Từ bị động đến chủ động: 21Shares định hướng tương lai của ETF tiền điện tử

Thị trường sản phẩm giao dịch trên các sàn giao dịch (ETP) và quỹ giao dịch trên sàn (ETF) tiền điện tử đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Sau giai đoạn đầu chủ yếu do các sản phẩm thụ động như ETF hợp đồng tương lai Bitcoin và Ethereum, thị trường đang dần chuyển hướng sang các chiến lược quản lý chủ động linh hoạt hơn và có tiềm năng sinh lời cao hơn. Công ty quản lý tài sản tiền điện tử hàng đầu toàn cầu 21Shares gần đây đã khẳng định rằng quản lý chủ động sẽ trở thành động lực chính định hình bước phát triển tiếp theo của ETF tiền điện tử. Nhận định này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu thị trường mà còn báo hiệu cấu trúc sản phẩm ngành sẽ từ việc tập trung vào “theo dõi giá” đơn thuần chuyển sang “sáng tạo chiến lược” đa dạng hơn. Bài viết dựa trên quan điểm công khai của các lãnh đạo 21Shares, kết hợp dữ liệu thị trường và động thái ngành để phân tích và dự đoán xu hướng này một cách có cấu trúc.

Sự trỗi dậy của quản lý chủ động: Tại sao lúc này trở thành tâm điểm?

Chủ tịch Duncan Moir của công ty quản lý tài sản tiền điện tử 21Shares trong cuộc phỏng vấn đã đề cập rằng, khi thị trường trưởng thành, các ETF và ETP tiền điện tử sẽ vượt ra ngoài chức năng theo dõi giá đơn thuần, và chiến lược quản lý chủ động sẽ đóng vai trò then chốt. Ông cho rằng, do tài sản tiền điện tử là một loại tài sản mới nổi và vẫn đang tăng trưởng nhanh, điều này khiến chúng đặc biệt phù hợp để áp dụng quản lý chủ động. 21Shares đã bắt đầu mở rộng đội ngũ quản lý danh mục đầu tư và giao dịch của mình, dự kiến ra mắt các sản phẩm quản lý chủ động phức tạp hơn để đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư về lợi nhuận cao hơn và quản lý rủi ro tinh vi hơn.

Từ thụ động sang chủ động: Dòng chảy rõ ràng của quá trình phát triển sản phẩm

Quá trình phát triển của thị trường ETF tiền điện tử rõ ràng thể hiện sự tiến hóa từ thụ động sang chủ động.

• Giai đoạn đầu (2021-2023): Tập trung vào các sản phẩm thụ động như ETF hợp đồng tương lai Bitcoin và Ethereum tại Bắc Mỹ, cùng ETP giao ngay tại châu Âu. Giai đoạn này chủ yếu dựa vào tính hợp pháp và khả năng tiếp cận, nhà đầu tư chủ yếu muốn có tiếp xúc với giá của các tài sản tiền điện tử cơ bản.
• Giai đoạn trưởng thành (2024-2025): Khi ETF hợp đồng giao ngay Bitcoin và Ethereum tại Mỹ được phê duyệt và niêm yết, các sản phẩm thụ động bùng nổ, thu hút dòng vốn lớn. Cơ sở hạ tầng thị trường ngày càng hoàn thiện, nhu cầu phân bổ cơ bản cho tài sản tiền điện tử của nhà đầu tư được đáp ứng sơ bộ. Đồng thời, các sản phẩm phức tạp hơn bắt đầu xuất hiện, ví dụ như tích hợp chức năng staking (đặt cược) trong cấu trúc ETF để tạo ra lợi nhuận bổ sung.
• Giai đoạn mới (từ 2026 đến nay): Thị trường các sản phẩm thụ động gần như đã bão hòa, cạnh tranh ngày càng gay gắt. Các nhà phát hành bắt đầu tìm cách khác biệt hóa, và chiến lược quản lý chủ động trở thành điểm đột phá mới. Tuyên bố của 21Shares đánh dấu xu hướng này từ ngoại vi chuyển vào trung tâm, ngành bắt đầu khám phá cách thức thu lợi nhuận alpha, quản lý biến động và xây dựng danh mục đầu tư đa dạng hơn qua quản lý chủ động.

