phủ nhận. Đó là lúc thị trường di chuyển.

FUD vs. FOMO: Hai lực lượng cảm xúc định hình giá crypto

Phản ứng ngược lại của FUD là FOMO—sợ bỏ lỡ cơ hội. FOMO xảy ra khi có tin tích cực mới xuất hiện (như một quốc gia chấp nhận Bitcoin làm tiền tệ hợp pháp hoặc một người nổi tiếng lớn ủng hộ crypto). FOMO kích hoạt mua hoảng loạn thay vì bán hoảng loạn.

Trong các đợt tăng FOMO, trader đổ xô mở vị thế, săn giá cao hơn. Một số trader có kinh nghiệm dùng điều này như một cơ hội thoát—bán vào đà tăng với giá cao, rồi chờ đợi thị trường nguội đi để mua lại với giá thấp hơn.

Chu kỳ đơn giản: FUD khiến trader muốn thoát ra. FOMO khiến họ muốn vào. Cả hai cảm xúc đều có thể mang lại lợi nhuận nếu bạn hiểu rõ, nhưng cũng có thể gây thiệt hại lớn nếu để chúng kiểm soát quyết định của bạn.

Các công cụ trader crypto sử dụng để theo dõi FUD trong thời gian thực

Trader thành công không chỉ phản ứng với FUD—họ theo dõi nó một cách chủ động bằng các công cụ và nền tảng chuyên dụng.

Nguồn cấp dữ liệu mạng xã hội

Twitter, Telegram và Discord là nơi FUD xuất hiện đầu tiên. Hàng nghìn cộng đồng crypto thảo luận về biến động thị trường trong thời gian thực. Các câu chuyện FUD lớn gần như luôn xuất hiện trên các nền tảng này trước khi đến các phương tiện chính thống.

Các ấn phẩm tin tức crypto

Các trang như CoinDesk, CoinTelegraph và Decrypt đăng các bài viết lớn về FUD với độ tin cậy cao. Nhiều trader đăng ký nhận bản tin từ các tổ chức này và quét tiêu đề hàng ngày để đi trước câu chuyện.

Chỉ số Sợ Hãi & Tham lam Crypto

Chỉ số Sợ Hãi & Tham lam của Alternative.me là công cụ phổ biến đo cảm xúc thị trường hàng ngày bằng cách phân tích biến động giá, tin đồn trên mạng xã hội và khảo sát. Chỉ số dao động từ 0 đến 100—0 thể hiện cực kỳ sợ hãi (điều kiện FUD cao nhất), 100 thể hiện tham lam quá mức (FOMO cao nhất). Điểm thấp hơn báo hiệu FUD gia tăng trong thị trường.

Chỉ số biến động (Volatility Index)

Crypto Volatility Index (CVI) theo dõi biến động giá trung bình của các tài sản kỹ thuật số. Biến động cao thường liên quan đến hỗn loạn thị trường do FUD thúc đẩy, vì vậy trader theo dõi chỉ số này rất kỹ.

Thị phần Bitcoin (Bitcoin Dominance)

Thị phần Bitcoin đo tỷ lệ phần trăm của tổng vốn hóa thị trường crypto nằm trong Bitcoin. Khi thị phần cao, cho thấy trader đang chạy vào các tài sản an toàn, lớn hơn—đây là dấu hiệu của FUD và tâm lý rút lui rủi ro. Khi thị phần giảm, cho thấy trader thoải mái hơn với các altcoin rủi ro hơn, tức là ít FUD hơn tổng thể.

Các phản ứng của trader khác nhau với FUD

Trader phản ứng với FUD tùy theo chiến lược và mức độ chấp nhận rủi ro của họ.

Có người bán hoảng loạn khi FUD xuất hiện, chịu lỗ để tránh thiệt hại lớn hơn. Đây là phản ứng cảm xúc nhất và thường tốn kém nhất.

Có người giữ vững vị thế, tin rằng FUD chỉ là tiếng ồn tạm thời sẽ qua đi. Những trader này có niềm tin mạnh mẽ hơn và tầm nhìn dài hạn hơn.

Trader tinh ý còn kiếm lợi từ FUD bằng cách sử dụng các sản phẩm phái sinh như perpetual swaps—cho phép họ short crypto và kiếm lợi khi giá giảm. Vì vậy, khi FUD xảy ra, các trader có kinh nghiệm không chỉ bảo vệ danh mục của mình mà còn kiếm tiền từ đợt giảm giá.

Kết luận: FUD là một phần tất yếu của giao dịch crypto

FUD đã ăn sâu vào tâm lý thị trường crypto. Nó di chuyển giá. Nó phá hủy danh mục. Nó tạo ra cơ hội.

Những trader thành công không phải là những người bỏ qua FUD hoặc hoảng loạn theo nó—họ là những người hiểu rõ, theo dõi có hệ thống và phản ứng chiến lược. Dù bạn đang nắm giữ Bitcoin, Ethereum hay altcoin, việc cập nhật các câu chuyện FUD là điều không thể bỏ qua. Nó cực kỳ cần thiết.

Lần tới khi bạn thấy FUD lan truyền trên mạng xã hội, bạn sẽ biết chính xác chuyện gì đang xảy ra và điều đó có thể ảnh hưởng như thế nào đến các giao dịch của bạn.