Mùa vụ tổng tuyển cử: cách các meme coin trở thành "máy khai thác giá trị hoàn hảo"

Khi Donald Trump và Melania ra mắt các token TRUMP và MELANIA vào tháng 1 năm 2025, thị trường đã ghi nhận một cuối tuần lịch sử. Giá đã tăng vọt trong vài giờ, tạo ra vốn hóa thị trường vượt quá 5 tỷ đô la. Nhưng những gì tăng nhanh thì giảm còn nhanh hơn: TRUMP giảm 92% từ đỉnh 78.10 đô la xuống còn 4.97 đô la, trong khi MELANIA sụt giảm 99% chỉ còn khoảng 0.16 đô la. Hàng trăm nghìn nhà đầu tư rơi vào cảnh phá sản trong khi một vòng tròn kín các nhà giao dịch đã rút ra hơn 350 triệu đô la.

Mảnh ghép bị mất: Bill Zanker và dòng họ “kiếm tiền từ mọi thứ”

Phía sau “Fight Fight Fight LLC” — tổ chức ẩn danh đã đăng ký các token tổng thống — là Bill Zanker, doanh nhân 71 tuổi đã từng hợp tác với Trump trong nhiều dự án sinh lợi. Sự nghiệp của ông là một danh mục các doanh nghiệp gây tranh cãi: từng quảng bá các dòng tâm linh trong những năm 90, tổ chức “Triển lãm Giàu có Bất động sản” thu hút khán giả, và gần đây nhất kiếm hàng triệu đô la bằng cách phát hành thẻ kỹ thuật số của Trump giá 99 đô la, với hình ảnh cựu tổng thống như một thợ săn có tia laser trong mắt.

Ông không phản hồi yêu cầu bình luận, nhưng sự có mặt của ông đã được xác nhận trong các tài liệu của Delaware. Con trai ông, Dylan, cũng tham gia vào hệ sinh thái tiền điện tử, xuất hiện trong các hội nghị ngành và chụp hình với các nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực.

Mạng lưới các nhà giao dịch: từ “cố vấn tổng thống” đến CEO im lặng

Điều thú vị bắt đầu khi các nhà điều tra bắt đầu theo dõi các giao dịch trên blockchain. Một địa chỉ đã mua 1.1 triệu đô la TRUMP trong vài giây — rõ ràng có thông tin nội bộ — và bán ra sau đó ba ngày với lợi nhuận 100 triệu đô la. Một địa chỉ khác mua MELANIA trước khi ra mắt công khai và thu về 2.4 triệu đô la lợi nhuận.

Phân tích các chuỗi giao dịch này đã tiết lộ các mối liên hệ đáng ngờ: cả hai địa chỉ đều thuộc về cùng một nhà giao dịch hoặc nhóm tạo ra MELANIA. Thậm chí, cấu trúc kỹ thuật hỗ trợ MELANIA còn liên kết với token LIBRA của tổng thống Argentina Javier Milei — một dự án cũng sụp đổ và khiến các nhà đầu tư mất hết.

Hayden Davis: từ bộ phận đến hàng triệu “không kiếm được”

Cố vấn tiền điện tử của Milei, Hayden Davis, 32 tuổi, từng là kẻ đào ngũ của Liberty University, đã trở thành mối liên hệ then chốt. Davis làm việc cùng cha là Tom, người từng bị bắt vì giả mạo séc trong quá khứ. Cả hai thành lập Kelsier Ventures, một dạng ngân hàng đầu tư tiền điện tử “tư vấn” cho các nhà phát hành token, kết nối họ với các influencer và quản lý các hoạt động.

Theo các nhà điều tra phân tích các giao dịch blockchain, Davis và các cộng sự đã kiếm hơn 150 triệu đô la qua các hoạt động meme coin theo mô hình đáng ngờ: bán nội bộ → đỉnh giá → sụp đổ nhanh.

Khi vụ bê bối nổ ra ở Argentina, Davis đã đăng một video thừa nhận đã giúp ra mắt LIBRA. “Vâng, tôi là cố vấn của Javier Milei”, anh nói trong chiếc áo hoodie sọc bình thường và kính phi công. Anh thừa nhận đã kiếm 100 triệu đô la từ việc bán token, nhưng cho rằng mình chỉ “giữ tiền” — số tiền đó chưa từng được hoàn trả. Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn với một YouTuber chống lừa đảo, Davis lần đầu tiết lộ đã “tham gia vào việc phát hành MELANIA”, mặc dù không nói rõ vai trò chính xác của mình.

