Từ Bắc Kinh đi về phía bắc, băng qua Yên Sơn là có thể nhìn thấy bãi cỏ của thảo nguyên Mông Cổ. Dưới chân phía bắc, dòng nước chảy được gom lại trong những hồ nước cao nguyên—đó là các “nước hồ” trong địa danh Mông Cổ: cái hồ này, cái hồ kia.

Giữa hồ này và hồ kia là những khúc sông uốn lượn dày dặn. Đẹp nhất phải kể đến sông Thiểm Điện. Chắc người đầu tiên đặt tên cho nó đã từng đứng trên núi, nhìn thấy tia sét xé rách đêm tối hòa vào khúc sông uốn lượn.

Sông Thiểm Điện uốn lượn quanh co, chảy qua dãy núi, gột rửa mà tạo nên bãi cỏ màu mỡ. Thuận để chăn ngựa và tránh nóng, đây là khu vực trọng điểm do nhà Liêu và nhà Kim dày công khai thác. Miếng đất này, vào mùa hè rực rỡ sẽ nở đầy hoa sen vàng. Vì thế, hoàng đế triều Kim đặt nơi đây tên là “Kim Liên Xuyên”.

Kim Liên Xuyên bước lên sân khấu lịch sử thật sự là sau khi Hốt Tất Liệt tổng lĩnh vùng Mạc Nam. Hốt Tất Liệt đã lập Kim Liên Xuyên Mạc Phủ, bổ dụng các mưu thần người Hán; cuối cùng, tại đây xây thành rồi đăng cơ, sử sách gọi là Nguyên Thượng Đô. Lúc bấy giờ, trên mảnh đất mà quý tộc Liêu–Kim thường đi săn, hoa sen vàng vẫn nở rộ; nhưng Liêu và Kim đã không còn, chỉ lưu lại cái tên Kim Liên Xuyên để Mông Nguyên tiếp tục sử dụng. Còn những thế lực trực diện với Mông Nguyên thì chỉ còn lại Nam Tống.

Năm 1233, người Mông Cổ chia ba đường hợp vây kinh đô nhà Kim là Khai Phong. Sang năm sau, nhà Kim diệt vong. Nhưng trước đó 93 năm, quân Bắc phạt của Nhạc Phi nhà Nam Tống diễn ra như chẻ tre; tiền quân Bối Dữ Quân đã tiến đến Trư Tiên Trấn, cách Khai Phong chỉ một bước chân. Khi ấy nhà Kim đã tính bỏ thành, vượt sông để chạy. Thế nhưng giới cầm quyền Nam Tống, dùng mười hai đạo Kim Bài triệu Nhạc Phi trở về. Năm sau, Nhạc Phi chết ở Phong Ba Đình. Còn Thành Cát Tư Hãn phải đợi thêm 22 năm nữa mới sinh ra. Lịch sử không có chữ “nếu”. Nhưng nếu lịch sử có “nếu”, thì Kim Liên Xuyên có lẽ đã là một chương khác.

Sau khi Nhạc Phi chết vì “vô cớ mà có tội”, nghĩa quân thậm chí cả quân chính quy—những kẻ hàng Kim rất nhiều. Rồi về sau, chỉ cần tướng lĩnh Nam Tống bị nội bộ bắt bức hại, chuyển sang đầu hàng người Kim liền trở thành lối đi được lựa chọn nhiều nhất. “Nhà Tống tận trung nhảy biển” đương nhiên lưu lại trong tranh vẽ, nhưng quân cờ domino đầu tiên lại được đặt tại Trư Tiên Trấn, ở Phong Ba Đình.

Cờ màu đỏ của quân nhà họ Nhạc bị vùi trong lớp đất lịch sử sau 200 năm. Rồi một đội Hồng Khăn—đầu quấn khăn đỏ, cầm cùng một lá cờ đỏ rực—đi thẳng về phương bắc, phá lần thứ hai diệt Nguyên Thượng Đô. Cung điện, tường thành đều bị hủy hoại, khí lực triều đình cũng đến lúc cạn kiệt.

Triệu Cấu, người phát ra mười hai đạo Kim Bài vào năm thứ mười đời Thiệu Hưng, không ngờ rằng cái “Kim” mà ông ta sợ sẽ chết dưới tay Mông Nguyên. Không ngờ rằng, đại vương tộc nhà vàng diệt Kim—Thành Cát Tư Hãn lúc này còn chưa ra đời. Càng không ngờ rằng, một đế quốc Mông Cổ hùng mạnh như vậy lại chết vì “Minh Vương xuất thế”.

Nỗi lo của Triệu Cấu bất quá chỉ là nếu Nhạc Phi đánh ra phía bắc nữa thì sẽ không thể kiểm soát. Nhưng ông không ngờ rằng, dòng chảy cuồn cuộn của lịch sử, nhìn tưởng như luôn bị thao túng, rồi rốt cuộc vẫn cứ lăn về phía trước.