Tổng kết cuộc thi Perp DEX năm 2025: Từ Hyperliquid độc tôn đến tranh giành quyền lực, năm 2026 sẽ bắt đầu cuộc cạnh tranh thực sự

Giới thiệu: Những thay đổi cốt lõi không thể đo lường bằng khối lượng giao dịch

Thị trường hợp đồng vĩnh viễn on-chain năm 2025, dù bề ngoài có vẻ cạnh tranh về khối lượng giao dịch rực rỡ, thực chất đang thể hiện sự “chênh lệch về chất lượng và số lượng” nghiêm trọng.

Đầu năm, Hyperliquid chiếm hơn 70% thị trường, nhưng nửa cuối năm có hơn 10 nền tảng Perp DEX mới gia nhập. Đến cuối tháng 12, thị phần của Hyperliquid giảm còn khoảng 20%—chỉ nhìn vào con số thì đó là “sự sụp đổ của vị vua”. Nhưng thực tế không phải vậy.

Nhìn vào các chỉ số quan trọng, tình hình lại đảo chiều

Xem theo vị thế mở (Open Interest), Hyperliquid vẫn chiếm khoảng 49% toàn mạng lưới, khoảng 75 tỷ USD. Gấp đôi tổng OI của 4 nền tảng khác. Điều này có nghĩa là, khối lượng giao dịch lướt sóng ngắn hạn đã tăng lên, nhưng dòng vốn thực sự vẫn chủ yếu tập trung vào Hyperliquid.

Bản chất thực sự của thị trường Perp DEX: Sự thật đằng sau cơn điên dữ liệu

Lý do bảng xếp hạng khối lượng giao dịch không đáng tin cậy

Tháng 9 năm 2025, Aster nhanh chóng đạt khối lượng giao dịch 700 tỷ USD/ngày, được kỳ vọng là “Hyperliquid tiếp theo”. Nhưng ngay sau đó, nền tảng dữ liệu DeFiLlama đã loại bỏ Aster. Lý do là “dữ liệu giao dịch hoàn toàn đồng bộ với các sàn lớn CEX, phát hiện ra bất thường lớn”.

Theo dõi trên chuỗi, 96% token của Aster tập trung trong 6 ví. Tỷ lệ khối lượng/OI đạt 58, nghĩa là vòng quay vị thế này 58 lần. Thực chất, đây không phải là dòng tiền, mà là hoạt động tự vận hành dựa trên khuyến khích.

Lighter đã giành vị trí số 1 về khối lượng bằng chiến lược Zero Fee đơn giản hơn nữa, nhưng thực tế là

• Tỷ lệ Vol/OI trên 8 (giá trị bình thường là 1-2)
• Người dùng chủ yếu là các nhà đầu cơ ngắn hạn nhắm điểm thưởng airdrop
• Trong thời gian downtime giữa tháng 10, quỹ LLP mất 10%

Nói cách khác, khối lượng giao dịch nhiều không phản ánh chất lượng nền tảng, mà đã trở thành chỉ số thể hiện “độ lớn của khuyến khích”.

Chỉ số thực sự có giá trị: Thu nhập và độ ổn định

Doanh thu phí hàng tháng của EdgeX vượt quá 20 triệu USD, quy đổi ra năm khoảng 2.5 tỷ USD. Vị trí thứ hai sau Hyperliquid. Nhưng thị phần khối lượng giao dịch của EdgeX chỉ khoảng 5-6%—tức là, đóng góp phí trên mỗi người dùng cao hơn Lighter hơn 40 lần.

Sự khác biệt này là gì? Chất lượng người dùng

EdgeX là nền tảng dành cho nhà đầu tư tổ chức do Amber Group sáng lập. Có cơ sở người dùng vững chắc và hỗ trợ thanh khoản phù hợp. Paradex cũng tương tự, đặc biệt được các nhà giao dịch tổ chức tin tưởng.

