Viết bài: Yì Hé
Tập đoàn JPMorgan Chase & Co (NYSE: JPM), trụ sở chính tại New York, Mỹ, có tổng tài sản 4 nghìn tỷ USD, tổng tiền gửi lên tới 1,5 nghìn tỷ USD, hơn 6.000 chi nhánh, là một trong những tổ chức dịch vụ tài chính lớn nhất của Mỹ.
JPMorgan được thành lập vào năm 2000 từ việc hợp nhất Ngân hàng Manhattan Trust và J.P. Morgan & Co., đồng thời mua lại First Chicago Bank, Bear Stearns và Washington Mutual. Đây là một tổ chức dịch vụ tài chính đa quốc gia và là một trong những ngân hàng lớn nhất của Mỹ, hoạt động trên hơn 60 quốc gia, bao gồm ngân hàng đầu tư, xử lý giao dịch tài chính, quản lý đầu tư, dịch vụ tài chính doanh nghiệp và ngân hàng cá nhân.
Trong làn sóng chuyển đổi số toàn cầu trong lĩnh vực tài chính, JPMorgan với tư cách là ngân hàng truyền thống lớn cũng tích cực đón nhận công nghệ blockchain và ứng dụng tiền mã hóa. Ngân hàng đặc biệt chú trọng đến token hóa tài sản, stablecoin, thanh toán trên chuỗi và các hạ tầng tài chính mới, đã triển khai nhiều dự án thử nghiệm trong nội bộ và bên ngoài.
Bài viết hướng tới các khách hàng tiềm năng quan tâm đến đổi mới sáng tạo tài chính, giới thiệu tổng thể về chiến lược của JPMorgan đối với tài sản mã hóa và blockchain: bao gồm các tuyên bố chính thức, hợp tác dự án, cũng như quan điểm và tiến trình trong token hóa tài sản, stablecoin (JPM Coin), tài chính phi tập trung (DeFi) và nền tảng thanh toán blockchain. Người đọc không cần có nền tảng kỹ thuật chuyên sâu vẫn có thể hiểu nội dung bài viết.
一、Thái độ chiến lược tổng thể của JPMorgan
Chiến lược blockchain của JPMorgan do bộ phận Onyx (hiện gọi là Kinexys) dẫn dắt. Từ việc thành lập nhóm nghiên cứu blockchain năm 2015 đến việc chính thức thành lập bộ phận Onyx vào năm 2020, ban lãnh đạo ngân hàng đã liên tục hỗ trợ. Tháng 11 năm 2024, JPMorgan công bố đổi tên nền tảng blockchain Onyx thành Kinexys, đồng thời đổi tên hệ thống thanh toán JPM Coin thành “Thanh toán số Kinexys” (Kinexys Digital Payments) nhằm mở rộng phạm vi ứng dụng theo chiến lược.
Nền tảng Kinexys kể từ khi ra đời đã xử lý tổng giao dịch vượt quá 1,5 nghìn tỷ USD, trung bình mỗi ngày khoảng 20 tỷ USD. Trong khi đó, dòng chảy thanh toán hàng ngày của ngân hàng truyền thống khoảng 10 nghìn tỷ USD, cho thấy quy mô ứng dụng blockchain hiện vẫn còn thấp so với hệ thống truyền thống. JPMorgan không dừng lại ở giai đoạn thử nghiệm công nghệ: các lãnh đạo cao cấp cho rằng công nghệ blockchain đang tiến từ nghiên cứu phát triển sang “thương mại hóa” và đã đưa vào hoạt động chính trong kinh doanh cốt lõi. Onyx đã hình thành bốn hướng kinh doanh chính: Mạng Liink (dòng thông tin xuyên biên giới), Hệ thống Coin (chuyển giá trị trên chuỗi), Nền tảng tài sản số Onyx (token hóa tài sản truyền thống) và các dự án “Đổi mới blockchain”. Trong các cuộc đối thoại với khách hàng, 99,9% nội dung xoay quanh token hóa tài sản và thanh toán trên chuỗi.
Ngoài ra, JPMorgan còn tham gia nhiều hợp tác trong ngành, như dự án “Mạng thanh toán có kiểm soát” (Regulated Settlement Network) do SIFMA khởi xướng, nhằm khám phá các phương án thanh toán đa tài sản trên blockchain như sử dụng vốn ngân hàng thương mại, tiền của ngân hàng trung ương và trái phiếu chính phủ. Tổng thể, JPMorgan đã xem tài sản số là chìa khóa để nâng cao hiệu quả thanh toán, mở rộng mô hình kinh doanh, tích cực thúc đẩy công nghệ blockchain từ thử nghiệm sang ứng dụng quy mô lớn trong chiến lược tổng thể.
