Những nơi nào trên thế giới sản xuất nhôm? Các quốc gia đứng sau sản lượng toàn cầu

Hiểu rõ nguồn gốc của nhôm tiết lộ một chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp được hình thành bởi địa lý, tài nguyên và năng lực công nghiệp. Câu trả lời không đơn giản chỉ là biết các quốc gia nào sản xuất nhiều nhất—mà còn cần phải truy nguyên kim loại qua toàn bộ quá trình sản xuất, từ khai thác quặng bauxite thô đến luyện kim nhôm cuối cùng.

Chuỗi cung ứng nhôm: Từ Bauxite đến Kim loại hoàn thiện

Nhôm hiếm khi xuất hiện dưới dạng kim loại tinh khiết trong tự nhiên, điều này có nghĩa là các hoạt động khai thác không thể lấy trực tiếp từ đất. Thay vào đó, ngành công nghiệp dựa vào quặng bauxite, được chế biến thành alumina rồi tinh luyện qua quá trình luyện kim để sản xuất nhôm. Theo US Geological Survey (USGS), tỷ lệ chuyển đổi khá đơn giản: 4 tấn bauxite khô cho ra 2 tấn alumina, cuối cùng tạo ra 1 tấn nhôm.

Tài nguyên bauxite toàn cầu ước tính từ 55 tỷ đến 75 tỷ tấn mét, với các mỏ lớn tập trung ở châu Phi, châu Đại Dương, Nam Mỹ, Caribbean và châu Á. Tính đến năm 2024, trữ lượng bauxite đã được xác nhận là 29 tỷ tấn. Năm quốc gia giữ trữ lượng bauxite lớn nhất là Guinea, Australia, Việt Nam, Indonesia và Brazil. Phân bố địa lý này giải thích phần lớn về việc các quốc gia nào chiếm ưu thế trong sản xuất nhôm ngày nay.

Khai thác bauxite sơ cấp: Nguồn nguyên liệu chính từ đâu

Năm 2024, Guinea nổi lên là nhà sản xuất bauxite lớn nhất thế giới, cung cấp 130 triệu tấn mét, theo sau là Australia với 100 triệu tấn mét và Trung Quốc với 93 triệu tấn mét. Brazil và Ấn Độ xếp thứ năm với 33 triệu và 32 triệu tấn mét tương ứng. Sự tập trung khai thác bauxite ở các khu vực nhất định này đặt nền móng cho các mô hình sản xuất nhôm toàn cầu.

Vị trí của Trung Quốc vừa là nhà khai thác bauxite khổng lồ, vừa là nhà sản xuất nhôm thể hiện cách lợi thế địa lý chuyển thành ưu thế công nghiệp. Công suất kết hợp của quốc gia này khiến Trung Quốc trở thành trung tâm trong mạng lưới cung ứng nhôm toàn cầu.

Sản xuất alumina: Trung tâm xử lý trung gian

Sau khi khai thác bauxite, nó phải được xử lý thành alumina—một sản phẩm trung gian thiết yếu. Trung Quốc đã trở thành nhà lãnh đạo không thể tranh cãi trong giai đoạn này, sản xuất 84 triệu tấn alumina, chiếm gần 60% nguồn cung toàn cầu. Australia theo sau với 18 triệu tấn (hơn 13% nguồn cung toàn cầu), trong khi Brazil, Ấn Độ và Nga hoàn thành top 5. Sự tập trung địa lý của sản xuất alumina này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ địa lý sản xuất khi theo dõi nguồn gốc toàn cầu của nhôm.