Phân tích bình tĩnh 5 thế lực lớn của thị trường Perp DEX năm 2025

Hyperliquid: Vị thế vua, không dao động

• Điểm mạnh

  • Chuỗi riêng phát triển nội bộ, khả năng xử lý 200,000 giao dịch mỗi giây
  • Giao diện front-end như Binance, backend hoàn toàn phân tán
  • Nhờ HLP (Hyperliquidity Protocol), thiết lập mô hình win-win cho vốn và nền tảng
  • Độ ổn định không có lỗi kỹ thuật (không downtime kể cả trong thị trường cực đoan tháng 10)

• Thành tích theo số liệu

  • Khối lượng giao dịch 24h: luôn trong khoảng 30-100 tỷ USD
  • OI: 49% toàn mạng (khoảng 75 tỷ USD)
  • Hợp đồng vĩnh viễn BTC: chứa được vị thế khoảng 5 triệu USD trong phạm vi ±0.01%
  • Thị giá HYPE: khoảng 8.2 tỷ USD (xếp thứ 15 trong crypto)

• Thách thức

  • An toàn về mặt đồng thuận của chuỗi nội bộ chưa được kiểm chứng lâu dài
  • Cạnh tranh ngày càng gay gắt, khó tránh khỏi tốc độ thu hút người dùng mới chậm lại

Lighter: Kỹ thuật tham vọng nhưng gặp khó trong thực thi

• Công nghệ

  • ZK Rollup + StarkWare
  • Mỗi giao dịch được xác minh mã hóa, đảm bảo quyền riêng tư
  • Cơ chế “Escape Pod”: khi L2 gặp sự cố, người dùng có thể rút vốn trực tiếp về mainnet

• Vấn đề mô hình kinh doanh

  • Chiếm vị trí số 1 về khối lượng nhờ Zero Fee
  • Nhưng doanh thu từ protocol gần như bằng 0
  • Mô hình doanh thu cần được xem xét lại sau airdrop
  • Chỉ đang trao đổi vốn lấy thị trường, chưa rõ khả năng duy trì thương mại

• Lo ngại về độ ổn định

  • Chỉ sau 10 ngày ra mắt đã xảy ra sụp đổ mainnet và downtime
  • Giao diện chậm, lỗi phần mềm xuất hiện nhiều
  • Phơi bày rủi ro hệ thống trong thị trường cực đoan

EdgeX: Nền tảng âm thầm nhưng thực lực nhất

• Nền tảng kinh doanh

  • Được Amber Group ươm tạo (một trong những market maker lớn nhất thế giới)
  • Chuyên sâu phục vụ nhà đầu tư tổ chức
  • Doanh thu phí hàng năm khoảng 500 triệu USD

• Đặc điểm sản phẩm

  • Tỷ lệ phí: lệnh giới hạn 0.012%, lệnh thị trường 0.038% (mức thấp nhất ngành)
  • Chứa được khoảng 6 triệu USD BTC trong phạm vi ±0.01% (tốt hơn Hyperliquid)
  • Tập trung trải nghiệm di động: app iOS/Android, tích hợp MPC Wallet

• Điểm yếu

  • Chưa phát hành token
  • Bỏ lỡ cơn sốt airdrop, nhận diện thương hiệu còn yếu
  • “Không nổi bật”, ít thu hút người dùng phổ thông

Aster: Kỳ vọng từ Binance, thất vọng từ thị trường

• Phát nổ ban đầu

  • Tháng 9 năm 2025, tăng 2800% trong 1 tuần
  • Đạt khối lượng giao dịch 700 tỷ USD/ngày trong thời gian ngắn
  • Thị phần từng vượt 50%

• Điểm chuyển biến

  • Bị nghi vấn dữ liệu, bị loại khỏi DeFiLlama
  • Phân tích on-chain cho thấy 96% token tập trung trong 6 ví
  • Khủng hoảng tín nhiệm: giá giảm mạnh từ đỉnh cao, hiện quanh $0.7

