Gần đây có một hiện tượng thị trường đáng chú ý, đó là các cơ hội đầu tư liên quan đến quyền carbon ngày càng được quan tâm hơn. Vài năm trước, Đài Loan tuyên bố xây dựng một nền tảng giao dịch carbon để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, thông tin này đã thu hút một lượng lớn vốn đổ vào, các cổ phiếu liên quan đến thuế carbon trở thành điểm nóng trên thị trường. Nhưng nhiều người thực ra vẫn chưa hiểu rõ cách thức hoạt động của lĩnh vực này.

Nói đơn giản, quyền carbon là giấy phép cho các doanh nghiệp phát thải khí nhà kính. Chính phủ dựa trên mục tiêu phát thải carbon để thiết lập tổng hạn mức, rồi phân bổ cho các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp vượt quá hạn mức phải mua phần còn lại của người khác, từ đó hình thành một thị trường giao dịch. Phương thức định giá phát thải carbon chủ yếu gồm hai loại: một là chính phủ trực tiếp đánh thuế carbon theo tấn; hai là xây dựng thị trường giao dịch carbon, cho phép doanh nghiệp tự mua bán hạn mức. Các quốc gia lựa chọn khác nhau, như Thụy Điển, Phần Lan dùng thuế carbon, Liên minh châu Âu dùng thị trường giao dịch, Canada thì theo mô hình hỗn hợp.

Cơ hội đầu tư vào các cổ phiếu liên quan đến thuế carbon thực ra khá nhiều. Ví dụ nổi bật nhất là Tesla, ngoài việc bán xe điện, còn kiếm được khá nhiều tiền từ việc bán quyền carbon. Bởi vì xe điện phát thải thấp hơn tiêu chuẩn của EU, Tesla tích lũy lượng lớn quyền carbon có thể bán cho các doanh nghiệp xe chạy nhiên liệu truyền thống. Trong vài năm qua, doanh thu từ quyền carbon của Tesla tăng trưởng đáng kể, điều này cũng thể hiện tiềm năng của thị trường này.

Các cổ phiếu liên quan đến thuế carbon trong nước Đài Loan cũng đáng chú ý. Các công ty trồng rừng như Hua Paper, Yongfengyu tăng lượng carbon hấp thụ qua việc trồng rừng, rồi chuyển đổi thành quyền carbon để giao dịch. Các doanh nghiệp như Taiwan Cement, Tung Lung đầu tư công nghệ thu giữ carbon, tách CO2 từ không khí hoặc khí thải. Ngoài ra, các cổ phiếu năng lượng xanh như Yuan Jing dùng năng lượng mặt trời, gió để phát điện, vốn đã phù hợp với yêu cầu giảm phát thải. Thêm nữa, các công ty kiểm tra lượng khí thải như ZITONG, Ruoyang giúp doanh nghiệp tính toán dấu chân carbon và đề xuất các giải pháp giảm phát thải, cũng là những người hưởng lợi từ làn sóng này.

Để chọn cổ phiếu liên quan đến thuế carbon phù hợp, cần xem xét một số chỉ số. Trước tiên là mức phát thải carbon của công ty và lượng hạn mức carbon mà họ nắm giữ, điều này quyết định vị trí của họ trong thị trường carbon. Tiếp theo là xem công ty có mục tiêu trung hòa carbon rõ ràng và chiến lược giảm phát thải không, đồng thời đầu tư bao nhiêu vào nghiên cứu công nghệ giảm phát thải. Về mặt tài chính, cũng rất quan trọng, xem doanh thu, lợi nhuận ổn định và mức định giá hợp lý, như tỷ lệ P/E, P/S cần được cân nhắc. Về kỹ thuật, có thể dùng các chỉ số như đường trung bình động, RSI, MACD để phân tích xu hướng giá cổ phiếu và biến động khối lượng giao dịch, từ đó xác định các điểm chuyển biến tiềm năng.

Tôi nhận thấy theo dõi các ETF liên quan đến chỉ số quyền carbon cũng là một lựa chọn tốt, giúp phân tán rủi ro. Ví dụ như một số ETF chủ động về hạn mức carbon của châu Âu, California, có thể cung cấp tham chiếu về biến động giá quyền carbon toàn cầu hoặc theo khu vực.

Đầu tư vào các cổ phiếu liên quan đến thuế carbon tất nhiên cũng cần nhận thức rõ rủi ro. Thay đổi chính sách, tiến bộ công nghệ, cạnh tranh thị trường đều mang lại những bất định, cảm xúc thị trường cũng dễ gây ra biến động quá mức của giá cổ phiếu. Năm 2018, EU thực hiện hạn chế hạn mức phát thải mới, giá carbon tăng, cổ phiếu các nhà máy nhiệt điện than giảm do chi phí tăng. Điều này cho thấy chính sách giao dịch quyền carbon ảnh hưởng lớn như thế nào đến các doanh nghiệp liên quan.

Mặt khác, giao dịch quyền carbon cung cấp cho nhà đầu tư các nguồn lợi nhuận mới và công cụ phòng ngừa rủi ro. Nhà đầu tư thông minh có thể điều chỉnh chiến lược đầu tư cổ phiếu dựa trên biến động giá quyền carbon, mua hạn mức khi giá thấp và bán ra khi giá tăng để thu lợi. Hoặc đầu tư vào các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đồng thời hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ và nhu cầu thị trường tăng trưởng. Tuy nhiên, thị trường này còn tồn tại một số hạn chế như thanh khoản chưa đủ, thiếu tiêu chuẩn thống nhất, rủi ro pháp lý trong giao dịch xuyên biên giới, đều cần nhà đầu tư thận trọng đánh giá. Tổng thể, cổ phiếu liên quan đến thuế carbon thực sự là lĩnh vực đầu tư mới đáng chú ý, nhưng cần phân tích kỹ lưỡng và quản lý rủi ro cẩn thận.