“TRUMP, MELANIA, LIBRA… bạn có thể tiếp tục danh sách, tất cả chỉ là trò chơi”, Davis thừa nhận, khuyên các nhà đầu tư nên tránh hoàn toàn thị trường meme coin.

Ben Chow và Meow: nền tảng đằng sau các tổng thống

Các tài liệu xem xét cho thấy Davis thường xuyên liên lạc với Ben Chow, lúc đó là CEO của một nền tảng tiền điện tử, thường xuyên đề cập đến “chỉ thị” của mình trong các tin nhắn và cuộc gọi. Khi một cựu cộng sự của Davis được phỏng vấn, ông tiết lộ rằng Chow “rất tham gia vào các đợt ra mắt meme coin lớn của sàn giao dịch”.

Sau khi LIBRA sụp đổ, cựu cộng sự đã đối chất với Chow trong một cuộc gọi video ghi âm. Chow thừa nhận đã giới thiệu Davis với nhóm của Melania: “Chỉ là làm cầu nối thôi”, ông nói một cách ngượng ngùng. Sự tồn tại của cuộc gọi này đã gây ra một vụ bê bối, và không lâu sau Chow đã từ chức mà không giải thích rõ ràng.

Nhưng Chow không phải là người đứng đầu thực sự. Đằng sau ông là “Meow”, hình đại diện của một con mèo đội mũ phi hành gia, tượng trưng cho Ming Yeow Ng, một doanh nhân Singapore khoảng 40 tuổi. Ng là đồng sáng lập của một nền tảng tiền điện tử theo các báo cáo đã thu về 134 triệu đô la trong năm trước, với 90% đến từ phí hoa hồng meme coin.

Ming Yeow Ng: triết gia của “bồn tắm bẩn”

Việc tìm thấy Ng không khó — ông là một người nổi tiếng trong cộng đồng trader meme coin. Trong các cuộc họp với phóng viên tại Singapore, Ng trình bày một triết lý kỳ lạ: ông cho rằng “tất cả các tài sản tài chính đều là meme coin” vì giá trị của chúng phụ thuộc vào “niềm tin tập thể”. Ngay cả đồng đô la Mỹ cũng là một meme coin, theo lý luận của ông.

Ng lớn lên ở Singapore trong một quầy hàng thực phẩm chợ. Ông học kỹ thuật phần mềm và sau đó làm việc tại San Francisco, tạo ra các công cụ cho mạng xã hội. Ông bị mê hoặc bởi tiền điện tử trong một “tiệc chủ đề Dogecoin”.

Khi bị hỏi về việc nền tảng của ông tham gia vào các token của Trump, Melania và Milei, Ng trở nên tránh né. Ông thừa nhận có người trong nhóm của Trump đã liên hệ với công ty của ông để yêu cầu “hỗ trợ kỹ thuật”, nhưng khẳng định chỉ cung cấp dịch vụ đó — không hơn. “Không có thỏa thuận ngầm nào cả”, ông nói.

Ông bảo vệ nền tảng của mình bằng cách nói rằng họ muốn “cho phép bất kỳ ai phát hành token nào” mà không “quản lý ý định của các nhà phát hành”. Khi được gợi ý rằng công ty của ông tạo điều kiện cho các vụ lừa đảo, Ng đã dùng một phép ẩn dụ: “đừng vứt đứa bé cùng nước rửa chén bẩn. Trong bồn tắm có thể có phân chó, phân trẻ sơ sinh, thậm chí E. coli, nhưng có thể vẫn có một đứa bé thật sự”.

Mô hình thao túng: “bán hết khả năng”

Một cựu cộng sự của Davis tiết lộ chiến thuật trung tâm: trong các trò chuyện riêng tư, Davis viết hướng dẫn rõ ràng cho các nhà giao dịch của mình. “Bán hết khả năng, dù giá có về 0”, ông ra lệnh. Đặc biệt đối với MELANIA, ông chỉ đạo: “bán khi vốn hóa đạt 100 triệu đô la và làm điều đó một cách ẩn danh”.

Các nhà giao dịch sử dụng kỹ thuật gọi là “sniping”: mua hàng loạt trong đợt ra mắt với thông tin nội bộ, chờ đợi các nhà đầu tư khác tham gia, rồi bán toàn bộ vị trí gây ra sự sụp đổ giá khiến các người mua cuối cùng lỗ nặng.

