Gần đây có nhiều người hỏi tôi rằng việc gửi tiết kiệm cổ phiếu có thực sự ổn định để kiếm lời hay không, đặc biệt là giới trẻ đều muốn dựa vào nó để đạt tự do tài chính. Thật lòng mà nói, gửi cổ phiếu đúng là một phương pháp đầu tư không tồi, nhưng hoàn toàn không thần kỳ như trên mạng hay đồn đại. Hôm nay tôi sẽ chia sẻ về hiểu biết của mình về gửi cổ phiếu.

Gửi cổ phiếu thực ra là mua cổ phiếu rồi giữ lâu dài, dựa vào cổ tức của công ty để từ từ tích lũy lợi nhuận. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực tế vận hành lại có nhiều rủi ro. Trước tiên cần nhận thức rõ một thực tế: gửi cổ phiếu không phải là gửi tiền tiết kiệm, hoàn toàn không có chuyện bảo toàn vốn. Tôi đã gặp quá nhiều người kiếm được cổ tức nhưng lại mất gốc, điển hình là năm 2021 cổ phiếu (3373) phát cổ tức 10 đồng, tỷ lệ cổ tức trên giá trị hơn 15%, lúc đó thu hút rất nhiều người vào mua, kết quả là giá cổ phiếu từ 70 đồng giảm xuống còn 22 đồng, cuối cùng là kiếm cổ tức rồi thua lỗ về chênh lệch giá, hoàn toàn không thể gọi là lợi nhuận.

Điều này liên quan đến rủi ro lớn nhất của gửi cổ phiếu — chọn cổ phiếu. Không phải cứ mua cổ phiếu có cổ tức cao là có thể nằm dài kiếm tiền, việc chọn cổ phiếu ban đầu cực kỳ quan trọng. Ngoài tỷ lệ cổ tức, còn phải nghiên cứu về tình hình ngành nghề, sự phát triển của công ty và định giá, điều này đòi hỏi khả năng phân tích cơ bản của nhà đầu tư rất cao. Nhiều người hoàn toàn không làm được điều này, cuối cùng chỉ trở thành người mua hớ.

Thêm nữa, số tiền gửi cổ phiếu không thể rút ra dùng bất cứ lúc nào, đây cũng là một vấn đề. Nếu cần gấp tiền để bán cổ phiếu, rất có thể sẽ gặp lỗ. Ví dụ, trong vài ngày trước khi cổ tức được phát, nếu cần tiền gấp, phát hiện giá cổ phiếu đúng lúc ở mức thấp, thì bán ra vừa không nhận được cổ tức, lại còn lỗ về chênh lệch giá. Vì vậy, gửi cổ phiếu phải dùng tiền nhàn rỗi, là số tiền không cần dùng trong ngắn hạn, điều này thực ra là một hạn chế đối với nhiều người.

Lợi nhuận ngắn hạn cũng có giới hạn. Ưu điểm của gửi cổ phiếu chủ yếu dựa vào dài hạn, dựa vào sự tăng trưởng của thị trường và hiệu quả hoạt động của công ty theo thời gian. Trong ngắn hạn, thị trường biến động lớn, giá cổ phiếu bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, khó dự đoán lợi nhuận. Đối với người muốn kiếm nhanh, lợi nhuận từ gửi cổ phiếu sẽ bị hạn chế rất nhiều, hoàn toàn không phù hợp để giao dịch ngắn hạn.

Nhưng gửi cổ phiếu thực sự có những ưu điểm riêng. Điểm hấp dẫn nhất chính là hiệu ứng lãi kép. Chỉ cần giữ lâu dài các công ty có nền tảng tốt, định kỳ nhận cổ tức tiền mặt hoặc cổ tức bằng cổ phiếu. Nếu tái đầu tư cổ tức nhận được, kết hợp với thời gian tạo ra hiệu ứng lãi kép, gửi càng lâu hiệu quả càng rõ ràng. Sau 20-30 năm, số lượng cổ phần nắm giữ sẽ như quả cầu tuyết lăn, tổng lợi nhuận thường rất đáng kể.

Gửi cổ phiếu còn không cần theo dõi thị trường liên tục. Đối với dân văn phòng không có thời gian nghiên cứu thị trường, đây là một lợi thế lớn. Vì chỉ nhìn dài hạn, miễn là nền tảng công ty không xấu đi, gặp biến động thị trường cũng có thể “giữ vững”, thậm chí xem sự giảm giá như cơ hội mua vào giảm giá. Tâm lý này ổn định hơn nhiều so với các nhà đầu tư ngắn hạn.