Sản xuất nhôm toàn cầu: Các nhà sản xuất hàng đầu xếp hạng

Năm 2024, sản lượng nhôm toàn cầu đạt 72 triệu tấn mét, tăng nhẹ so với 70 triệu tấn mét năm 2023. Các quốc gia sau đây chiếm lĩnh ngành:

Trung Quốc dẫn đầu vượt trội với 43 triệu tấn mét nhôm—gần 60% sản lượng toàn cầu. Cách tiếp cận tích hợp dọc của Trung Quốc, kiểm soát khai thác bauxite, xử lý alumina và luyện kim, khiến nước này trở thành nguồn cung nhôm chính của toàn cầu. Các nhà sản xuất đã tăng cường sản xuất từ cuối năm 2024 trong bối cảnh dự đoán về thuế quan của Mỹ, làm thay đổi động thái thương mại toàn cầu. Nhôm từ Trung Quốc chỉ chiếm 3% nhập khẩu của Mỹ trong năm 2024, mặc dù Chính quyền Biden đã áp thuế 25% lên nhôm Trung Quốc vào tháng 9 năm 2024, và Chính quyền Trump đã thêm 10% thuế nữa vào tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào tháng 2 năm 2025.

Ấn Độ sản xuất 4,2 triệu tấn mét trong năm 2024, giữ vị trí nhà sản xuất nhôm lớn thứ hai. Sản lượng của quốc gia này đã tăng đều đặn, vượt qua Nga vào năm 2021 khi đạt 3,97 triệu tấn mét. Các nhà sản xuất lớn gồm Hindalco Industries, công ty sản xuất nhôm cán lớn nhất thế giới có trụ sở tại Mumbai, và Vedanta, nhà sản xuất nhôm lớn nhất Ấn Độ, đã cam kết đầu tư 1 tỷ USD vào hoạt động nhôm. Xuất khẩu của Ấn Độ ít bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thuế carbon của Liên minh châu Âu đối với khí thải trực tiếp dự kiến vào năm 2026.

Nga sản xuất 3,8 triệu tấn mét trong năm 2024, tăng nhẹ so với 3,7 triệu tấn mét năm 2023. RUSAL, có trụ sở chính tại Moscow, vẫn là nhà sản xuất nhôm hàng đầu toàn cầu. Mặc dù bị trừng phạt sau cuộc xâm lược Ukraine, Nga đã chuyển hướng xuất khẩu nhôm đáng kể sang Trung Quốc—doanh thu hàng năm của Nga với Trung Quốc gần như gấp đôi trong năm 2023. Tuy nhiên, vào tháng 4 năm 2024, Mỹ và Vương quốc Anh phối hợp cấm nhập khẩu nhôm của Nga và hạn chế bán trên các sàn giao dịch kim loại toàn cầu. Đến tháng 11 năm 2024, RUSAL công bố kế hoạch giảm sản lượng ít nhất 6% do chi phí alumina tăng cao và nhu cầu nội địa giảm.

Canada sản xuất 3,3 triệu tấn mét trong năm 2024, tăng từ 3,2 triệu tấn mét trước đó. Quốc gia này vẫn là nhà cung cấp nhôm hàng đầu cho Mỹ, chiếm 56% tổng nhập khẩu nhôm của Mỹ. Quebec là trung tâm nhôm chính của Canada, có chín trong mười nhà luyện kim nhôm chính của quốc gia và một nhà lọc alumina. Rio Tinto vận hành khoảng 16 cơ sở trên toàn quốc. Tuy nhiên, việc Trump áp thuế 25% vào tháng 2 năm 2025 có thể thay đổi động thái này.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đóng góp 2,7 triệu tấn mét trong năm 2024, duy trì sản lượng ổn định so với 2,66 triệu tấn mét của năm trước. Emirates Global Aluminum, nhà sản xuất lớn nhất Trung Đông, cung cấp gần 4% nhôm toàn cầu. UAE cung cấp 8% nhập khẩu nhôm của Mỹ trong năm 2024, là nguồn cung lớn thứ hai sau Canada.

Bahrain sản xuất 1,6 triệu tấn mét trong năm 2024, gần như bằng với 1,62 triệu tấn mét của năm trước. Nhôm là một trong những nguồn thu lớn nhất của Bahrain, tạo ra 3 tỷ USD doanh thu xuất khẩu năm 2023. Nhà máy cán nhôm Gulf Aluminium Rolling Mill, thành lập năm 1981, là cơ sở nhôm đầu tiên của Trung Đông và hiện vận hành với công suất hàng năm vượt quá 165.000 tấn nhôm cán phẳng.