• Triển vọng 2026

  • Nếu còn được Binance hỗ trợ, khả năng lấy lại thị phần vẫn còn
  • Nhưng vết thương tín nhiệm khó lành

Paradex: Tham vọng nền tảng đa chức năng

• Phân biệt sản phẩm

  • Xây dựng trên Starknet L2, có “Paradex Network” độc lập
  • Ý tưởng tích hợp hợp đồng vĩnh viễn + quyền chọn vĩnh viễn + spot
  • Hỗ trợ một tài khoản, nhiều mô hình ký quỹ (theo giai đoạn, toàn bộ, danh mục)

• Chính sách khuyến khích có kỷ luật

  • Giữ tỷ lệ Vol/OI trong mức 1-2 bình thường
  • Không có đỉnh đột biến bất thường
  • Tập trung vào giá trị dài hạn hơn là đầu cơ ngắn hạn

• Hiện trạng

  • TVL: khoảng 170 triệu USD
  • Khối lượng giao dịch hàng ngày: khoảng 2 tỷ USD
  • OI: khoảng 770 triệu USD
  • Dù thị trường nhỏ, vẫn duy trì đà tăng ổn định

5 rủi ro lớn mà thị trường Perp DEX đang đối mặt

1. Mở rộng các lỗ hổng công nghệ

Các nền tảng mới thường dùng kiến trúc phức tạp hơn. Rủi ro về lỗi, sự cố tăng lên.

Lighter ngay sau khi ra mắt đã sụp database. Hyperliquid chưa qua kiểm chứng lâu dài về độ an toàn đồng thuận. Rủi ro về smart contract, lỗi ghép nối, thao túng giá oracle là không thể tránh khỏi.

2. Bùng phát tokenomics

Mỗi nền tảng đều đặt giá token như “sợi dây sống” của hệ sinh thái.

Nhưng thị trường rất biến động. Nếu token của nền tảng sụp đổ, sẽ mất động lực của người dùng, thậm chí dẫn đến “bắt đáy”. Nếu giá token của Lighter thấp hơn kỳ vọng, người dùng có khối lượng giao dịch sẽ lập tức rút lui.

3. Thiếu khả năng chịu đựng biến động cực đoan của thị trường

Thị trường hợp đồng on-chain còn nhỏ. Trong biến động lớn, có thể xảy ra cạn thanh khoản, slippage tăng vọt.

Trong “sự sụp đổ ngày 11 tháng 10 năm 2025”, có đến 19 tỷ USD vị thế bị thanh lý. Một số nền tảng ít chịu đựng rủi ro sẽ sụp đổ, thiếu hụt vốn.

4. Không chắc chắn về quy định pháp lý

Khi khối lượng hợp đồng phái sinh on-chain tăng, các cơ quan quản lý chắc chắn sẽ siết chặt.

Nhiều quốc gia cấm các nền tảng không phép cung cấp đòn bẩy cao cho người dùng nội địa. Dù phân tán, áp lực quy định có thể làm giảm lòng tin của người dùng.

5. Phổ biến thao túng khối lượng giao dịch

Nghi vấn gian lận dữ liệu của Aster chỉ là phần mở đầu. Miễn còn chiến tranh khuyến khích, các hoạt động thao túng vẫn tồn tại.

Các nhà đầu tư cần không bị mê hoặc bởi bảng xếp hạng khối lượng, mà tập trung vào các chỉ số cứng như OI, doanh thu phí, tỷ lệ giữ chân người dùng.

Triển vọng 2026: Từ “tăng trưởng hoang dã” sang “quản lý chính xác”

Xu hướng 1: Tái cơ cấu thị trường

Hyperliquid có khả năng duy trì vị thế dẫn đầu dựa trên nền tảng OI sâu rộng.

Nếu Lighter giữ được hoạt động của người dùng, sẽ là đối thủ lớn nhất về khối lượng. EdgeX mở rộng thị phần trong thị trường tổ chức. Paradex có cơ hội vươn lên từ tầng thứ hai nhờ phân biệt sản phẩm.