Phân tích dữ liệu: Tiềm năng tăng trưởng của các sản phẩm quản lý chủ động

Về quy mô vốn, chiến lược quản lý chủ động đã chiếm vị trí quan trọng trong thị trường tài chính truyền thống. Theo dữ liệu của Morningstar và Goldman Sachs Asset Management, đến cuối năm 2025, quy mô tài sản quản lý của ETF chủ động toàn cầu đã gần 1,8 nghìn tỷ USD. Con số khổng lồ này cho thấy chiến lược quản lý chủ động có nền tảng nhà đầu tư rộng rãi trên toàn cầu.

Trong lĩnh vực tiền điện tử, tiềm năng của quản lý chủ động có thể được quan sát qua các khía cạnh cấu trúc sau:

Phân tích cho thấy, ETF quản lý chủ động trong lĩnh vực tiền điện tử có thể giải quyết hiệu quả các hạn chế của sản phẩm thụ động trong thị trường biến động cao, hiệu quả thấp hơn của thị trường chưa hoàn thiện. Ví dụ, qua việc chọn thời điểm hợp lý, luân chuyển tài sản hoặc tích hợp các chiến lược tăng lợi nhuận (như staking), có khả năng giảm thiệt hại trong thị trường giảm giá và tăng lợi nhuận trong thị trường tăng.

Ý kiến thị trường: Các quan điểm đa chiều về nhận thức

Về xu hướng “ETF tiền điện tử chủ động”, các ý kiến trong thị trường thể hiện đa dạng:

• Người ủng hộ (đại diện là 21Shares): Thị trường tiền điện tử còn sơ khai, thông tin bất đối xứng, hiệu quả định giá chưa cao, tạo ra không gian lớn cho quản lý chủ động. Qua kết hợp chiến lược vĩ mô từ trên xuống và nghiên cứu tài sản từ dưới lên, quản lý chủ động có thể nhận diện cơ hội, kiểm soát rủi ro tốt hơn, mang lại lợi nhuận vượt trội so với theo dõi giá đơn thuần.
• Người hoài nghi: Quản lý chủ động dựa vào khả năng chọn cổ phiếu và thời điểm của quản lý quỹ, điều này khó chứng minh liên tục trong thị trường biến động mạnh như tiền điện tử. Chi phí quản lý cao và khả năng tạo lợi nhuận vượt trội không chắc chắn có thể mâu thuẫn. Ngoài ra, tính minh bạch thấp của chiến lược chủ động làm tăng khó khăn cho nhà đầu tư trong việc đánh giá giá trị sản phẩm.
• Quan điểm vùng miền: Như 21Shares đã chỉ ra, nhu cầu nhà đầu tư có sự khác biệt rõ rệt theo khu vực. Ở Mỹ, thị trường vẫn tập trung vào các tài sản chính như Bitcoin, Ethereum; còn tại châu Âu, do cơ sở nhà đầu tư đã trưởng thành hơn, các tổ chức đã nắm giữ các tài sản chính này đang tích cực tìm kiếm cơ hội phân bổ vào các tài sản mới và các ứng dụng Layer 2, DeFi. Sự khác biệt này tạo ra không gian đa dạng cho các sản phẩm chủ động.

Kiểm chứng logic: Sự thật và rủi ro đằng sau câu chuyện

Câu chuyện “quản lý chủ động sẽ dẫn dắt bước tiếp theo” cần được xem xét dựa trên điều kiện thị trường:

• Các nhà phát hành (bao gồm 21Shares, BlackRock, v.v.) thực sự đang tích cực phát triển các sản phẩm chủ động hoặc tăng cường lợi nhuận. Ví dụ, 21Shares đã ra mắt ETP liên kết với cổ phiếu ưu đãi của MicroStrategy, BlackRock đã giới thiệu sản phẩm Ethereum có chức năng staking trên Nasdaq. Đây là các bằng chứng khách quan về đổi mới sản phẩm.
• Triển vọng thành công của các chiến lược quản lý chủ động trong ETF tiền điện tử là dựa trên dự đoán của các nhà tham gia thị trường. Cơ sở logic nằm ở độ biến động cao và thông tin bất đối xứng của thị trường tiền điện tử, giúp các nghiên cứu và quản lý chuyên nghiệp tạo ra giá trị. Điều này về lý thuyết là đúng, nhưng kết quả cuối cùng vẫn cần thị trường kiểm chứng.
• Dựa trên xu hướng hiện tại, có thể dự đoán thị trường ETF tiền điện tử sẽ phân hóa: một bên là ETF chủ yếu theo dõi giá chi phí thấp, đáp ứng nhu cầu phân bổ cơ bản; bên còn lại là ETF chiến lược đa dạng, chi phí cao hơn, phục vụ nhà đầu tư chuyên nghiệp và mong muốn lợi nhuận vượt trội. Quy mô của các sản phẩm chủ động có thể đạt hoặc vượt các ETF thụ động, tùy thuộc khả năng duy trì và tạo ra lợi nhuận vượt trội bền vững.