二、Hướng phát triển token hóa tài sản
Trong lĩnh vực token hóa tài sản, JPMorgan tích cực đưa các tài sản tài chính truyền thống lên blockchain qua Kinexys/Onyx. Đội ngũ Onyx đã thành công token hóa trái phiếu chính phủ Mỹ, chứng khoán thế chấp và các tài sản khác trong mạng nội bộ, cho phép khách hàng dùng các tài sản này làm tài sản thế chấp trên chuỗi để giao dịch. Ví dụ, theo báo cáo, Onyx đã token hóa trái phiếu chính phủ Mỹ, MBS và tiền mặt, các khách hàng bên ngoài như Goldman Sachs, BNP Paribas đều có các nút tham gia mua bán trên chuỗi. Nhờ token hóa, các tài sản này có thể giao dịch tức thì 24/7, giảm phụ thuộc vào trung gian truyền thống. Tính đến tháng 10 năm 2023, nền tảng tài sản số của Onyx đã xử lý tổng giao dịch khoảng 900 tỷ USD, trung bình mỗi ngày gần 20 tỷ USD. Đáng chú ý, các tổ chức như BlackRock cũng tham gia mạng lưới này: Tháng 10 năm 2023, Onyx ra mắt mạng lưới token hóa tài sản thế chấp (Tokenized Collateral Network, TCN), giao dịch đầu tiên là BlackRock token hóa phần vốn quỹ thị trường tiền tệ và dùng làm tài sản thế chấp hợp đồng phái sinh, bên thế chấp là Barclays. Điều này cho thấy các tổ chức quản lý tài sản lớn đang thử nghiệm token hóa để nâng cao hiệu quả thanh toán.
Trong các mốc thời gian, các cột mốc quan trọng của JPMorgan trong lĩnh vực token hóa gồm: Năm 2019 ra mắt hệ thống thanh toán nội bộ JPM Coin; tháng 11 năm 2022 tham gia dự án Project Guardian của MAS Singapore, thử nghiệm token tiền gửi Singapore dollar và yen trên chuỗi Polygon; tháng 10 năm 2023 ra mắt TCN, hoàn thành thanh toán tài sản thế chấp trên chuỗi cùng BlackRock/Barclays; tháng 11 năm 2024 đổi tên nền tảng Onyx thành Kinexys; năm 2025 hợp tác với Ondo Finance và Chainlink để thử nghiệm thanh toán chéo chuỗi trái phiếu chính phủ trên Layer-1 công cộng.
Dưới đây là sơ đồ tóm tắt các mốc thời gian chính của các dự án này (trục ngang thể hiện các năm, đánh dấu các thời điểm ra mắt dự án chính).
※ Lưu ý: Đây là sơ đồ minh họa, phản ánh tiến trình chính của chiến lược token hóa của JPMorgan.
Hình sơ đồ thời gian: có thể minh họa các mốc dự án token hóa như 2019 JPM Coin nội bộ, 2022 thử nghiệm MAS, 2023 TCN ra mắt, 2024 đổi tên Kinexys, 2025 thử nghiệm chéo chuỗi.
Tổng thể, JPMorgan đang nỗ lực đưa nhiều tài sản tài chính hơn lên blockchain qua nền tảng Kinexys để đạt được thanh toán theo thời gian thực, có thể lập trình. Theo các báo cáo nội bộ, token hóa tài sản giúp giao dịch có thể giao nhận ngay, tăng tính thanh khoản. JPMorgan cho rằng, điều này giúp cải tổ thị trường truyền thống, như đưa trái phiếu chính phủ, giấy tờ thương mại vào hệ thống thanh toán blockchain, giảm thiểu rủi ro thanh toán và nâng cao tốc độ, hiệu quả giao dịch. Các chuyên gia nhận định, công nghệ này còn giúp tiết kiệm chi phí trong các lĩnh vực như mua lại, cho vay chứng khoán.
三、Khám phá JPM Coin và thanh toán trên chuỗi
JPM Coin (theo tên mới là JPMD) là đồng tiền gửi USD do JPMorgan phát hành, dùng để chuyển nhanh chóng USD giữa các khách hàng tổ chức trên mạng blockchain. Tháng 11 năm 2025, ngân hàng chính thức ra mắt JPM Coin trên chuỗi Base do Coinbase hỗ trợ, cho phép khách hàng giao dịch 24/7 trên chuỗi công khai, thực hiện thanh toán xuyên biên giới trong vài giây. Khác với chuyển khoản ngân hàng truyền thống mất hàng giờ hoặc ngày làm việc, JPM Coin có thể chuyển tài sản trong vài giây.