Cấu trúc chung sẽ chuyển từ “một mạnh nhiều yếu” sang “một vượt nhiều mạnh”. Hyperliquid duy trì ưu thế ổn định, các nền tảng khác cũng xác lập các niche riêng.

Xu hướng 2: Chuyển đổi từ “số lượng” sang “chất lượng”

Thoát khỏi cuộc đua khối lượng giao dịch năm 2025. Quay trở lại các chỉ số cốt lõi như tỷ lệ Vol/OI, doanh thu phí, tỷ lệ giữ chân người dùng.

Tăng trưởng người dùng mới sẽ mang tính hữu cơ hơn. Chiến tranh khuyến khích quá mức sẽ dịu lại, chuyển sang cạnh tranh về trải nghiệm người dùng.

Sau khi airdrop kết thúc, các nhà đầu cơ giảm bớt. Tỷ lệ trader có nhu cầu thực sự tăng lên.

Xu hướng 3: Thúc đẩy đa dạng hóa sản phẩm

Paradex dự định ra mắt quyền chọn vĩnh viễn + giao dịch spot, sẽ là thử thách lớn. Thành công sẽ thúc đẩy các nền tảng khác theo đuổi.

Xuất hiện các hợp đồng kỳ hạn ngắn, RWA (như vàng, chỉ số chứng khoán). Tích hợp social trading, chiến lược thuật toán.

Sự hội tụ giữa sàn giao dịch và quản lý tài sản sẽ ngày càng sâu sắc, tiến tới từ “DEX hợp đồng vĩnh viễn” thành “nền tảng phái sinh toàn diện”.

Xu hướng 4: Hình thành khung quy định

Năm 2026, khả năng xuất hiện các hướng dẫn quy định về phái sinh phân tán theo từng giai đoạn.

Một số nền tảng sẽ thiết lập “cửa sổ tuân thủ”, cung cấp phiên bản phù hợp quy định (tham khảo tiền lệ của dYdX).

Nếu Hyperliquid muốn mở rộng thị trường Mỹ, có thể xem xét đăng ký nền tảng phái sinh (SEF).

Giữ nguyên hình thức mở cửa ẩn danh, đồng thời mở kênh tuân thủ riêng, chiến lược “hai chân một giày” sẽ phổ biến.

Xu hướng 5: Áp lực tham gia của các ông lớn CEX đã có sẵn

Các sàn tập trung cũng không thể im lặng. Việc chiếm lĩnh thị phần hợp đồng phân tán là tất yếu chiến lược.

Một số CEX lớn đã bắt đầu phát triển sản phẩm phân tán. Cung cấp dịch vụ theo mô hình “tập trung + phân tán” trở thành xu hướng mới.

Các nền tảng mới cũng tự ươm tạo DEX riêng. Thách thức các nhà lãnh đạo cũ bằng ý tưởng on-chain mới.

Cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhưng mở rộng thị phần và dòng vốn toàn thị trường vẫn chắc chắn diễn ra.

Cuối cùng: 3 điểm nhà đầu tư không được bỏ qua

1. Khối lượng giao dịch chỉ là chỉ số phù phiếm

   • Nhất định phải kiểm tra lại bằng OI, doanh thu phí, tỷ lệ Vol/OI

2. Kết hợp công nghệ và kinh doanh là tất cả

   • Chỉ có công nghệ cao không đủ để sống sót. Mô hình doanh thu bền vững là bắt buộc

3. Cách tiếp cận quy định là điểm phân biệt

   • Đừng sợ quy định, mà chiến lược hóa để doanh nghiệp trở thành người dẫn đầu tiếp theo

Thị trường Perp DEX năm 2026 sẽ không còn chú trọng vào khối lượng rực rỡ nữa, mà là “chất lượng và độ bền vững”. Những doanh nghiệp không lừa dối người dùng, trung thực với công nghệ, và tin vào giá trị dài hạn mới là người sống sót.