Australia sản xuất 1,5 triệu tấn mét trong năm 2024, giảm nhẹ so với 1,56 triệu tấn mét trước đó. Quốc gia này sở hữu 3,5 tỷ tấn bauxite dự trữ—lớn thứ tư thế giới. Tuy nhiên, Australia gặp khó khăn với chi phí năng lượng cao liên quan đến hoạt động luyện kim, khiến nó trở thành một trong những nhà sản xuất nhôm phát thải nhiều nhất thế giới. Rio Tinto vận hành hai trong số bốn nhà luyện kim nhôm của Australia, trong khi Alcoa vận hành hai mỏ bauxite, hai nhà lọc alumina và một nhà luyện kim. Tháng 1 năm 2024, Alcoa đã cắt giảm sản lượng tại nhà máy alumina Kwinana do kinh tế khó khăn.

Na Uy sản xuất 1,3 triệu tấn mét trong năm 2024, giữ nguyên sản lượng của năm trước. Quốc gia này là nhà xuất khẩu nhôm chính của Liên minh châu Âu. Norsk Hydro, một công ty nhôm và năng lượng tái tạo của Na Uy, vận hành nhà máy nhôm chính lớn nhất châu Âu tại Sunndal. Tháng 6 năm 2024, Norsk Hydro đã ra mắt thử nghiệm công nghệ hydro xanh quy mô công nghiệp trong ba năm để tái chế nhôm tại nhà máy Høyanger. Tháng 1 năm 2025, Norsk Hydro và Rio Tinto công bố khoản đầu tư chung 45 triệu USD vào công nghệ thu giữ carbon trong vòng năm năm nhằm giảm phát thải từ luyện kim nhôm.

Brazil sản xuất 1,1 triệu tấn mét trong năm 2024, tăng từ 1,02 triệu tấn mét của năm trước. Quốc gia này sở hữu trữ lượng bauxite lớn thứ tư thế giới (2,7 tỷ tấn) và xếp thứ tư toàn cầu về sản xuất bauxite, thứ ba về sản xuất alumina trong năm 2024. Albras, nhà sản xuất nhôm chính lớn nhất của Brazil, tạo ra khoảng 460.000 tấn mét mỗi năm bằng năng lượng tái tạo. Công ty này là liên doanh 51/49 giữa Norsk Hydro và Nippon Amazon Aluminum Co. Tháng 8 năm 2024, Mitsui & Co đã tăng cổ phần tại NAAC từ 21 lên 46% để thúc đẩy tiêu thụ nhôm xanh. Nhôm của Brazil phải chịu thuế nhập khẩu 25% của Trump áp đặt vào năm 2025.

Malaysia sản xuất 870.000 tấn mét trong năm 2024, giảm từ 940.000 tấn mét của năm trước. Sản lượng của quốc gia này đã tăng mạnh trong thập kỷ qua—năm 2012, Malaysia chỉ sản xuất 121.900 tấn mét. Alcom (Công ty nhôm Malaysia) vừa là nhà sản xuất nhôm cán lớn nhất vừa là nhà sản xuất nhôm lớn nhất của Malaysia. Các công ty Trung Quốc, bao gồm tập đoàn Bosai, đang tích cực xây dựng các hoạt động luyện kim nhôm tại Malaysia, với kế hoạch sản xuất đạt 1 triệu tấn mét mỗi năm.

Bức tranh mới nổi: Địa lý định hình chuỗi cung ứng nhôm toàn cầu

Hiểu rõ nguồn gốc của nhôm cuối cùng cho thấy rằng sản xuất tập trung nơi hội tụ ba điều kiện: trữ lượng bauxite dồi dào, nguồn năng lượng lớn và cơ sở hạ tầng công nghiệp phát triển. Trung Quốc chiếm ưu thế nhờ quy mô lớn và tích hợp dọc, trong khi các nhà sản xuất nhỏ hơn tận dụng lợi thế địa lý, năng lượng tái tạo hoặc vị trí chiến lược so với các thị trường lớn. Khi chính sách thuế quan thay đổi và áp lực môi trường gia tăng, nguồn cung nhôm toàn cầu sẽ tiếp tục phát triển, khiến bản đồ này trở thành công cụ thiết yếu cho các nhà đầu tư và các nhà quan sát ngành.