Ngoài ra, JPM Coin thể hiện khoản tiền gửi thực sự của ngân hàng thương mại, được hỗ trợ 1:1 bởi dự trữ tiền gửi ngân hàng. Trong khi đó, các stablecoin phổ biến như USDC do tổ chức phi ngân hàng phát hành, thường được hỗ trợ bằng dự trữ USD hoặc trái phiếu chính phủ, nhưng các nền tảng tiền mã hóa có thể không chuyển lợi nhuận từ dự trữ này cho người nắm giữ. Các lãnh đạo JPMorgan nhấn mạnh, token gửi tiền có thể mang lại lợi nhuận (lãi suất thực), còn các stablecoin phát hành thường giữ lại lợi nhuận của tài sản, không phân chia cho người nắm giữ.
Dưới đây là bảng so sánh các đặc điểm chính của JPM Coin, stablecoin phổ biến và chuyển khoản ngân hàng truyền thống về tổ chức phát hành, thời gian thanh toán, cơ chế lợi nhuận:
| Đặc điểm | JPM Coin | Stablecoin (như USDC/USDT) | Chuyển khoản ngân hàng truyền thống |
|---|---|---|---|
| Tổ chức phát hành | Ngân hàng thương mại (J.P. Morgan) | Công ty thương mại (Circle, Tether) | Ngân hàng |
| Hỗ trợ tài sản | Tiền gửi ngân hàng (dự trữ USD 1:1) | Dự trữ USD hoặc trái phiếu (1:1) | Số dư tài khoản ngân hàng |
| Mạng thanh toán | Blockchain (Base, chuỗi công khai hoặc riêng tư) | Blockchain (đa chuỗi) | Hệ thống thanh toán truyền thống (SWIFT/ACH) |
| Thời gian giao dịch | 24/7, tức thì | 24/7, tức thì | Thường trong giờ hành chính |
| Cơ chế lợi nhuận | Có thể sinh lãi (lãi suất ngân hàng) | Thường không chia lãi, lợi nhuận giữ lại | Có thể sinh lãi trong tài khoản ngân hàng |
| Quy định | Được quản lý chặt chẽ, KYC nghiêm ngặt | Không đồng nhất, có thể ẩn danh | Hoàn toàn theo quy định ngân hàng |
Từ bảng trên, có thể thấy, ưu điểm của JPM Coin là do phát hành bởi ngân hàng có quy định rõ ràng, đảm bảo an toàn như tài khoản ngân hàng, đồng thời hỗ trợ thanh toán 24/7 trên blockchain và truyền đạt lợi nhuận cho người nắm giữ. Stablecoin có lợi thế lưu thông toàn cầu nhưng do phát hành bởi tổ chức phi ngân hàng, chịu ảnh hưởng lớn từ chính sách tiền tệ và quy định, người nắm giữ thường không nhận được lợi nhuận dự trữ. Hiện tại, JPM Coin chỉ dành cho khách hàng tổ chức, cung cấp giải pháp kết hợp giữa tín dụng truyền thống và hiệu quả blockchain.
四、Quan điểm về tài sản mã hóa chính và DeFi
JPMorgan thể hiện sự hỗ trợ thận trọng và khám phá đối với tài chính phi tập trung (DeFi). Một mặt, ngân hàng liên tục nghiên cứu và thử nghiệm các giao thức DeFi nội bộ. Ví dụ, trong dự án “Project Guardian” do MAS Singapore khởi xướng năm 2022, đội Onyx hợp tác với ngân hàng DBS Singapore, công ty tài sản số SBI Nhật Bản, trên chuỗi Polygon để giao dịch token hóa tiền gửi Singapore dollar và yen. Dự án còn sử dụng Aave Arc (phiên bản Aave phù hợp quy định) và Uniswap để kiểm tra khả năng vay mượn và giao dịch phi tập trung cấp tổ chức. Trưởng nhóm Onyx Ty Lobban cho biết, khi khả năng mở rộng và giải pháp riêng tư phù hợp, nhiều hoạt động tài chính truyền thống sẽ chuyển lên chuỗi công cộng, thể hiện kỳ vọng tích cực của JPMorgan đối với vai trò của DeFi trên blockchain trong tương lai. Mặt khác, ngân hàng còn phát triển khung xác thực danh tính trên chuỗi, giúp các ứng dụng DeFi có thể kết nối an toàn với khách hàng tổ chức mà không cần lặp lại KYC, mở ra hướng tiếp cận hợp pháp cho DeFi cấp tổ chức.