Giữ lâu dài còn giúp chống lại lạm phát. Các công ty có nền tảng tốt thường sẽ điều chỉnh lợi nhuận theo mức tăng của giá cả. Các cổ phiếu nguyên vật liệu, tài chính, hàng tiêu dùng thiết yếu, về dài hạn đều có xu hướng tăng giá và cổ tức, mang tính chống lạm phát tự nhiên. Hơn nữa, cách đánh thuế thu nhập cổ tức ở Đài Loan khá ưu đãi, có thể chọn nhập vào thu nhập tổng hợp để hưởng giảm 8.5% thuế (tối đa 8 vạn đồng), hoặc tính thuế riêng 28%. Đối với đa số người gửi cổ phiếu, thường có thể hưởng lợi từ việc hoàn thuế hoặc thuế thấp hơn.

Nếu muốn gửi cổ phiếu, nên chọn gì? Ở Đài Loan có ba loại chính. Thứ nhất là ETF theo giá trị thị trường và cổ tức cao, như Yuanta High Dividend (0056), Yuanta Taiwan 50 (0050), Cathay Sustainable High Dividend (00878), Fubon Select High Dividend (00900), Yuanta High Yield Low Volatility (00713). ETF đầu tư một rổ cổ phiếu, giúp phân tán rủi ro hiệu quả, phù hợp nhất cho người mới bắt đầu. Mặc dù tỷ lệ cổ tức không cao nhất, nhưng về dài hạn, lợi nhuận từ chênh lệch giá thường còn hấp dẫn hơn.

Thứ hai là cổ phiếu tài chính. Vì cổ tức ổn định, nền tảng tương đối vững chắc, luôn là lựa chọn yêu thích của người gửi cổ phiếu. Chiết khấu Tài chính (2886), Chinatrust Financial (2891), E.SUN Financial (2884) đều là những đại diện phổ biến. Nhưng cần nhớ rằng, “không bị phá sản” không có nghĩa là giá cổ phiếu sẽ luôn đi lên, thời điểm vào cổ phiếu vẫn cần chú ý. Ngoài ra còn có cổ phiếu viễn thông như Chunghwa Telecom (2412), vì khi kinh tế khó khăn, ai cũng cần gọi điện, lướt mạng, giá cổ phiếu cực kỳ ổn định.

Ai phù hợp gửi cổ phiếu? Trước hết là những người có số tiền đầu tư không lớn nhưng có ý thức đầu tư dài hạn. Có thể đều đặn bỏ ra tiền nhàn rỗi để đầu tư, quan trọng là số tiền nhàn rỗi, vì gửi cổ phiếu cần thời gian dài để thấy được lợi nhuận. Nếu vốn cần dùng trong ngắn hạn, không phù hợp gửi cổ phiếu. Thứ hai là những người không theo đuổi lợi nhuận cao trong ngắn hạn, có đủ kiên nhẫn. Gửi cổ phiếu cần chịu đựng biến động thị trường và dao động giá ngắn hạn, không dễ bị cảm xúc chi phối.

Phong cách đầu tư bảo thủ, khả năng chịu rủi ro thấp, chú trọng vào tăng trưởng dài hạn và thu nhập cổ tức, đều có thể xem xét gửi cổ phiếu. Cuối cùng là người có khả năng phân tích cơ bản, có thể đánh giá hiệu quả hoạt động, lợi thế cạnh tranh và tiềm năng tăng trưởng dài hạn của công ty.

Thật lòng mà nói, gửi cổ phiếu không phải là con đường đảm bảo để giới trẻ đạt tự do tài chính, cũng không phải là con đường duy nhất. Muốn giàu có, không thể chỉ dựa vào gửi cổ phiếu, đặc biệt là giới trẻ, số tiền nhàn rỗi không nhiều, nếu chỉ dựa vào gửi cổ phiếu để đổi đời thì thực tế không khả thi. Cần nhận thức rõ rủi ro của gửi cổ phiếu, học cách phân tán đầu tư mới là kỹ năng cơ bản của người mới bắt đầu. Chọn đúng phương pháp đầu tư phù hợp với tình hình tài chính của bản thân cũng rất quan trọng. Miễn là đầu tư đều có rủi ro, đừng theo đuổi theo đám đông một cách mù quáng.