Động lực khởi nghiệp của châu Âu thể hiện qua các con số: Giữa những thách thức và tín hiệu hy vọng

Ở cái nhìn đầu tiên, cảnh startup châu Âu có vẻ sôi động hơn bao giờ hết – nhưng dữ liệu thị trường hiện có chỉ phù hợp phần nào với nhận thức này. Tình hình thực tế phức tạp hơn: Thị trường vốn mạo hiểm châu Âu vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau sự điều chỉnh toàn cầu của năm 2022 và 2023, nhưng đã có những dấu hiệu cho thấy xu hướng chuyển biến tích cực.

Đầu tư trì trệ, gây quỹ sụt giảm

Theo PitchBook, tính đến quý III năm 2025, tổng cộng 43,7 tỷ euro đã chảy vào các startup châu Âu – phân bổ qua 7.743 giao dịch. Dự báo cho cả năm cho thấy tổng số đầu tư này sẽ không vượt quá 62,1 tỷ euro của năm 2024. Như vậy, các khoản đầu tư này phù hợp hơn với xu hướng đi ngang chứ không phải xu hướng tăng trưởng.

Tình hình gây quỹ của các quỹ VC còn nghiêm trọng hơn. Các công ty vốn mạo hiểm châu Âu trong cùng kỳ chỉ huy động được 8,3 tỷ euro – một con số cho thấy kết quả gây quỹ hàng năm thấp nhất trong thập kỷ qua. Điều này trái ngược rõ rệt với Mỹ, nơi các thương vụ VC đã vượt qua tổng giá trị của năm 2022, 2023 và 2024 vào cuối quý III năm 2025.

Theo các nhà phân tích, sự giảm sút gây quỹ khoảng 50 đến 60 phần trăm là đáng kể. Một phần lớn của sự sụt giảm này được bù đắp bởi các nhà quản lý mới nổi, chứ không phải các quỹ mega đã huy động vốn mạnh mẽ trong năm trước.

Người Mỹ trở lại – với ưu tiên mới

Tuy nhiên, một điểm ngoặt quan trọng là sự tham gia ngày càng nhiều của các nhà đầu tư Mỹ. Năm 2023, tỷ lệ phần trăm các thương vụ Venture tại châu Âu của Mỹ đạt đỉnh 19%. Kể từ đó, tỷ lệ này liên tục tăng. Các VC Mỹ dường như đang khám phá lại châu Âu.

Nguyên nhân nằm ở cách tính định giá: Trong khi ở Mỹ, giá trị đầu vào cho công nghệ AI khó đạt được do các hệ số nhân cao, thì châu Âu với định giá hợp lý hơn mang lại cơ hội đầu tư tốt hơn cho các nhà đầu tư quốc tế muốn đầu tư vào các công nghệ tương tự.

Tài năng AI châu Âu thu hút vốn toàn cầu

Các câu chuyện thành công cụ thể minh chứng rõ xu hướng này. Phòng nghiên cứu AI của Pháp, Mistral, đã hoàn thành vòng Series-C trị giá 1,7 tỷ euro vào tháng 9 – có sự góp mặt của Andreessen Horowitz, Nvidia và Lightspeed. Điều này cho thấy: Tài năng công nghệ châu Âu với tham vọng toàn cầu vẫn thu hút các nhà đầu tư toàn cầu.

Tương tự, startup Vibe-Coding của Thụy Điển, Lovable, mới đây đã công bố vòng gọi vốn Series-B trị giá 330 triệu USD. Vòng này do các nhà VC Mỹ như Salesforce Ventures, CapitalG và Menlo Ventures dẫn dắt – một dấu hiệu rõ ràng cho thấy các đổi mới của châu Âu trong lĩnh vực AI đang thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư toàn cầu.

Phát hành Klarna như một bước ngoặt thúc đẩy

Việc IPO của công ty fintech Thụy Điển, Klarna, vào tháng 9 đánh dấu một bước ngoặt mang tính biểu tượng. Sau hai thập kỷ huy động vốn trên thị trường tư nhân, (6,2 tỷ USD) đã thành công trong việc thoái vốn – một tin vui giúp các LP châu Âu tin tưởng hơn vào môi trường đang thay đổi.

Những câu chuyện thành công này cũng ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà sáng lập châu Âu. Các doanh nhân ngày càng hướng theo các hình mẫu toàn cầu như Spotify, Klarna và Revolut. Họ không còn chỉ muốn trở thành người thống trị khu vực, mà còn có ý định mở rộng ra toàn cầu – một sự dịch chuyển về mức độ tham vọng chưa từng thấy trước đây.

Đầu tư VC lớn cho thập kỷ tới

Quan điểm tích cực này cũng được các nhà đầu tư lâu năm chia sẻ. Ví dụ, EQT của Thụy Điển đã đầu tư 120 tỷ USD vào các startup châu Âu trong 5 năm qua. Trong 5 năm tới, công ty dự kiến sẽ đầu tư 250 tỷ USD – một tín hiệu mạnh mẽ cho cam kết dài hạn và niềm tin vào cảnh quan startup châu Âu.