Năm 2025, Kinexys hợp tác với công ty đầu tư tiền mã hóa Ondo Finance và nhà cung cấp dịch vụ Oracle Chainlink, thực hiện thử nghiệm thanh toán chéo chuỗi trái phiếu chính phủ trên chuỗi riêng của Ondo. Đây là lần đầu tiên Kinexys kết nối chuỗi được phép với chuỗi công cộng, sử dụng Chainlink làm lớp liên lạc chéo chuỗi, đồng bộ hóa thanh toán tài sản truyền thống và tài sản trên chuỗi. Giám đốc thanh toán của Kinexys, Nelli Zaltsman, cho biết, bước này mở rộng lựa chọn thanh toán trên chuỗi cho khách hàng, phản ánh việc JPMorgan giúp khách hàng thích ứng với hạ tầng thanh toán mới.
Về các tài sản mã hóa chính như Bitcoin, Ethereum, quan điểm của JPMorgan khá thận trọng. Trước đây, CEO Jamie Dimon từng chỉ trích Bitcoin là “lừa đảo”, nhưng gần đây đã chuyển sang ủng hộ, cho rằng khách hàng có quyền đầu tư tiền mã hóa miễn là ngân hàng không chịu trách nhiệm giữ hộ. Hiện tại, JPMorgan chưa cung cấp dịch vụ lưu giữ tài sản mã hóa cho khách hàng, nhưng đang nghiên cứu và có hoạt động giao dịch liên quan. Ví dụ, có tin đồn ngân hàng đang xem xét cung cấp dịch vụ giao dịch và phái sinh tiền mã hóa cho tổ chức, hoặc cho phép dùng Bitcoin, Ethereum làm tài sản thế chấp vay vốn. Các thông tin này chủ yếu từ truyền thông và phân tích, chưa có xác nhận chính thức. Nhìn chung, JPMorgan duy trì thái độ mở nhưng thận trọng đối với tài sản mã hóa: vừa thúc đẩy giải pháp thanh toán trên chuỗi, vừa theo dõi sát các quy định để đưa ra các công cụ tài chính sáng tạo phù hợp quy định.
五、Dự đoán và xu hướng ngành (chỉ mang tính tham khảo)
Theo các báo cáo truyền thông và tin đồn trong ngành, JPMorgan còn nhiều kế hoạch trong lĩnh vực tài sản số chưa được chính thức xác nhận. Ví dụ, Bloomberg đưa tin ngân hàng đang “xem xét cung cấp dịch vụ giao dịch tiền mã hóa cho khách hàng tổ chức”; các nguồn khác dự đoán ngân hàng có thể cho phép khách hàng dùng Bitcoin, Ethereum làm tài sản thế chấp vay vốn. Nếu đúng, điều này sẽ cho thấy các tổ chức tài chính truyền thống ngày càng quan tâm đến tài sản số. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh, các thông tin này hiện chỉ là suy đoán trong ngành, chưa phản ánh chính thức quan điểm của JPMorgan. Tổng thể, JPMorgan đang dần mở rộng chấp nhận tài sản số, nhưng mọi quyết định quan trọng đều phải qua phê duyệt của quy định và phản hồi thị trường.
Tài liệu tham khảo: Bài viết trích dẫn các tuyên bố chính thức của JPMorgan, báo cáo truyền thông tài chính, nghiên cứu ngành, bao gồm giới thiệu về nền tảng Onyx/Kinexys, dự án token hóa, JPM Coin và các thử nghiệm DeFi (một số nội dung phân tích hoặc dự đoán, đã ghi rõ).
「JPMorgan’s Blockchain Arm Kinexys Tests Tokenized Carbon Credits With S&P Global」 — CoinDesk
「JPMorgan Renames Blockchain Platform to Kinexys, to Add On-Chain FX Settlement for USD, EUR」 — CoinDesk
「Fidelity International Tokenizes Money Market Fund on JPMorgan’s Blockchain」 — CoinDesk
「摩根大通与星展银行携手打造跨境代币化存款框架」 — CoinDesk 中文
「Mastercard and JPMorgan Link Up to Bring Cross-Border Payments on the Blockchain」 — CoinDesk
「JPMorgan Chase Launches Tokenized Money-Market Fund」 — Barron’s
「JPMorgan is Jumping Deeper into Crypto with a New Tokenized Money Fund」 — Business Insider