Mô hình này lặp lại với LIBRA ở Argentina, với kết quả tương tự: đỉnh nhanh, bán tháo nội bộ, sụp đổ thảm khốc.

Phản ứng của chính quyền và sự im lặng của các cơ quan quản lý

Khi Trump bị hỏi về các token trong cuộc họp báo tổng thống đầu tiên, ông trả lời mơ hồ: “Ngoài việc biết tôi đã phát hành nó, tôi không biết gì về điều đó”. Phát ngôn viên Nhà Trắng, Karoline Leavitt, còn rõ ràng hơn: “Tổng thống và gia đình ông chưa bao giờ và sẽ không bao giờ có xung đột lợi ích”.

Một tháng sau khi ra mắt, SEC Mỹ tuyên bố rằng họ “không điều chỉnh” các meme coin, chỉ cảnh báo rằng “các luật chống gian lận khác có thể áp dụng”. Cho đến nay, chưa có cơ quan quản lý hay công tố viên nào can thiệp.

Giao dịch kiếm lời: tiệc tối và lời hứa không thực hiện được

Tháng 4 năm 2025, trang web của TRUMP thông báo rằng các “nhà đầu tư lớn nhất” sẽ có cơ hội gặp gỡ tổng thống. 220 nhà mua hàng lớn nhất được mời đến một câu lạc bộ golf ở Virginia.

Người mua lớn nhất là Justin Sun, tỷ phú tiền điện tử đã đầu tư 15 triệu đô la vào TRUMP. Tháng trước, các cơ quan quản lý Mỹ đã bất ngờ khởi tố vụ án gian lận chống lại Sun, gây nghi ngờ.

Zanker tham dự với vai trò chủ trì. Ông lên sân khấu và giơ tạp chí có hình Sun trên bìa. Nhưng đêm đó không như mong đợi của các khách mời: một người tham dự báo rằng không ai nói chuyện riêng với tổng thống. Trump đến bằng trực thăng, phát biểu một bài phát biểu chung chung về “nghị lực của crypto” rồi rời đi.

Sụp đổ và di sản của hỗn loạn

Tính đến ngày 10 tháng 12, TRUMP đã giảm còn 4.97 đô la từ đỉnh 78.10 đô la. MELANIA chỉ còn khoảng 0.16 đô la, gần như không còn giá trị. Tổng khối lượng giao dịch meme coin giảm 92% trong tháng 11 so với đỉnh tháng 1.

Davis biến mất khỏi sân khấu công cộng — các mạng xã hội của ông không hoạt động, nhưng blockchain vẫn cho thấy ông vẫn đang vận hành các token. Zanker công bố một dự án mới: một trò chơi di động mang tên “Trump Billionaire Club” với các yếu tố meme coin, nhưng tin tức này không làm giá thay đổi.

Trong khi đó, Ng đã ra mắt đồng tiền điện tử của riêng mình vào tháng 10 với vốn hóa hơn 300 triệu đô la, củng cố vị trí của ông trong hệ sinh thái.

“Máy móc khai thác giá trị” không có quy định

Một luật sư ở New York chuyên về gian lận thị trường mô tả hiện tượng này như “một chiếc máy khai thác giá trị hoàn hảo do những người rất có năng lực thiết kế”. Năm 2025, ông đã kiện nhiều nền tảng thay mặt các nhà đầu tư, gọi chúng là “casino do insiders thao túng”. Các vụ kiện vẫn chưa được giải quyết, chưa trực tiếp cáo buộc Trump hay Milei có hành vi sai trái.

Trong khi các nhà giao dịch như Davis, Chow và Ng giữ im lặng về lợi nhuận cụ thể của họ, gia đình Trump đã đa dạng hóa “danh mục xung đột lợi ích” của mình: tổng thống đã thúc đẩy “chính phủ mua dự trữ chiến lược bitcoin”; con trai ông, Eric, sở hữu một công ty khai thác bitcoin; Trump đã ân xá cho các tỷ phú crypto quan trọng cho doanh nghiệp của mình.

Thực tế đơn giản là: dưới thời Trump, khi các nhà thổi phồng làm luật, thị trường trở thành một sân chơi không có sự phân xử thực sự. Meme coin chỉ là tập phim nổi bật nhất của một sự thật khó chịu: với đủ sự chú ý của truyền thông, sự ẩn danh của blockchain và các phép màu chính trị, biến hype thành tiền mặt đã không còn là lừa đảo mà trở thành chính sách chính thức.