Cấu trúc lại thị trường: Ảnh hưởng đa chiều của chiến lược chủ động

Sự trỗi dậy của chiến lược quản lý chủ động sẽ tác động đến ngành tiền điện tử theo nhiều chiều:

• Đối với các nhà phát hành sản phẩm: Cạnh tranh sẽ chuyển từ “đặt chân vào thị trường sớm” sang “phát triển chiến lược và năng lực nghiên cứu đầu tư”. Các nhà phát hành cần xây dựng đội ngũ nghiên cứu nội bộ mạnh mẽ, có khả năng phân tích vĩ mô, dữ liệu on-chain và quản lý rủi ro để thiết kế các chiến lược chủ động cạnh tranh.
• Đối với nhà đầu tư: Lựa chọn đầu tư sẽ đa dạng hơn nhiều. Nhà đầu tư không chỉ phân bổ vào các loại tài sản mà còn có thể chọn các chiến lược đầu tư cụ thể (như chiến lược theo đà, chiến lược lợi nhuận, chiến lược phòng hộ vĩ mô). Điều này đòi hỏi khả năng phân tích cao hơn để đánh giá năng lực của các quản lý và hiệu quả của chiến lược.
• Đối với chính các tài sản tiền điện tử: Các sản phẩm phức tạp hơn (như ETF tích hợp staking, phái sinh phòng hộ) sẽ thúc đẩy sự tham gia của các tổ chức lớn và liên kết chặt chẽ hơn với thị trường tài chính truyền thống. Điều này có thể thúc đẩy sự trưởng thành của thị trường, nhưng đồng thời cũng có thể tạo ra các rủi ro hệ thống mới, như “giao dịch đám đông” trong các sản phẩm chiến lược tương tự hoặc vòng xoáy tiêu cực trong thời điểm căng thẳng.
• Đối với cấu trúc thị trường: Các sản phẩm quản lý chủ động gia tăng sẽ nâng cao nhu cầu về dữ liệu chính xác, chuẩn định giá và giải pháp thanh khoản. Điều này có thể thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ hỗ trợ cho chiến lược chủ động, như nhà cung cấp chỉ số chuyên nghiệp, dịch vụ phân tích dữ liệu on-chain, v.v.

Dự đoán tương lai: Ba kịch bản phát triển của thị trường ETF tiền điện tử

Dựa trên tình hình hiện tại, có thể dự đoán một số kịch bản phát triển của thị trường ETF tiền điện tử:

Kết luận

Quan điểm của 21Shares đã chính xác trong việc nắm bắt nhịp đập chuyển đổi của thị trường ETF tiền điện tử. Sự chuyển dịch từ thụ động sang chủ động không chỉ là sự đa dạng hóa sản phẩm mà còn là bước tiến của thị trường trưởng thành hơn. Nó phản ánh xu hướng nhà đầu tư từ việc đơn thuần đầu cơ theo giá sang tìm kiếm các dịch vụ quản lý tài sản chuyên nghiệp, tinh vi hơn. Quá trình này sẽ thử thách năng lực nghiên cứu và đổi mới của các nhà phát hành, đồng thời mở ra nhiều cơ hội mới cho nhà đầu tư. Trong tương lai, cấu trúc thị trường ETF tiền điện tử sẽ được hình thành qua sự phối hợp giữa chiến lược chủ động và thụ động, và thành công của nhà đầu tư sẽ phụ thuộc vào khả năng hiểu rõ các chiến lược mới này cũng như kiểm soát rủi ro chính xác.